Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Taşıma Kapasitesi
Özet
1970’li yıllara kadar doğal kaynakların sınırsız olduğu varsayımı üzerine inşa edilen kalkınma politikalarında üretimi arttırarak ekonomik büyümeyi gerçekleştirmek öncelikli hedefler arasındaydı. Ekonomik büyüme ve kalkınma hedefleri gerçekleştirmeye çalışılırken insanlığın en önemli zenginlik kaynağı olan çevre, dikkate alınmadan büyüme politikaları izlenmiştir. Bilinçsiz kullanılan sınırlı doğal kaynaklar hem kaynakların azalmasına hem de doğal çevrenin tahrip edilmesine ve çevre kirliliği sorunlarına neden olmuştur. Bu sorunların çözümünde genellikle geçici önlemler alınması doğal kaynakların tahrip edilmesi, tükenmesi ve çevre kirliliği ilgili sorunları yerel ölçekli sorun olmaktan çıkartıp uluslararası önlem alınması gereken küresel sorunlar haline getirmiştir. Turizm sektörü ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan önemli olumlu etkiler yaratmasına rağmen çevre üzerinde çeşitli olumsuz sonuçlara da neden olmaktadır. Turizm destinasyonlarında plansız ve kontrolsüz gelişim, doğal kaynakların tükenmesine ve çevresel değerlerin bozulmasına yol açmaktadır. Bu nedenle turizmden sürdürülebilir biçimde yararlanabilmek için kaynakların bilinçli kullanılması, sürdürülebilir turizm ilkelerinin uygulanması ve destinasyonların taşıma kapasitesinin dikkate alınması gerekmektedir. Sürdürülebilirliğin önemli araçlarından biri olan taşıma kapasitesi sürdürülebilir turizm açısından oldukça önemlidir. Doğal çevrenin korunması ve devamlılığı, misafir memnuniyeti ve gelecek nesillere daha yaşanılır bir ortam bırakmak için taşıma kapasitelerinin belirlenmesi zorunluluk oluşturmaktadır. Taşıma kapasitesi en genel tanımıyla bir arazinin kaldırabileceği en yüksek ziyaretçi kullanım seviyesini göstermektedir. İkincil verilere dayalı bu çalışmanın amacı sürdürülebilir turizm kapsamında taşıma kapasitesini ve türlerini açıklamaktır.
Referanslar
Adams, William. M. (2006). ‘‘The Future of Sustainability”, Re-thinking Environmentand Development in the Twenty-First Century, Report of the IUCN Renowned Thinkers Meeting, 29–31.
Alagöz, G., & Güneş, E., (2019). Turizm Faaliyetlerinin Sınırlandırılmasında Sürdürülebilir Turizm Göstergeleri ve Taşıma Kapasitesi. Sürdürülebilir Turizm (pp.357-377), Ankara: Detay Yayıncılık.
Altanlar, Aslı ve Kesim Güniz Akıncı (2011). “Sürdürülebilir Turizm Planlaması İçin Yöre Halkı ve Yerli Turistlerin Davranış ve Beklentilerini Anlamaya Yönelik Bir Araştırma; Akçakoca Örneği”, Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, C: 3,No: 2, s. 1-20.Aslan, Z. ve Aktaş, G. (1994). Turizm Açısından Çevre Sorunlarına Genel Bir Yaklaşım, Çevre Dergisi, Sayı:11, ss. 43-45.
Avcı, N. “Turizmde Taşıma Kapasitesinin Önemi, Ege Akademik Bakış” Ege Academic Review, 7(2), 2007, s:490. 95 Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Haziran 2013 Cilt 15 Sayı 1 (85-108)
Bahar, O., Çelik N., & Samırkaş M., (2016). Farklı boyutları ile sürdürülebilir turizm. 1.Baskı.Ankara: Süre Yayınevi.
Bozlağan, Recep (2010). “Sürdürülebilir Gelişme Düşüncesinin Tarihsel Arka Planı”,
Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, s. 1011-1028.
Çalık, A. Ö. (2014). Turistik merkezlerin sosyal taşıma kapasitesi: Beypazarı örneği. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Çankır, Bilal ve Hakkı Fındık ve Erdem Koçak (2012). ‘’Sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilir Organizasyon Yönetimi’’, 1st International Conference on Sustainable Business and Transitions for Sustainable Development, 11-13 Ekim, Konya.
Çavuş, Şenol (2002). ‘‘Turistik Merkezlerin Taşıma Kapasiteleri ile Yaşam Evreleri Arasındaki İlişkiler ve Kuşadası Örneğinde Değerlendirme’’, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı,
Doktora Tezi, İzmir. s. 380.
Çeken, H., Ateşoğlu, L., Dalgın, T., Karadağ, L. (2008). TURİZM TALEBİNE BAĞLI OLARAK ULUSLAR ARASI TURİZM HAREKETLERİNDEKİ GELİŞMELER. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 71-85.
