Helikopter Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimine Etkileri
Özet
Aile toplumun temel birimi olmasının yanı sıra çocukların ilk eğitimlerini aldıkları güven ve kabul gördükleri sosyal bir ortam sağlamaktadır. Ebeveynlik stilleri; kültürel, sosyal, ekonomik ve bireysel faktörlere bağlı olarak çeşitlilik gösterse de ebeveyn davranışlarının merkezinde genellikle koruma eğilimi bulunmaktadır. Bununla birlikte teknolojik gelişmeler değişen çocukluk algısı ve ailedeki çocuk sayısını azalması gibi toplumsal dönüşümler ebeveynlik yaklaşımlarını da zaman içinde değişmesine neden olmuştur. Ebeveyn stillerinin koruma sınırlarını aşarak aşırı kontrol edici bir niteliğe bürünmesi olumsuz ebeveynlik tutumlarını ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Helikopter Ebeveynlik de bu anlamda giderek literatürde daha fazla gündeme gelen ebeveyn stillerinden biri haline gelmiştir. Helikopter ebeveynlik kavramı bir çocuğun annesinin sürekli olarak etrafında bulunmasını ve aşırı kontrol edici tutumlarını helikopterin havada dolaşmasına benzetmesiyle ortaya çıkmış bir terimdir. Literatürde farklı terim ve metaforlarla açıklanmaya çalışılsa da helikopter ebeveynlik; özünde çocuğun yaşamına aşırı müdahale edilmesini ve ebeveyn beklentilerinin olan sınırının üzerine çıkmasını ifade etmektedir. Helikopter ebeveynlik niyet olarak çocuğu korumaya yönelik davranışlar olarak ortaya çıkabilse de araştırmalar bu tutumun uzun vadede çocukta ebeveyne bağımlılık, özgüven eksikliği ve psikolojik iyi oluş da bozulma gibi olumsuz sonuçlara yol açabildiğini göstermektedir. Bu yaklaşım ve ebeveyn davranışları başlangıçta çocuğun günlük sorunlarını kolaylaştırıcı bir yaklaşım gibi görünmesine rağmen zamanla çocukta psikolojik yükün artmasına neden olmaktadır. Uluslararası alanda helikopter ebeveynlik üzerine yapılan çalışmaların oldukça fazla olmasına karşın ulusal düzeyde araştırma sayısının sınırlı olması bu çalışmayı önemli kılmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın literatüre katkı sağlamasını yanı sıra hem ebeveynlere hem de gelecekte ebeveyn olmayı planlayan çiftlere helikopter ebeveynlik ve çocuk sağlığına ilişkin sonuçlar konusunda önemli bilgiler sunacağı öngörülmektedir.
The family is not only the basic unit of society, but also provides a social environment where children receive their initial education and feel secure and accepted. Although parenting styles vary depending on cultural, social, economic, and individual factors, protective tendencies are generally at the core of parental behavior. However, technological developments, changing perceptions of childhood, and social transformations such as a decrease in the number of children per family have caused parenting approaches to change over time. When parenting styles go beyond the boundaries of protection and become overly controlling, it paves the way for negative parenting attitudes. In this sense, helicopter parenting has become one of the parenting styles increasingly discussed in the literature. The concept of helicopter parenting is a term that emerged from comparing a mother's constant presence around her child and her overly controlling attitudes to a helicopter hovering in the air. Although it is explained in the literature using different terms and metaphors, helicopter parenting essentially refers to excessive interference in a child's life and parental expectations that exceed reasonable limits. Although helicopter parenting may appear to be behavior intended to protect the child, research shows that this attitude can lead to negative outcomes for the child in the long term, such as dependence on the parent, lack of self-confidence, and impaired psychological well-being. Although this approach and parental behavior initially appear to be a helpful approach to the child's daily problems, over time it leads to an increase in the child's psychological burden. While there is a considerable amount of research on helicopter parenting internationally, the limited number of studies at the national level makes this study significant. In this context, it is anticipated that the study will contribute to the literature and provide important information on the outcomes of helicopter parenting and child health to both parents and couples planning to become parents in the future.
