Munzur Çayı Havzasında Kamp Alanları İçin Yer Seçim Kriterlerinin Cbs İle Belirlenmesi ve Planlaması
Özet
Eko-turizm; eğlenmeyi, doğayı ve kültürel kaynakları anlayarak korumayı destekleyen, düşük ziyaretçi etkisi olan ve yerel halka sosyo-ekonomik fayda sağlayan, bozulmamış doğal alanlara çevresel açıdan sorumlu seyahat ve ziyaret şeklidir. Diğer bir deyişle, doğal çevre ile turizm faaliyetini bağdaştıran, çevrenin olumsuz etkilenmesi konusunda sorumluluk güdüsü ile hareket etme esasına dayalı turizm faaliyetidir. Doğu Anadolu bölgesi, Yukarı Fırat Bölümü sınırları içerisinde yer alan Munzur vadisi ve bunun alt havzalarından olan Pülümür çayı kendine özgü ekolojik özellikleri ile önemli bir eko-turizm alanlarından biri konumundadır. Havza alanın tamamı Tunceli il sınırında yer almakta olup il topraklarının %80’ini kaplamaktadır. Havza alanında kendine ait yer şekilleri, flora ve faunası ile ülkemizin nadir yerlerinden birini oluşturmaktadır. Çalışma alanı aynı zamanda bozulmamış doğal çevresi, ormanlık alanları ve yer şekilleri ile birçok endemik bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan alan yazı taramasında özellikle Munzur Çayı Milli parkı için yapılan birkaç çalışmaya rastlanmıştır. Sadece milli park haline getirilmiş sınır bir alan için yapılan bu akademik çalışmalar planlama açısından eksik bulunmuş sadece mevcut durum analizi seklinde sınırlı kalmıştır. Munzur Çayı havzasında kamp/çadırlı kamp için alan seçimi kriterlerinin CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ile belirlenmesi ve planlanması üzerine yapılan bu çalışma, bölgenin doğal güzelliklerini koruyarak sürdürülebilir turizm potansiyelini artırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada CBS teknolojileri kullanılarak, arazi eğimi, su kaynaklarına yakınlık, bitki örtüsü, ulaşım kolaylığı, güvenlik gibi çeşitli kriterler analiz edilmiş ve ağırlıklı çakıştırma yöntemi uygulanmıştır. Bu kriterler, uzman görüşleri ve literatür taraması ile belirlenmiş ve CBS yazılımları aracılığıyla haritalara dönüştürülmektedir. Yapılan çalışmada, Munzur Çayı havzasında kamp/çadırlı kamp için uygun birçok alan tespit edilmiştir. Bu alanların belirlenmesinde, su kaynaklarına yakınlık, düz ve güvenli zeminler, doğal manzaralar ve ulaşım kolaylığı gibi faktörler ön plana çıkmıştır. Ayrıca, bölgenin biyolojik çeşitliliği ve ekolojik hassasiyeti de dikkate alınarak, kamp alanlarının doğal yaşam alanlarına zarar vermemesi sağlanmıştır. Bu çalışmada, Munzur Çayı havzasının doğal güzelliklerini koruyarak sürdürülebilir turizm potansiyelini artırmayı hedeflemektedir. CBS tabanlı analizler, kamp/çadırlı kamp için en uygun alanların belirlenmesinde önemli bir rol oynamakta ve bölgenin turizm planlamasına katkı sağlamaktadır.
Referanslar
Arslan H.,Çağlıyan A.,Durmuş E., 2009 Munzur Vadisi’nde (Tunceli) Sürdürülebilir Turizm V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, 461 - 471
Brooker, E., Joppe M., 2013, Trends in camping and outdoor hospitality—An international review. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 2013, 3, 1–610.1016/j.jort.2013.04.005
Collins D., Kearns R., 2010, ‘Pulling up the tent pegs?’ The significance and changing status of coastal campgrounds in new zealand. Tourism Geographies, 2010, 12, 53–7610.1080/14616680903493647
Cuirong, W., Zhaoping, Y., Huaxian, L., Fang, H. & Wenjin, X. (2016). Campgrounds Suitability Evaluation Using GIS-based Multiple Criteria Decision Analysis: A Case Study of Kuerdening, China. Open Geosciences, 8(1), 289-301. https://doi.org/10.1515/geo-2016-0028
García-Pozo A., Sánchez-Ollero J., Marchante-Lara D., 2010, Applying a hedonic model to the analysis of campsite pricing in Spain. International Journal of Environmental Research, 2010, 5, 11–22
Goonan K.A., Monz C.A., Manning R.E., Anderson L.E., 2012, Resource conditions and paddler standards for primitive campsites along Lake Champlain. J. Great. Lakes. Res., 2012, 38, 157–16610.1016/j.jglr.2011.05.010
Gültekin, P., Kaya, S., & Uzun, S. (2018). Kamp ve Piknik Alanları Yer Seçiminde Doğal Peyzaj Elemanlarının CBS Kullanılarak Değerlendirilmesi: Düzce Topuk Yaylası ve Göleti Çevresi Örneği. Duzce University Journal of Science and Technology, 6(1), 162-175. https://doi.org/10.29130/dubited.371088
Hammitt W.E., Cole D.N., Monz C.A., 2015, Wildland recreation: Ecology and management. John Wiley &Sons, New York, 2015
Hogue, M.,2011, A short history of the campsite https://placesjournal.org/article/a-short-history-of-the-campsite/
Ioannis K., Andreas G., Panagiotis Z., Evangelos A., 2014, An integrated GIS-based method for wind-power estimation: application to western Cyprus. Cent. Eur. J. Geosci, 2014, 6(1), 79–8710.2478/s13533-012-0162-3
Latinopoulos D., Kechagia K., 2015 A GIS-based multi-criteria evaluation for wind farm site selection: A regional scale application in Greece. Renew. Energ., 2015, 78, 550–56010.1016/j.renene.2015.01.041Marion J.L., Cole D.N., 1996, Spatial and temporal variation in soil and vegetation impacts on campsites. Ecol. Appl., 1996, 520–53010.2307/2269388
Monz C.A., Twardock P., 2010, A classification of backcountry campsites in Prince William Sound, Alaska, USA. J. Environ. Manage., 2010, 91, 1566–157210.1016/j.jenvman.2010.02.030
Topay, M., Koçan, N., 2009, Kamping / Çadırlı Kamp İçin Alan Seçim Kriterlerinin Belirlenmesi ve Bartın-Uluyayla’da Örnek Bir Uygulama, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, Sayı: 1, Yıl: 2009, ISSN: 1302-7085, Sayfa: 116-128
Yüce Babacan, E., Eker, i., 2017, Munzur Vadisi (Tunceli) ve Yakın Çevresinin Geofit Florası, Bahçe Bilimleri Dergisi, 4 (1), E-ISSN: 2148-4015
