Kardiyopulmoner Hastalıklarda Kinezyofobi
Özet
Kinezyofobi, bireylerin ağrı ya da dispne gibi semptomlara bağlı olarak fiziksel aktiviteden irrasyonel biçimde kaçınmasına neden olan patolojik bir korkudur ve kardiyopulmoner hastalıklarda önemli bir biyopsikososyal engel olarak öne çıkmaktadır. Ağrıyla ilişkili kinezyofobi hareketin yeniden ağrıya ya da yaralanmaya yol açacağına dair inançlarla şekillenirken, dispneyle ilişkili kinezyofobi ise bireyin solunum sıkıntısını tetikleyebilecek aktivitelerden kaçınmasına neden olur. Her iki durum da fiziksel inaktivite, yaşam kalitesinde azalma ve rehabilitasyona düşük katılım ile sonuçlanmaktadır. Kardiyopulmoner hastalıklarda kinezyofobi gelişiminde yaş, cinsiyet, sosyal destek, egzersiz öz-yeterliği, anksiyete düzeyi, komorbiditeler ve sağlık profesyonelleriyle etkileşim gibi çok sayıda psikososyal faktör rol oynamaktadır. Ağrıyla ilişkili kinezyofobinin değerlendirilmesinde Tampa Kinezyofobi Ölçeği ve Kalp için Tampa Kinezyofobi Derecelendirmesi öne çıkarken, dispneyle ilişkili kinezyofobinin değerlendirilmesinde Nefes Darlığı İnançları Anketi yaygın olarak kullanılmaktadır. Kinezyofobinin etkin bir şekilde yönetilmesi kardiyopulmoner rehabilitasyonun vazgeçilmez bir bileşeni olup, temel hedef hastaların fiziksel aktiviteye yönelik irrasyonel korkularını azaltarak, güvenli ve sürdürülebilir bir katılım sağlamaktır. Kinezyofobi yönetiminde yer alan bilişsel-davranışçı yaklaşımlar, fiziksel ve manuel terapiler, kombine bilişsel ve egzersiz müdahaleleri ile egzersiz ve solunum kas eğitimi gibi çok bileşenli stratejiler, yalnızca semptomatik iyileşmeyi değil, aynı zamanda bireyin öz-yeterliliğini ve psikososyal adaptasyonunu artırmayı da hedeflemektedir. Kardiyopulmoner hastalıklarda kinezyofobinin erken tanılanması ve bütüncül yaklaşımlarla yönetilmesi, hem klinik prognozu iyileştirmede hem de fiziksel aktiviteye güvenli katılımı destekleyerek yaşam kalitesini artırmada kritik rol oynamaktadır.
Referanslar
Kori SH. Kinesiophobia: a new view of chronic pain behavior. Pain Manag. 1990;3:35–43.
Zhang MJ, Liu S, Xiong XY, et al. Kinesiophobia in patients with coronary heart disease: a Rodgers’ evolutionary concept analysis. Front Psychol. 2025;16:1499962.
De Peuter S, Janssens T, Van Diest I, et al. Dyspnea-related anxiety: the Dutch version of the Breathlessness Beliefs Questionnaire. Chron Respir Dis. 2011;8(1):11–9.
Saka S, Gurses HN, Bayram M. Effect of inspiratory muscle training on dyspnea-related kinesiophobia in chronic obstructive pulmonary disease: a randomized controlled trial. Complement Ther Clin Pract. 2021;44:101418.
Goldberg DS, McGee SJ. Pain as a global public health priority. BMC Public Health. 2011;11:770.
Dueñas M, Ojeda B, Salazar A, et al. A review of chronic pain impact on patients, their social environment and the health care system. J Pain Res. 2016;9:457–67.
Lundberg M, Grimby-Ekman A, Verbunt J, et al. Pain-related fear: a critical review of the related measures. Pain Res Treat. 2011;2011:494196.
Martinez-Calderon J, Flores-Cortes M, Morales-Asencio JM, et al. Pain-related fear, pain intensity and function in individuals with chronic musculoskeletal pain: a systematic review and meta-analysis. J Pain. 2019;20(12):1394–415
Vlaeyen JWS, Kole-Snijders AMJ, Boeren RGB, et al. Fear of movement/(re)injury in chronic low back pain and its relation to behavioral performance. Pain. 1995;62(3):363–72.
Zale EL, Ditre JW. Pain-related fear, disability, and the fear-avoidance model of chronic pain. Curr Opin Psychol. 2015;5:24–30.
Sakuma S, Kimpara K, Kawai Y, et al. Integrating physical therapy and virtual reality to manage pain-related fear of movement in patients with chronic pain: a randomized controlled trial. Cureus. 2025;17(2):e79551.