Referanslar
Batu, M., & Tos, O., (2022). Kültürel Değişim Temelinde X ve Z Kuşağının Ebeveynlik Algısı: Zmet Tekniği Temelinde Bir Analiz. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 38- Kasım Özel Sayısı, S. 194-217. DOI: 10.31123/Akil.1172893
Baumrind D., (1966) Effects Of Authoritative Parental Control On Child Development. Child Development, 37:887-907.
Bannayeva A., & Sarandöl, A., (2025). Helikopter Ebeveynlik: Bir Gözden Geçirme Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar- Current Approaches İn Psychiatry 2025; 17(2):272-282. Doi.Org/10.18863/Pgy.1484671
Chung, H., (2014). Reflecting On “Independence” Of Korean Youth From A Family Systems Perspective. 가족과 가족치료 (구 한국가족치료학회지), 22(4), 407-433. DOI:10.21479/kaft.2014.22.4.407
Çetin Avcı S., & Güleç Şatır D., (2020) Yeni Bir Kavram: Helikopter Ebeveynlik. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(2), 163-168. Doi.org/10.38108/ouhcd.738884
Dönmez, D., (2019). Yeni Nesil Ebeveynlik ve Sosyal Medya Bağlamında Blogger Anneler (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul, İstanbul Üniversitesi.
Dursun C., (2021). Helikopter Ebeveynin Yeni Nesil Çocukları, Sanat ve Sosyal Bilimler Sempozyumu,
Fraser, M. W., (1997). Risk And Resilience İn Childhood: An Ecological Perspective. Washington, DC: NASW Press.
Florida State University. (2016,). Helicopter Parents: Hovering May Have Effect As Kids Transition To Adulthood. Neuroscience News. Kaynak: Http://Neurosciencenews.Com/Neurodevelopment-Helicopter-Parenting-4592/ Erişim: 11. 11. 2025).
Ginott, H., (1969). Between Parent And Teenager. New York: Macmillan.
Kelly, L., Duran, R. L., & Miller-Ott, A. E. (2017). Helicopter Parenting And Cell-Phone Contact Between Parents And Children İn College. Southern Communication Journal, 82(2), 102–114. Doi.Org/10.1080/1041794X.2017.1310286
Kır, İ., (2011). “Toplumsal Bir Kurum Olarak Ailenin İşlevleri”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10/36, 381-404.
Kwon, K., Yoo & Gagne, J., (2017). Does Culture Matter? A Qualitative İnquiry Of Helicopter Parenting İn Korean American College Students. Journal Of Child And Family Studies, 26(7), 1979-1990. DOI:10.1007/s10826-017-0694-8
Koca, R. B., Kengil, A., Turgut, A. N., Aksoy, B., & Erkul, E., (2025). Üniversiteye Geçiş Sürecindeki Öğrencilerde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Üniversite Yaşamına Uyum ve Psikolojik Sağlamlık ile İlişkisinin İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 13(3), 220-231. Doi.Org/10.30720/Ered.1532732
Kim, E., (2015). Parent-Child Relationships And The Transition İnto Adulthood Of Korean Young Adults İn Their 20s. Family And Culture, 27(1), 69-116.
Lee, J., & Kang, S., (2018). Perceived Helicopter Parenting And Korean Emerging Adults' Psychological Adjustment: The Mediational Role Of Parent-Child Affection And Pressure From Parental Career Expectations. Journal Of Child And Family Studies, 27(11), 3672–3686. Doi.Org/10.1007/S10826-018-1193-2
Lemoyne, T., & Buchanan, T., (2011). Does “Hovering” Matter? Helicopter Parenting And İts Effect On Well-Being. Sociological Spectrum, 31(4), 399-418. Doi:10.1080/02732173.2011.574038
Maccoby E. E., & Martin J A., (1983). Socialization İn The Context Of The Family; Parent-Child Interaction. P.H. Mussen & E.M. Hetherington (Eds.). Handbook Of Child Psychology:Socialization, Personality And Social Development (Pp.1-101). New York:Willey.
Odenweller KG., Booth-Butterfield M., & Weber K., (2014) Investigating Helicopter Parenting, Family Environments, And Relational Outcomes For Millennials. Communıcatıon Studıes, 65:407-425. DOI:10.1080/10510974.2013.811434
Özyürek A., & Tezel-Şahin F., (2017). Anne-Baba Olmak ve Anne-Babalarin Çocuk Yetiştirme Tutumlari. In:Anne Baba Eğitimi. Güler-Yıldız T. (Edt.). Pegem Akademi, Ankara.