Demir, Cengiz, Aydın Çevirgen (2006). Turizm ve Çevre Yönetimi Sürdürülebilir Gelişme Yaklaşımı, Ankara: Nobel Yayıncılık, Yayın No: 860.
Erdemir, Burak (2018). ‘‘Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Destinasyonların Fiziksel
ve Psikolojik Taşıma Kapasitesi Analizi: Pamukkale Hierapolis Ören Yeri Örneği’’,
Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm
İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, s.139.
Eser, Seçkin, Taner Dalgın ve Hüseyin Çeken, (2012). ‘‘Cultural Tourism As A
Sustainable Tourism Type: The Case of Ephesus’’, Aegean Geographical Journal,
19(2), 27-34
Güler, O. ve Tufan, E. (2013). “Turizmde Güncel Konu ve Eğilimler” (Ed:AydınTükeltürk, Ş. ve Boz, M. ), İçinde Sürdürülebilir Bir Yatırım Örneği Olarak Yeşil Otelcilik, Detay Yayıncılık, Ankara.
Hall, Jeremy. K. Gregory. A. Daneke ve Michael J. Lenox (2010). ‘‘Sustainable Development and Entrepreneurship: Past contributions and future directions’’ ,Journal of Business Venturing, September 2010, Volume 25, Issue 5, pages 439-448.
Holden, Andrew (2000). “Environment and Tourism”, London and New York:
Routledge, Contributions and Future Directions. Journal of Business Venturing,
25(5), 439-448.
İnam, Ersin Acar (2009). ‘‘Sürdürülebilir Turizm Bağlamında Yöre İmgesi: Antalya Belek Turizm Merkezi Örneği’’, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Kaya İ. (1997) Sürdürülebilir turizm kalkınması ve ülkemiz açısından bir değerlendirme. Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kılıç, Selim (2006). ‘‘Yeni Toplumsal ve Ekonomik Arayışlar Sürecinde Sürdürülebilir Kalkınma’’, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2),81−101.
Kınacı, Bahar, Nalan Albuz Pehlivan ve Güneş Seyhan (2011). Turizm ve Çevre (Çevre
Koruma), Ankara: Pegem Akademi Yayınevi.
Klariç, Z., Komilis, P., Dragicevic, M., Berlengi, G. & Surucu, F. (1999). Carrying Capacity Assessment For Tourism Development, Coastal Area Management Programme (CAMP) Fuka Matrouh Egypt, Priority Actions Programme, Regional Activity Centre, Split, Croatia, s. 14.
Kültürel, M. K. V. T. A. K. Y. H. A. V. T. B. O. İ. M. Ö. (2012). Kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesi: Osmaneli ilçe merkezi örneği. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(1), 37-52. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000061
Kostopoulou, Stella ve Ioannis Kyrıtsıs (2006). ‘‘A tourism carrying capacity
indicator for protected areas’’, Anatolia, An International Journal of Tourism and
Hospitality Research, 17(1), 5-24.
Rızaoğlu, Bahattin (2004). Turizm Pazarlaması, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş Dördüncü Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.
Sarkım, M. (2007). ‘‘Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Turistik ÜrünÇeşitlendirme Politikaları ve Antalya Örneği’’, Doktora Tezi, Dokuz EylülÜniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İzmir.
Simon, F. J. G., Narangajavana, Y. & Marques, D. P. (2004). “Carrying Capacity in the Tourism Industry: A Case Study of Hengistbury Head.” Tourism Management, cilt 25(2), s. 275–283.
Soylu, Y. (2013). Turistik destinasyonlarda taşıma kapasitesi: Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı örneği. Basılmamış Doktora Tezi. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
Swarbrooke, John (1999). ‘‘Sustainable Tourism Management’’ England: Cabi
Publishing.( https://www.cabidigitallibrary.org/doi/book/10.1079/9780851993140.0000 )
Tıraş, H. (2012). Sürdürülebilir kalkınma ve çevre: teorik bir inceleme. Kahraman Maraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (2), 57-73.
TÜSİAD. (2012). Sürdürülebilir turizm. Yayın No: TÜSİAD-T/2012-9/531, Sis Matbacılık, İstanbul.
Uğurlar, A.(2017). ‘’Turizmde Sürdürülebilirlik: Bir Ölçülebilirlik Aracı Olarak Göstergelerin Önemi.’’ Kent Araştırmaları Dergisi (Journal of Urban Studies), ISSN: 1307-9905 Sayı Issue 21, Cilt Volume 8, 2017-1, 118-140 http://idealkentdergisi.com
Ulucak, R. & Bilgili, F. (2018). A reinvestigation of EKC model by ecological footprint measurement for high, middle and low income countries. Journal of Cleaner Production, 188, 144-157.
Wwf (2012). Türkiye’nin ekolojik ayak izi raporu 2012. Türkiye: Türkiye Dünya Doğayı Koruma Vakfı
Yılmazer, B. (2022). Sapanca destinasyonunda Taşıma Kapasitesi: Turist Memnuniyeti ve Yerel Halk Algısı Üzerine Bir Araştırma. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
