Görsel İletişim Tasarımı Perspektifinden Auteur Olmak ve Auteur Eleştiri
Özet
Bu bölüm, sinema sanatının gelişiminde önemli bir bakış açısı sunan “Auteur Kuramı”nı mercek altına almaktadır. Çalışma, kuramın Andre Bazin ve Alexandre Astruc’un “kamera kalemdir” fikriyle doğuşunu, François Truffaut’nun yönetmenin filmin her aşamasında kişisel vizyonunu yansıtması gerektiği vurgusunu ve Andrew Sarris’in Teknik Yeterlilik, Kişisel Stil ve İçsel Anlam olmak üzere üç temel ölçütle kuramı somutlaştırdığı “Auteur Kuram Dairesi”ni detaylıca incelemektedir. Odak noktası, yönetmenin filmin yalnızca bir hikâye anlatıcısı değil, aynı zamanda “Anlatı Mimarı” olduğu gerçeğidir. Bu bağlamda, auteur yönetmenlerin kişisel imzalarını filmlerinin Görsel İletişim Tasarımı öğeleri aracılığıyla nasıl aktardıkları yapısalcı bir yaklaşımla incelenmektedir. Mizansen, kadraj, renk, tipografi ve ışık gibi unsurların, yönetmenin estetik tercihlerini somutlaştırarak izleyicinin hikayeyi (olay örgüsünü) inşa etme sürecini nasıl şekillendirdiği ele alınmaktadır. Sonuç olarak, bu bölüm, auteur analizini ve yönetmenin sinemadaki çok katmanlı ve görsel dil odaklı yapısını ve rolünü anlamak için vazgeçilmez bir çerçeve sunmaktadır.
Referanslar
Aktaş, S. (2021). Dönemine Ayrıksı Bir Yönetmen: Alp Zeki Heper ve Auteur Kuramı Çerçevesinde Eserleri. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 7(13), 29-46.
Alton, J. (2011). Painting with light (Nachdr.). Univ. of California Press.
Arnheim, R. (1974). Art and Visual Perception (1974. bs). University of California Press.
Bağcı, Y. Y. ve Akyılmaz, Ö. (2022). Bir Auteur Olarak Kıeslowskı Ve “Veronıque’in İkili Yaşamı” Filmi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(82), 875-887.
Balcı Gülpınar, D. (2023). Orhan Aksoy melodramlarına auteur teori perspektifinden bakmak. Social Sciences Research Journal, 12(10), 1222–1233.
Biryıldız, E. (2013). Örneklerle Türk Film Eleştirisi (1950-2002). İstanbul: Beta
Bordwell, D. (1985). Narration in the fiction film. University of Wisconsin press.
Bordwell, D., Thompson, K., & Smith, J. (2020). Film art: An introduction (Twelfth edition). McGraw-Hill Education.
Bringhurst, R. (2004). The elements of typographic style (3rd ed). Hartley & Marks publ.
Brown, B. (2022). Cinematography: Theory and practice: for cinematographers and directors (Fourth edition). Routledge, Taylor & Francis Group.
Büker, S. & Topçu G. (2019). Sinema: Tarih-Kuram Eleştiri. İstanbul: İthaki.
Çekmeci, S. (2016). Stüdyo Ghibli Filmlerinde Auteur Vizyonu: Hikaye Anlatımının Sınırlarını Aşmak. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 8(15), 23-33.
Çelik, T. (2023). Batı'ya Açılan Pencereden Akad'ın Kadrajına: Avrupa Sinema Geleneği ve Kültürel Yatkınlıklar Bağlamında Lütfi Akad'ın Auteur Kimliğinin Analizi. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (39), 113-137.
Desai, A., ve Jun, S. (2018). Promoting an ‘Auteur Theory’for Young Scientists: Preserving Excitement and Creativity…. BioEssays: news and reviews in molecular, cellular and developmental biology, 40(11), e1800147.
Diken Yücel, D., & Yünkül, K. (2023). Nuri Bilge Ceylan ve Zeki Demirkubuz sineması özelinde auteur teoriye eleştirel bakmak: Ekşi Sözlük yazıları üzerine bir değerlendirme. Erciyes İletişim Dergisi, 10(1), 345–367.
Eisenstein, S. (1957). The Film Sense. Meridian Books.
Gallagher, R. (2016). A Theory of Origin: A Revision of the Auteur Theory in Film Studies. Groundings Undergraduate Journal, 9, 20-31.
Gerdan, S. Ü. (2024). The Auteur Theory in cinema: a comparative analysis of global and Turkish film directors. Journal for the Interdisciplinary Art and Education, 5(4), 265-272.
Gibbs, J. (2012). Mise-en-scene: Film Style and Interpretation. Columbia University Press.
Greene, Jim, MFA (2025). Auteur theory (film criticism). Salem Press Encyclopedia. Research Starters.
Güngör, Arif Can, (2014). Auteur Kuramı ve Metin Erksan Sineması. The Journal of Academic Social Science Studies, 30 , 79-100, Winter I.
Las-Casas, L. F. (2007). Cinedesign: Typography in motion pictures. InfoDesign: Revista Brasileira de Design da Informação, 4(1), 12.
Lupton, E. (2004). Thinking with type: A critical guide for designers, writers, editors & students (1. ed). Princeton Architectural Press.
Martin, A. (2014). Mise en scène and film style: From classical Hollywood to new media art (1st edition). Palgrave Macmillan.
Mascelli, J. V. (1998). The five C’s of cinematography: Motion picture filming techniques (First Silman-James Press edition). Silman-James Press.
Metin, Ö. V. (2019).Gerçek ve Gerçekdışının Sınırlarında: Auteur Eleştiri Çerçevesinde Tolga Karaçelik Sineması. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi, (5), 4-45.
Monaco, J. (2001). Bir Film Nasıl Okunur?. Ertan Yılmaz (Çev.). İstanbul: Oğlak.
Sarris, A. (1962). Notes on the auteur theory in 1962. Film Culture, 27, 1-18.
Sarris, A. (1962). Notes on the Auteur Theory in 1962. Leo Braudy & Marshall Cohen (Ed.), in Film Theory and Criticism: Introductory Readings (pp. 451-454). New York: Oxford University Press.
Sarris, A. (1963). Notes on the auteur theory in 1962. Film Culture, (27), 561-565.
Stam, R. (1995). Film Teorisine Giriş. İstanbul: Ayrıntı yayınları.
Staples, D. E. (1966). The auteur theory reexamined. Cinema Journal, 6, 1-7.
Toydemir, H. H. ve Karakoç, E. (2024). Evini Arayan Yönetmen: Semih Kaplanoğlu Filmlerine Auteurist Bir Bakış. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 8(2), 323-339.
Truffaut, F. (1954). Une certaine tendance du cinéma français. Cahiers du cinéma, 31(1), 15-28.
Wollen, P. (2004). Sinemada Göstergeler ve Anlam, Çev: Zafer Aracagök ve Bülent Doğan, İstanbul: Metis Yayınları.
Wollen, P. (2013). Signs and meaning in the cinema (5th ed). Palgrave Macmillan for the British Film Institute.
Yayınları.
