Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının izi Filmlerdeki Mardin Temsillerinin Destinasyon Tercihlerine Etkilerine Yönelik Görüşleri
Özet
Toplumları, ekonomileri doğrudan ve dolaylı olarak etkileyebilme özelliğine sahip medyatik araçlar içerisinde dizi ve filmlerin önemli bir yeri vardır. Çekildiği destinasyonun markalaşma çabalarına, imajına, yerel ekonomisine olumlu ya da olumsuz yansımaları olmaktadır. Çalışmanın amacı Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Uzak Şehir dizisi özelinde dizi ve filmlerde ekranlara taşınan Mardin temsillerinin destinasyon tercihlerine yönelik görüşlerini belirlemektir. Çalışma nitel türde olgu bilim desende yürütülmüş olup katılımcı grubu Fırat Üniversitesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği öğrencileri arasından tercih edilmiştir. Katılımcı gurup amaçlı örnekleme uygun olarak Kanal D ekranlarında yayınlanan Uzak Şehir dizisinin izleyici kitlesinden belirlenmiştir. Görüşmeler gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiş, ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Görüşlerin tekrar etmeye başlamasıyla görüşmeler sonlandırılmıştır. Elde veriler yazılı metne dönüştürülmüş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular kodlar, temalar şeklinde tablolaştırılarak sunulmuştur. Katılımcılara göre dizideki coğrafi görünüm bir karakter rolündedir. Aynı zamanda turizm açısından çekici bir faktördür. Özellikle fiziki coğrafya özellikleri açısından Mardin baş karakter rolündedir. Konut kültürü ise arka fon rolünde olup turizm açısından çekici bir faktördür. Yine katılımcılara göre Uzak Şehir dizisinde Mardin’e ait mitler dizinin adı ve karakterlerin adları üzerinden oluşturulmuştur. Coğrafi görünüm, kimlik temsilleri ve Mardin imajını oluşturan unsurların turizme yansımalarına yönelik görüşler ise olumlu, olumsuz ve etkisiz şeklindedir.
Referanslar
Atış, B., & Kaya, M. (2024). Film ve dizi sektörünün destinasyon aracı olarak şehir turizmine katkısı: Midyat örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 14(3), 355–375.
Beeton, S. (2004). The more things change… A legacy of film-induced tourism. In W. Frost, G. Croy, & S. Beeton (Eds.), International tourism and media conference proceedings. Melbourne, Australia: Tourism Research Unit, Monash University.
Beeton, S. (2005). Film-induced tourism. Channel View Publications.
Beeton, S. (2010). Landscapes as characters: Film, tourism and a sense of place. Metro, 166, 114–119.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (12. baskı). Pegem Akademi.
Çakar Çelik, Ö. (2021). Coğrafi bakış açısıyla film ve diziler. Nobel Akademik Yayıncılık.
Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (5. baskı). Celepler Matbaacılık.
Hudson, S., & Ritchie, J. R. B. (2006). Promoting destinations via film tourism: An empirical identification of supporting marketing initiatives. Journal of Travel Research, 44(4), 387–396.
Juškelytė, D. (2016). Film induced tourism: Destination image formation and development. Regional Formation and Development Studies, 2(19), 54–67.
Kalyoncuoğlu Baba, S., & Mashadizade, M. (2025). Mardin’de çekilen dizilere yönelik izleyici katılımının turistlerin davranışsal niyeti üzerindeki etkisinin destinasyonun duygusal ve bilişsel imajı çerçevesinde incelenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(1), 73–96.
Kervankıran, İ., & Çuhadar, M. (2018). Mardin’de çekilen dizi ve filmlere dönük yerel halkın algısı. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 44–59.
Kına, S. A. (2022). Televizyon dizileri ve kültürel temsiller: Mardin örneği. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 41, 38–57.
Koçer, S., & Gürer, M. (2021). Film etkili turizm kapsamında TV dizilerinde destinasyon tanıtımı üzerine örnek olay incelemesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 121–137.
Macionis, N. (2004). Understanding the film-induced tourist. In W. Frost, G. Croy, & S. Beeton (Eds.), International tourism and media conference proceedings (pp. 86–97). Monash University Press.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). SAGE Publications
Riley, R., Baker, D., & Van Doren, C. S. (1998). Movie-induced tourism. Annals of Tourism Research, 25(4), 919–935.
Şahbaz, R. P., & Kılıçlar, A. (2009). Filmlerin ve televizyon dizilerinin destinasyon imajına etkileri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 1(1), 31–52.
Tooke, N., & Baker, M. (1996). Seeing is believing: The effect of film on visitor numbers to screened locations. Tourism Management, 17(2), 87–94.
Uçar, Ö. (2020). Film turizmi. In Ç. Ertaş & B. Kanca (Eds.), Turizmin geleceği: Yeni deneyimler (pp. 83–104). Detay Yayıncılık.
Urry, J. (1990). The tourist gaze. Sage.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9. baskı). Seçkin.
Yılmaz, Y., & Dilek, S. E. (2019). Mardin ilinin film turizmi potansiyelinin değerlendirilmesi. Journal of Current Debates in Social Sciences, 2(2), 196–209.
Yitmez, B. G., Alyeşil Kabakçı, D., & Kula Ünver, S. (2024). Türkiye’de matematik eğitiminde gömülü teori yönteminin kullanıldığı çalışmaların içerik analizi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 72, 61–95.