Parshall MB, Schwartzstein RM, Adams L, et al. An official American Thoracic Society statement: update on the mechanisms, assessment, and management of dyspnea. Am J Respir Crit Care Med. 2012;185(4):435–52.
Hashmi MF, Modi P, Basit H, et al. Dyspnea. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.
Müller A, Mraz T, Wouters EF, et al. Prevalence of dyspnea in general adult populations: a systematic review and meta-analysis. Respir Med. 2023;218:107379.
Laviolette L, Laveneziana P. Dyspnoea: a multidimensional and multidisciplinary approach. Eur Respir J. 2014;43(6):1750–62.
Stoeckel MC, Esser RW, Gamer M, et al. Dyspnea catastrophizing and neural activations during the anticipation and perception of dyspnea. Psychophysiology. 2018;55(4).
Zeng Z, Shen Y, Wan L, et al. Kinesiophobia in patients after cardiac surgery: a scoping review. BMC Cardiovasc Disord. 2024;24(1):469.
Liu L, Yang Q, Li T, et al. Prevalence and influencing factors of kinesiophobia in patients with heart disease: a meta-analysis and systematic review. Sci Rep. 2024;14(1):18956.
Çakal B, Yıldırım M, Emren SV. Kinesiophobia, physical performance, and health-related quality of life in patients with coronary artery disease. Postepy Kardiol Interwencyjnej. 2022;18(3):246–54.
Martin SS, Aday AW, Allen NB, et al. 2025 heart disease and stroke statistics: a report of US and global data from the American Heart Association. Circulation. 2025;151(8):e41–e660.
Mollaei A, Zamanzadeh V, Ranjbar Noei F, Kamali M. Cardiac patients’ death anxiety: a systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2025;391:119967.
Zhang X, Zhao Q, Wang M, et al. Fear of movement and its associated psychosocial factors in heart failure patients: a cross-sectional study. Eur J Cardiovasc Nurs. 2023;22(3):273–81.
Legese YG, Belete Y, Miheret T, et al. Kinesiophobia and associated factors among patients with cardiac disease attending cardiac units at hospitals in Addis Ababa, Ethiopia, 2024: a multicentre cross-sectional study. BMJ Open. 2025;15(6):e101011.
Bäck M, Lundberg M, Cider Å, et al. Relevance of kinesiophobia in relation to changes over time among patients after an acute coronary artery disease event. J Cardiopulm Rehabil Prev. 2018;38(4):224–30.
Xu R, Miao J, Miao J, et al. Exploring the causes of elevated kinesiophobia in post-coronary stenting patients: a qualitative analysis in a cardiac rehabilitation setting. BMJ Open. 2025;15(5):e090796.
Marques-Sule E, Söderlund A, Almenar L, et al. Influence on kinesiophobia by disability, physical, and behavioural variables after a heart transplantation. Eur J Cardiovasc Nurs. 2022;21(6):537–43.
Keessen P, Latour CHM, van Duijvenbode ICD, et al. Factors related to fear of movement after acute cardiac hospitalization. BMC Cardiovasc Disord. 2020;20(1):495.
Nair SP, SSG FI. Impact of kinesiophobia on physical activity in patients with arterial hypertension. J Res Health Sci. 2017;7(5):170–5.
Keessen P, Kan KJ, Ter Riet G, et al. Impact of kinesiophobia on initiation of cardiac rehabilitation: a prospective cohort path analysis. BMJ Open. 2022;12(11):e066435.
Baykal Şahin H, Kalaycıoğlu E, Şahin M. The effect of cardiac rehabilitation on kinesiophobia in patients with coronary artery disease. Turk J Phys Med Rehabil. 2021;67(2):203–10.
Oliveira CB, Maher CG, Franco MR, et al. Co-occurrence of chronic musculoskeletal pain and cardiovascular diseases: a systematic review with meta-analysis. Pain Med. 2020;21(6):1106–21.
Vikan KK, Landmark T, Gjeilo KH. Prevalence of chronic pain and chronic widespread pain among subjects with heart failure in the general population: The HUNT study. Eur J Pain. 2024;28(2):273–84.
Leibold A, Eichler E, Chung S, et al. Pain in adults with congenital heart disease—an international perspective. Int J Cardiol Congenit Heart Dis. 2021;5:100200.
Sentandreu-Mañó T, Deka P, Almenar L, et al. Correlates of musculoskeletal pain and kinesiophobia in older adults with heart failure: a structural equation model. Geriatr Nurs. 2023;53:72–7.
Yakut Ozdemir H, Ozalevli S, Felekoglu E, et al. Kinesiophobia and associated factors in patients with myocardial infarction. Percept Mot Skills. 2023;130(6):2564–81.
Ünver S, Yildirim M, Eyı S, et al. Pain-related fear among adult patients undergoing open-heart surgery: an interpretative phenomenological analysis. Contemp Nurse. 2023;59(6):462–77.
