Aile, Bellek ve Travma Kavramları Çerçevesinde Psikanalitik Bir İnceleme: Cici Filmi
Özet
Bu çalışma, Berkun Oya'nın Cici filmini aile, bellek ve travma kavramları çerçevesinde psikanalitik bir perspektiften incelemektedir. Sinemanın bilinçdışı süreçlerle karmaşık ilişkisini vurgulayarak, filmlerin yönetmen, karakterler ve izleyicinin bilinçdışını yansıtan metinler olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Psikanalitik kuramın temel kavramları (bilinçdışı, ben, id, dürtü, savunma mekanizmaları, aile dinamikleri, bellek ve travma) ışığında, filmin anlatı yapısı ve karakter derinlikleri çözümlenmektedir. Nitel araştırma deseni çerçevesinde tematik film analizi yöntemi kullanılarak filmle ilgili sahneler psikanalitik bir bakış açısıyla yorumlanmaktadır. Analiz, filmin izleyicide uyandırdığı psikolojik bağları, karakterlerin davranışlarının altında yatan dinamikleri ve toplumsal/kültürel kodlamalarla ilişkisini irdelemektedir. Çalışma, filmin gizli anlam katmanlarına ulaşmayı ve izleyici ile film metni arasındaki bilinçdışı etkileşimi aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Arslan, U. T. (2009). Aynanın sırları: Psikanalitik film kuramı. Kültür ve İletişim, 12(23), 9-38.
Aydın, G. ve Erciyes, J. C. (2022). Patriyarkal düzende kadın cinselliği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi, 2(2), 313-336.
Büte, E. B. (2022, 29 Ekim). Cici: Hafızanın Hatırladıkları - Altyazı Sinema Dergisi. https://altyazi.net/yazilar/elestiriler/cici/ adresinden erişildi.
Candan, F. (2022). Sinemada Kahramanın Travması: “Acıların Kadını”na Psikanalitik Bir Bakış (Bergen Filmi Örneği). Türkiye Film Araştırmaları Dergisi, 2(2), 72-86.
Cici. (2024, 12 Mart).Vikipedi. https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Cici&oldid=32055279 adresinden erişildi.
Cici | Netflix Resmi Sitesi. (t.y.). 21 Mayıs 2025 tarihinde https://www.netflix.com/tr/title/81465128 adresinden erişildi.
Duvar, G. (2022, 16 Kasım). Taşra, travma, babaları affetmek: Cici. Https://www.gazeteduvar.com.tr/tasra-travma-babalari-affetmek-cici-makale-1589391. Text, Gazete Duvar. 7 Mayıs 2025 tarihinde https://www.gazeteduvar.com.tr/tasra-travma-babalari-affetmek-cici-makale-1589391 adresinden erişildi.
Engels, F. (2019). Ailenin, özel mülkiyetin ve devletin kökeni. Yordam Kitap.
Erdoğan, T. ve Aktaş, Y. (2025). Lars And The Real Girl Filminde Yer Alan Akıl Hastası Birey Kimliği Temsilinin Sigmund Freud’un Psikanalitik Yaklaşımı Çerçevesinde Analizi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 13(1), 503-532.
Faraji, H., Bat, İ. E. ve Özen, Z. (2022). Yaşam ve Ölüm Dürtüsü ile Haz ve Gerçeklik İlkesi Ekseninde Yeni Ahit Filmi Üzerine Psikanalitik Bir İnceleme. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 9(2), 443-465.
Freud, A. (2011). Ben ve Savunma Mekanizmaları, çev. Yeşim Erim. İstanbul: Metis Yayınları.
Freud, S. (1993). Cinsiyet Üzerine, çev. Avni Öneş, İstanbul: Say Yayınları.
Freud, S (1984). Psikanalize giriş, çev. G. K. İlal, İstanbul: Altın Kitaplar.
Güçhan, G. (1992). C. Metz’in Göstergebilimsel Psikanalitik Yaklaşımı İle Bir Film Çözümleme Denemesi Bez Bebek. Kurgu, 10(1), 98-114.
Künüçen, H. H. ve Köksal, N. Y. (2021). Psikanalitik Eleştiri Yaklaşımı İle Bir Film Okuması: Black Swan. Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 419-439.
Lacan, J. (2021). Freud’un Teorisinde ve Psikanalizin Tekniğinde Ben.
Mater Utku, Ç. (2010). Alfred Hitchcock sinemasında psikanalitik açıdan İd, Ego, SüperegoPsycho/Sapık örneği.
Mulvey, L. ve Pleasure, V. (1975). Narrative cinema’. Screen, 16(3), 6-18.
Mungan, M. (1993). Son İstanbul. İstanbul: Metis Yayınları.
Selvi, A. (2013). Freudyen yaklaşımla Zeki Demirkubuz sinemasında suç ve ceza.
Serter, S. S. (2021). Psikanalitik kuramın sinemadaki yansımaları: Aynadaki ötekimiz ve Biz (Us, 2019). Kültür ve İletişim, 24(47), 190-226.
Tuzgöl, K. (2018). Lacanyen psikanalitik kuram ve öznenin konumu. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 41-53.
Tyson, L. ve Turan, Ç. U. (2014). Psikanalitik Eleştiri. Journal of History Culture and Art Research, 3(3).
Ünlüönen, S. (2022). Cici ve Travma: Anlatılan Senin Hikayen Değilse - Sezen Ünlüönen. 7 Mayıs 2025 tarihinde https://birikimdergisi.com/haftalik/11181/cici-ve-travma-anlatilan-senin-hikayen-degilse adresinden erişildi.
Yıldız, İ. (2020). Psikanalitik yaklaşım çerçevesinde nevrotik ihtiyaçlar çözümlemesi: Kayıp Kız filmi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 977-987.
Yılmaz, I. G. (2022, 27 Ekim). Cici Film İncelemesi: Yaşadığımız Evlerin Hafızaları Vardır. https://www.soylentidergi.com/cici-film-incelemesi-yasadigimiz-evlerin-kendi-hafizalari-vardir/ adresinden erişildi.
