Vitamin Yetersizliği / Toksisitesi
Özet
Vitaminler, hayvanların yaşamlarını aksaksız sürdürebilmek, optimum verim düzeyine ulaşabilmek ve sağlıklarını koruyabilmek için mikro düzeyde ihtiyaç duydukları organik besin maddeleri olup metabolizmadaki sayısız biyokimyasal reaksiyonda doğrudan veya dolaylı olarak görev alırlar. Esansiyel maddelerdir ve bir ikisi dışında hayvansal organizmada sentezlenemezler. Yağda ve suda çözünen vitaminler olmak üzere iki grupta toplanırlar. Yağda çözünenler A, D, E ve K vitaminleridir. Suda çözünenler ise B1 vitamini (tiamin), B2 vitamini (riboflavin), B6 vitamini (pridoksin), B12 vitamini (kobalamin), niyasin, biyotin, folik asit, pantotenik asit ve C vitamini (askorbik asit)’dir. Bu vitaminler dışında vitamin benzeri bazı etkicil maddeler ise inositol, T vitamini, F vitamini (esansiyel yağ asitleri) ve flavinoidlerdir. Vitaminlerin yetersizliğinde hayvansal organizmada ortaya çıkan aksaklıklar avitaminoz veya hipovitaminoz, toksik dozların alınması ile ortaya çıkan aksaklıklar ise hipervitaminoz olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde kanatlı hayvanların beslenmesinde vitaminlerin yetersiz veya fazla tüketimlerinde ortaya çıkabilecek metabolik aksaklıklar ile ilgili bilgiler verilmiştir.
Referanslar
Combs GF. The vitamins: Fundamental aspects in nutrition and health (4th ed.). Academic Press. ISBN-978-0128102442. 2012.
Klasing KC. Comparative avian nutrition. CAB International. 1998.
Leeson S, Summers JD. Nutrition of the chicken (4th ed.). University Books. 2001.
McDowell LR. Vitamins in animal and human nutrition. Second Edition. Iowa State University Press 2121 South State Avenue, Ames, Iowa 50014, 812 page, 2000.
Scott ML, Nesheim MC, Young RJ. Nutrition of the Chicken, Scott, Ithaca, New York 1982.
Blaner WS. Vitamin A and provitamin A carotenoids. In: Marriott BP, Birt DF, Stallings VA, Yates AA, eds. Present Knowledge in Nutrition. 11th ed. Cambridge, Massachusetts: Wiley-Blackwell; 2020:73-91.
Ross A. Vitamin A. In: Ross AC, Caballero B, Cousins RJ, Tucker KL, Ziegler TR, eds. Modern Nutrition in Health and Disease. 11th ed. Baltimore, MD: Lippincott Williams & Wilkins; 2014:260-77.
NRC. Nutrient Requirements of poultry. National Research Council, Washington, D.C. 9th Ed. 1994.
Bains BS. A manual of poultry diseases. F. Hoffmann-La Roche & Co. Limited Company. Basle, Switzerland. 1979.
Kirk JE. Variations with age in the tissue content of vitamins and hormones. Vitamins & Hormones, 1962, 20: 67-139.
NRC. Vitamin tolerance of animals. National Academy of Sciences- National Research Council, Washington, D.C. 1987