Brunetti ND, Guerra A, Ieva R, et al. Scared for the scar: fearsome impact of acute cardiovascular disease on perceived kinesiophobia (fear of movement). Clin Cardiol. 2017;40(7):480–4.
Shen Y, Yan T, Peng Q, et al. Kinesiophobia in patients with angina pectoris of coronary artery disease: a cross-sectional survey. Heart Lung. 2023;57:7–11
Wang K, Wang Z, Jin C, et al. Kinesiophobia after atrial fibrillation ablation: associated risk factors and impacts on postprocedural syndrome. J Cardiopulm Rehabil Prev. 2025.
Vixner L, Hambraeus K, Äng B, et al. High self-reported levels of pain 1 year after a myocardial infarction are related to long-term all-cause mortality: a SWEDEHEART study including 18 376 patients. J Am Heart Assoc. 2023;12(17):e029648.
Wang J, Bai C, Zhang Z, et al. The relationship between dyspnea-related kinesiophobia and physical activity in people with COPD: cross-sectional survey and mediated moderation analysis. Heart Lung. 2023;59:95–101.
Saka S, Bayraktaroğlu V, Selcuk Z, et al. Dyspnea-related kinesiophobia in cystic fibrosis: relationship with pulmonary function and respiratory muscle strength. Eur Respir J. 2024;64(suppl 68):PA3203.
Peng LC, Xu M, Wang Y, et al. Latent profile analysis of dyspnea-related kinesiophobia in older adults with chronic obstructive pulmonary disease. Heart Lung. 2025;69:241–7.
Clark N, Fan VS, Slatore CG, et al. Dyspnea and pain frequently co-occur among Medicare managed care recipients. Ann Am Thorac Soc. 2014;11(6):890–7.
Ertan Ö, Aslan GK, Akıncı B, et al. Pulmoner hipertansiyonlu bireylerde kinezyofobi. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2019;30(3):168–75.
Jiang Z, Li H, Yu L, et al. The relationship between dyspnea-related kinesiophobia and physical activity in people with COPD: a moderated mediation model. Sci Rep. 2025;15(1):9190.
Wang Y, Zou X, Xiong C, et al. Influencing mechanisms of kinesiophobia in middle-aged and elderly patients with chronic obstructive pulmonary disease: a cross-sectional study. BMC Pulm Med. 2025;25(1):233.
Vardar-Yagli N, Calik-Kutukcu E, Saglam M, et al. The relationship between fear of movement, pain and fatigue severity, dyspnea level and comorbidities in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Disabil Rehabil. 2019;41(18):2159–63.
Ozer AY, Karaca S, Senocak E, et al. Does kinesiophobia limit physical activity and quality of life in asthmatic patients? Int J Rehabil Res. 2022;45(3):230–6.
Ricke E, Bakker EW. Development and validation of a multivariable exercise adherence prediction model for patients with COPD: a prospective cohort study. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2023;18:385–98.
Gürses HN, Saka S, Uçgun H, et al. Obstacle of physical activity and activities of daily living in patients with COPD: dyspnea-related kinesiophobia. Eur Respir J. 2019;54(suppl 63):PA1247.
Liang F, Liu M, Han H, et al. Identifying patterns of kinesiophobia trajectories among COPD patients: a longitudinal study. Nurs Open. 2023;10(6):3925–35.
Selzler AM, Ellerton C, Ellerton L, et al. The relationship between physical activity, depression and anxiety in people with COPD: a systematic review and meta-analyses. COPD. 2023;20(1):167–74.
Sritharan SS, Ostergaard EB, Callesen J, et al. Barriers toward physical activity in COPD: a quantitative cross-sectional, questionnaire-based study. COPD. 2021;18(3):272–80.
Wang T, Mao L, Wang J, et al. Influencing factors and exercise intervention of cognitive impairment in elderly patients with chronic obstructive pulmonary disease. Clin Interv Aging. 2020;15:557–66.
Asiri F, Reddy RS, Tedla JS, et al. Kinesiophobia and its correlations with pain, proprioception, and functional performance among individuals with chronic neck pain. PLoS One. 2021;16(7):e0254262.
Miller RP, Kori SH, Todd DD. The Tampa Scale: a measure of kinesiophobia. Clin J Pain. 1991;7(1):51.
Yilmaz ÖT, Yakut Y, Uygur F, et al. Tampa Kinezyofobi Ölçeği’nin Türkçe versiyonu ve test-tekrar test güvenirliği. Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2011;22(1):44–9.
Bäck M, Jansson B, Cider A, et al. Validation of a questionnaire to detect kinesiophobia (fear of movement) in patients with coronary artery disease. J Rehabil Med. 2012;44(4):363–9.
