Yaşam Aktiviteleri Modelinde Prematur Yenidoğanda Bakım: Olgu Sunumu
Özet
Amaç: Bu olgu sunumunda, Patent Duktus Arteriozus tanılı bir prematüre bebeğin hemşirelik bakımının, Roper, Logan ve Tierney’in Yaşam Aktiviteleri Modeli kullanılarak sistematik bir şekilde planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gerekçe: Prematüre yenidoğanlar, özellikle de eşlik eden kardiyak anomaliler nedeniyle, kompleks ve stabil olmayan bir yapıya sahiptir; minimal değişkenler major sonuçlara yol açabilir. Bu tür kompleks olgularda, hemşirelik bakımında standardizasyonu sağlamak, bakımın kalitesini artırmak için kanıta dayalı ve sistematik modellerin kullanılması esastır. Yaşam Aktiviteleri Modelinin holistik ve birey merkezli yapısı, prematüre bakımının tüm boyutlarını kapsayacak şekilde uyarlanabilir.
Olgu ve Uygulama: Sunulan olguda, Patent Duktus Arteriozusu bulunan prematüre bir bebeğin hemşirelik bakım gereksinimleri, Yaşam Aktiviteleri Modelinin 12 yaşam aktivitesi (solunum, beslenme, boşaltım, vb.) temel alınarak kapsamlı bir şekilde tanılandı. Model, yenidoğanın bireysel gereksinimlerine, gelişimsel aşamalarına ve çevresel faktörlere odaklanarak, medikal tedavi ile entegre, bütüncül bir bakım planının oluşturulmasını sağladı.
Sonuç: Yaşam Aktiviteleri Modeli prematüre yenidoğan bakımına uygulandığında, hemşirelik bakımında tutarlılık, süreklilik ve yenidoğana özgü tüm gereksinimlerin sistematik olarak ele alınması sağlanmaktadır. Patent Duktus Arteriozus gibi ek morbiditelerin eşlik ettiği prematürelerde, Yaşam Aktiviteleri Modeli etkili bir hemşirelik rehberi olarak kullanılabilir.
Objective: This case report aims to demonstrate the systematic planning, implementation, and evaluation of nursing care for a premature infant diagnosed with Patent Ductus Arteriosus using the Roper, Logan and Tierney Model of Nursing Based on a Model of Living.
Rationale: Premature newborns have a complex and unstable physiological status, where minor variables can lead to major outcomes. This is particularly true when cardiac anomalies such as Patent Ductus Arteriosus are present. Utilizing evidence-based and systematic models is essential to standardize nursing care and improve its quality in such complex cases. The holistic and patient-centered structure of the Model of Living is well-suited to address all dimensions of premature infant care.
Case and Implementation: In the presented case, the nursing care needs of a premature infant with Patent Ductus Arteriosus were comprehensively diagnosed based on the 12 activities of living (breathing, eating and drinking, elimination, etc.) of the Model of Living. By focusing on the newborn's individual needs, developmental stages, and environmental factors, the model enabled the creation of an integrated, holistic care plan that worked in concert with medical treatment.
Conclusion: When the Model of Living is applied to premature newborn care, it ensures consistency and continuity in nursing care, as well as the systematic addressing of all infant-specific needs. In preterm infants with accompanying comorbidities such as Patent Ductus Arteriosus, the Model of Living can be used as an effective nursing guide.
Referanslar
Bozkaya, D., Atalay, A., Korkut, S., Tayman, C., & Taşoğlu, İ. (2019). Medikal Tedaviye Yanıtsız Duktus Arteriosuslu Preterm İnfantların Tedavisinde Güvenli Bir Yöntem: Yatakbaşı Cerrahi ligasyon. Journal of Contemporary Medicine, 9(2), 135-139. https://doi.org/10.16899/jcm.568276
Bulut, G., Balli, S., Atlihan, F., Mese, T., Calkavur, S., & Olukman, O. (2012). Retrospective evaluation of patients with congenital heart disease monitored in the neonatology department. Journal of Dr. Behcet Uz Children’s Hospital, 2(3), 141-147. https://doi.org/10.5222/buchd.2012.141
Çağlayan, N., & Balcı, S. (2014). An Effective Model of Reducing Pain in Preterm Neonates: Facilitated Tucking. F.N. Hem. Dergisi, 22(1), 63-68.
Dağoğlu, T., Görak, G., & Savaşer, S. (2002). Sıvı-elektrolit dengesi. Temel Neonatoloji ve Hemşirelik ilkeleri (C. 1, ss. 187-209). Nobel Tıp Kitabevleri.