Padilla-Walker LM., & Nelson LJ., (2012). Black Hawk Down? Establishing Helicopter Parenting As A Distinct Construct From Other Forms Of Parental Control During Emerging Adulthood. Journal Of Adolescence 35(5), 1177-1190. Doi: 10.1016/j.adolescence.2012.03.007
Rousseau, S., & Scharf, M., (2017). Why People Helicopter Parent? An Actor–Partner İnterdependence Study Of Maternal And Paternal Prevention/Promotion Focus And İnterpersonal/Self-Regret. Journal Of Social And Personal Relationships, 35(7), 919–935. Doi.Org/10.1177/0265407517700514
Sak R., Sak İŞ., Atlı S., & Şahin B., (2015) Okul Öncesi Dönem: Anne-Baba Tutumları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11:972-991. Doi.org/10.17860/efd.33313
Sezer Ö., (2010). Ergenlerin Kendilik Algılarının Anne Baba Tutumları ve Bazı Faktörlerle İlişkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-19.
Somers, P., & Settle, J., (2010). The Helicopter Parent: Research Toward A Typology. College And University: The Journal Of The American Association Of Collegiate Registrars, 86(1), 18–27.
Stone, J., Berrington, A. & Falkingham, J., (2011). The Changing Determinants Of UK Young Adults’ Living Arrangements. Demographic Research, 25, 629–666.
Schiffrin, H.H., Liss, M., Miles-Mclean, H. Geary, K. A., Erchull, M. J. & Tashner, T. (2014). Helping Or Hovering? The Effects Of Helicopter Parenting On College Students’ Well-Being. Journal Of Child And Family Studies, 23(3), 548–557. Doi.Org/10.1007/S10826-013-9716-3
Tepebaş, B., & Poyraz, C., (2024). Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumları ve Kendini Sabotaj Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Üniversite Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1229-1250. Doi.Org/10.17240/Aibuefd. 2024..-1349697
Yazgan, A. M., (2022). Proje Çocuklar ve Helikopter Ebeveynler Üzerine Bir Analiz. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(55), 227-258. Doi:10.21560/Spcd.Vi.776675
Yılmaz, H., (2019). İyi Ebeveyn, Çocuğu İçin Her Zaman Her Şeyi Yapan Ebeveyn Değildir: Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ) Geliştirme Çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi. Doi.Org/10.24130/ECCD-JECS.1967201931114
Yılmaz, H., & Büyükcebeci, A., (2019). Bazı Pozitif Psikoloji Kavramları Açısından Helikopter Ebeveyn Tutumlarının Sonuçları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 9(54), 707-744.
Yılmaz, H., (2020). Türkiye’de Helikopter Ebeveynlik Eğilimi ve Helikopter Ebeveynlerin Demografik Özellikleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 133-160. Doi.Org/10.21560/Spcd.V20i54504.540233
Yoo, G., (2014). Effects Of Perceived Helicopter Parenting On İntention Of Childbirth And Desired Number Of Children Among Undergraduate Students. Journal Of Korean Institute Of Facility And Environment, 12(3), 5-12.
Zienty, L., & Nordling, J., (2018). Fathers Are Helping, Mothers Are Hovering: Differential Effects Of Helicopter Parenting İn College First-Year Students. Celebration Of Learning. This Poster Presentation İs Brought To You For Free And Open Access By Augustana Digital Commons. Erişim Adresi: Https://Digitalcommons.Augustana.Edu/Celebrationoflearning/2018/Posters/19. Erişim Tarihi: 15.11.2025.
Wartman, K. L., & Savage, M., (2008). Parental İnvolvement İn Higher Education: Understanding The Relationship Among Students, Parents, And The İnstitution. ASHE Higher Education Report, 33(6), 1-125.
Willoughby, B. J., Hersh, J. N., Padilla-Walker, L. M., & Nelson, L. J., (2015). “Back Off”! Helicopter Parenting And A Retreat From Marriage Among Emerging Adults. Journal Of Family, 36(5), 669–692. Doi.Org/10.1177/0192513X13495854.