Acar S, Savci S, Keskinoğlu P, et al. Tampa Scale of Kinesiophobia for Heart Turkish Version Study: cross-cultural adaptation, exploratory factor analysis, and reliability. J Pain Res. 2016;9:445–51.
Waddell G, Newton M, Henderson I, et al. A Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire (FABQ) and the role of fear-avoidance beliefs in chronic low back pain and disability. Pain. 1993;52(2):157–68.
Özcan Bingül Ö, Baş Aslan U. Korku-Kaçınma İnanışlar Anketi’nin Türkçe’ye uyarlanması, güvenirliği ve geçerliği. Fizyoterapi ve Rehabilitasyon. 2013;24(1):135–43.
McCracken LM, Zayfert C, Gross RT. The Pain Anxiety Symptoms Scale: development and validation of a scale to measure fear of pain. Pain. 1992;50(1):67–73.
Yavuz E, Yıldız GN. Ağrı Kaygısı Belirti Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Araştırması. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences/Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;10(1).
Knapik A, Saulicz E, Gnat R. Kinesiophobia - introducing a new diagnostic tool. J Hum Kinet. 2011;28:25–31.
Çayır M, Durutürk NA, Tekindal MA. Kinezyofobi Nedenleri Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirliği. J Exercise Ther Rehabil. 2020;7(1):64–73.
Hoffmann JM, Hellwig S, Brandenburg VM, et al. Measuring fear of physical activity in patients with heart failure. Int J Behav Med. 2018;25(3):294–303.
Ozyemisci-Taskiran O, Demirsoy N, Atan T, et al. Development and validation of a scale to measure fear of activity in patients with coronary artery disease (Fact-CAD). Arch Phys Med Rehabil. 2020;101(3):479–86.
Gürses HN, Saka S, Zeren M, et al. Validity and reliability of the Turkish version of breathlessness beliefs questionnaire. Physiother Theory Pract. 2023;39(4):834–9.
Willgoss TG, Goldbart J, Fatoye F, et al. The development and validation of the anxiety inventory for respiratory disease. Chest. 2013;144(5):1587–96.
Lareau SC, Carrieri-Kohlman V, Janson-Bjerklie S, et al. Development and testing of the Pulmonary Functional Status and Dyspnea Questionnaire (PFSDQ). Heart Lung. 1994;23(3):242–50.
Sutton K, Cooper M, Pimm J, et al. Anxiety in chronic obstructive pulmonary disease: the role of illness specific catastrophic thoughts. Cogn Ther Res. 1999;23(6):573–85.
Demirbaş Ş, Naz İ, Felekoğlu E, et al. Psychometric properties of the Turkish version of the Breathlessness Catastrophizing Scale in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Thorac Res Pract. 2025;26(1):17–24.
Akerblom S, McCracken LM, Rivano Fischer M, et al. Long-term pain and health economic outcomes in adults receiving multidisciplinary CBT for chronic pain: the role of psychological inflexibility. Front Pain Res (Lausanne). 2025;6:1547540.
Nuraeni A, Suryani S, Trisyani Y, et al. Efficacy of cognitive behavior therapy in reducing depression among patients with coronary heart disease: an updated systematic review and meta-analysis of RCTs. Healthcare (Basel). 2023;11(7).
Schuffelen J, Maurer LF, Gieselmann A. Digital CBT-I in comorbid insomnia and depression: clinical outcomes from a pragmatic randomized controlled trial. Depress Anxiety. 2025;2025:2171041.
Mihcioglu S, Malkoc M. The effect of muscle energy technique on pain, kinesiophobia, and quality of life in patients with COPD with chronic pain. Sci Rep. 2025;15(1):3884.
Uysal SC, Tuzun EH, Eker L, et al. Effectiveness of the muscle energy technique on respiratory muscle strength and endurance in patients with fibromyalgia. J Back Musculoskelet Rehabil. 2019;32(3):411–9.
Engel RM, Wearing J, Gonski P, et al. The effect of combining manual therapy with exercise for mild chronic obstructive pulmonary disease: study protocol for a randomised controlled trial. Trials. 2017;18(1):282.
Cai S, Yao J, Han M, et al. The effect of cognition in combination with an ACBT on dyspnea-related kinesiophobia in patients with moderate to severe COPD: quasi-randomized controlled trial study. Geriatr Nurs. 2024;56:138–47.
Ramirez-Sarmiento A, Orozco-Levi M, Guell R, et al. Inspiratory muscle training in patients with chronic obstructive pulmonary disease: structural adaptation and physiologic outcomes. Am J Respir Crit Care Med. 2002;166(11):1491–7.
Donesky D, Nguyen HQ, Paul SM, et al. The affective dimension of dyspnea improves in a dyspnea self-management program with exercise training. J Pain Symptom Manage. 2014;47(4):757–71.