Edi̇z, C., & Küçük, S. (2023). Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde Önemli Bir Konu: Ses ve Işık İzolasyonunun Prematüre Bebekler İçin Önemi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 77-85. https://doi.org/10.51536/tusbad.1184972
Fitzgerald, F. C., Zingg, W., Chimhini, G., Chimhuya, S., Wittmann, S., Brotherton, H., Olaru, I. D., Neal, S. R., Russell, N., Da Silva, A. R. A., Sharland, M., Seale, A. C., Cotton, M. F., Coffin, S., & Dramowski, A. (2022). The Impact of Interventions to Prevent Neonatal Healthcare-associated Infections in Low- and Middle-income Countries: A Systematic Review. Pediatric Infectious Disease Journal, 41(3S), S26-S35. https://doi.org/10.1097/INF.0000000000003320
Garcia-Rodriguez, M. T., Bujan-Bravo, S., Seijo-Bestilleiro, R., & Gonzalez-Martin, C. (2021). Pain assessment and management in the newborn: A systematized review. World Journal of Clinical Cases, 9(21), 5921-5931. https://doi.org/10.12998/wjcc.v9.i21.5921
Kavuncuoğlu, S., & Aldemir, E. Y. (2015). Premature Newborns with Patent Ductus Arteriosus. İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Tıp Dergisi, 8(1), 1-9. https://doi.org/10.5222/iksst.2016.001
Li, L., Gao, Y., Chen, W., & Han, M. (2025). Systematic review and meta‑analysis of risk prediction models for retinopathy of prematurity in preterm infants. Biomedical Reports, 23(6), 1-12. https://doi.org/10.3892/br.2025.2073
Obeidat, H., Kahalaf, I., Callister, L. C., & Froelicher, E. S. (2009). Use of Facilitated Tucking for Nonpharmacological Pain Management in Preterm Infants: A Systematic Review. Journal of Perinatal & Neonatal Nursing, 23(4), 372-377. https://doi.org/10.1097/JPN.0b013e3181bdcf77
Okur, N., Büyüktiryaki, M., Uraş, N., Kadıoğlu Şimşek, G., Canpolat, F. E., & Oğuz, Ş. S. (2017). Could Platelet Mass Index Be Used As A Marker In Preterm Infants With Patent Ductus Arteriosus? The Journal of Gynecology - Obstetrics and Neonatology, 14(1), 25-27.
Özçevik, D., & Ocakçı, A. F. (2019). Yenidoğanda Ağrı: Değerlendirme, Yönetim ve Hemşirenin Rolü. ASHD, 18(1), 18-26.
Parkerson, S., Philip, R., Talati, A., & Sathanandam, S. (2021). Management of Patent Ductus Arteriosus in Premature Infants in 2020. Frontiers in Pediatrics, 8. https://doi.org/10.3389/fped.2020.590578
Saad, M., Khalil, A., Hafez, M., & Ibrahiem, M. (2021). N-terminal Pro-Brain Natriuretic Peptide in Preterm Neonates with Patent Ductus Arteriosus. Zagazig University Medical Journal, 0(0), 0-0. https://doi.org/10.21608/zumj.2021.23917.1738
Şenol, S. (2015). Dezenfektan Ürünlerin Yenidoğan ve Çocuk Cilt Bakımında Kullanımı. Turkiye Klinikleri J Pediatr Nurs-Special Topics, 1(2), ;1(2):39-45.
Şenol, S. (2018). Tarih Boyunca Pediatri Hemşiresinin Rol ve İşlevleri. Turkiye Klinikleri J Pediatr Nurs-Special Topics, 4(1), 1-7.
Ünsal, A. (2017). Hemşireliğin dört temel kavramı: İnsan, çevre, sağlık&hastalık, hemşirelik. Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 11-25.
WHO. (2023). Preterm birth. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth
Williams, B. C. (2017). The Roper-Logan-Tierney model of nursing. Nursing Critical Care, 12(1), 17-20. https://doi.org/10.1097/01.CCN.0000508630.55033.1c
Yalçın Baltacı, N., Can, N., Yalaz, M., Kocaöğüt Erol, E., Uygur, Ö., Terek, D., Altun Köroğlu, Ö., Akisü, M., & Kültürsay, N. (2020). The Turkish Validity Reliability Study of the Neonatal Braden Q Pressure Ulcer Risk Assessment Scale. Journal of Dr. Behcet Uz Children s Hospital. https://doi.org/10.5222/buchd.2020.87049
Yalnızoğlu Çaka, S., Çınar, N., & Altınkaynak, S. (2015). Ateşli Çocuğa Yaklaşım. J hum rhythm, 1(4), 133-138.
Zuhur, Ş., & Özancar, N. (2017). The use of nursing models in the management of chronic diseases in Turkey: A systematic review. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derneği, 19(2), 57-74.
