Yıkıcı Bozukluklar, Dürtü-Denetim ve Davranım Bozuklukları ve Hemşirelik Bakımı
Özet
Bu bölümde yıkıcı bozukluklar, dürtü denetimi ve davranım bozuklukları kavramsal, tanısal ve klinik yönleriyle ele alınmaktadır. Davranım bozukluğu; bireyin başkalarının temel haklarını ihlal eden, toplumsal norm ve kurallara yineleyici biçimde karşı gelen saldırgan ve antisosyal davranış örüntüleriyle karakterize bir ruhsal bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Bölümde DSM-5 tanı ölçütleri, belirtiler, risk faktörleri ve eşlik eden psikiyatrik durumlar ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Bölümde sunulan olgu örneğinde erken çocukluktan itibaren başlayan davranış sorunların gelişimsel seyri, şiddet eğilimi ve işlevsellik düzeyi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Ayrıca olgunun fiziksel muayenesi, ruhsal durum muayenesi ile dürtü kontrolünde etkisizlik, kendine ve başkalarına yönelik şiddet riski, sosyal etkileşimde bozulma, emosyonel kontrolde bozulma gibi temel hemşirelik tanıları doğrultusunda bakım planları sunulmaktadır. Birey, aile ve çevreyi kapsayan bütüncül hemşirelik girişimlerinin tedavi başarısını artırdığı belirtilmektedir.
Referanslar
Diagnostic and statistical Manual of Mental Disorders. fifth edition. Washington, DC, London, England: American Psychiatric Association; 2013.
Fairchild, G., Hawes, D. J., Frick, P. J., Copeland, W. E., Odgers, C. L., Franke, B., ... & De Brito, S. A. (2019). Conduct disorder. Nature Reviews Disease Primers, 5(1), 43.
Martinez-Kratz MR, Flynn Makic MB. Hemşirelik Tanıları El kitabı Bakım Planlanmasında Kanıta Dayalı Rehber. Çalışkan N, Göçmen Baykara Z, Gülnar E Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri; 2024.
Özbay, A., Özçelik, O., & Kahraman, S. Davranım Bozukluğu: Güncel Bir Bakış. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry 2024; 16(1):72-87.
Kohls G, Konrad K, Bauman S, Bernhard A, Martinelli A, Ackermann K et al. (2021) Sex differences in psychiatric comorbidity and clinical presentation in youths with conduct disorder. J Child Psychol Psychiatry, 63:218-228.
Baysan Arabacı L, Taş G.Yıkıcı Bozukluklar, Dürtü Denetimi ve Davranım Bozuklukları. İçinde Ruh Sağlığı ve Hastalıklarında Temel Hemşirelik Bakımı. Baysan Arabacı L (ed.) p.124-139
