Rubiaceae (Gardenia, Nertera, Pentas)
Özet
Rubiaceae, genellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde yetişen yüzlerce cins ve binlerce türü kapsayan geniş bir bitki familyasıdır. Bu familyanın üyeleri, genellikle otsu bitkiler, çalılar ve küçük ağaçlar şeklinde yetişir. Önemli cinsler arasında kahve kaynağı olan Coffea; sıtma önleyici alkaloid kinin kaynağı olan Cinchona; süs bitkileri (örneğin, Gardenia, Ixora, Pentas); ve tarihsel olarak bazı boya bitkileri sayılabilir. Rubiaceae familyası adını aldığı bitkinin kökleri, eski zamanlardan beri, giysileri boyamak için kullanılan iki kırmızı boya maddesi olan alizarin ve purpurini elde etmek için kullanılmıştır. Bu nedenle, familya adı Rubiaceae, latince kırmızı anlamına gelen Ruber sözcüğünden türetilmiştir. Bu bölümde iç mekanda saksılı bitki olarak kullanımı yaygın olan 3 cins ele alınmıştır: Gardenia (Gardenya), Nertera (Boncuk bitkisi) ve Pentas (Mısır yıldızı). Bölüm, bitkilerin anavatanları, botanik özellikleri, önemli türleri ve çeşitleri, iklim ve toprak istekleri, ayrıca sulama, gübreleme, budama ve saksı değiştirme gibi kültürel bakım işlemleri ile üretim (çoğaltma) teknikleri ve son olarak hastalık ve zararlıları konularında üreticiler, tüketiciler ve öğrenciler için faydalı olabilecek özet bilgileri içermektedir.
Referanslar
Anonim, (2022a). Gardenia. Houseplants. plants-en.desigusxpro.com https://plants-en.desigusxpro.com/gardenia.html. (Erişim Tarihi: 20.01.2025).
Anonim, (2022b). Nertera. Houseplants. plants-en.desigusxpro.com https://plants-en.desigusxpro.com/nertera.html (Erişim Tarihi: 20.01.2025).
Anonim, (2022c). Pentas. Houseplants. plants-en.desigusxpro.com https://plants-en.desigusxpro.com/pentas-egipetskaya-zvezda.html (Erişim Tarihi: 20.01.2025).
Anonim, (2025a). Gardenia jasminoides ‘Crown Jewel’ https://www.gardenia.net/plant/gardenia-jasminoides-crown-jewel (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Anonim, (2025b). NParks. Nertera gradensis. https://images.fineartamerica.com/images-medium-large-5/nertera-nertera-granadensis-m-f-merletscience-photo-library.jpg (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Anonim, (2025c). Pentas (Egyptian Star Flower). https://www.gardenia.net/genus/pentas-egyptian-star-flower. (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Anonim, (2025d). North Caroline State University Extension Plant Toolbox. Pentas lanceolata. https://plants.ces.ncsu.edu/plants/pentas-lanceolata/ (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Anonim, (2025e). Flora Fauna Web. Pentas lanceolata -NParks. https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/2/3232. (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Çelikel, F.G., Reid, M.S., Jiang, C.Z. (2019). Water uptake and vase life of cut Gardenia jasminoides flowers. Acta Hortic. 1263: 335-342. DOI: 10.17660/ActaHortic.2019.1263.44
Çelikel, F.G., Reid, M.S., Jiang, C.Z. (2020). Postharvest physiology of cut Gardenia jasminoides flowers. Scientia Horticulturae 261:108983. doi: 10.1016/j.scienta.2019.108983.
Çelikel, F.G., Reid, M.S., Jiang, C.Z. (2024). NaOCl treatments before shipment prevent Botrytis cinerea infection in potted roses. Acta Hortic. 1397, 1-6. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2024.1397.1
Evans, J. (2021). Pentas lanceolata ‘Butterfly Deep Pink’.jpg https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Pentas_lanceolata_%27Butterfly_Deep_Pink%27.jpg (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Hassani, N. (2022). 13 Popular Gardenia Varieties. Determine Which Gardenia Fits Your Needs. Reviewed by Barbara Gillette. https://www.thespruce.com/13-popular-varieties-of-gardenia-5118206 (Erişim Tarihi: 18.07.2025).
Kınık E., Çelikel, F.G. (2014). Bazı Odunsu Süs Bitkilerinin Çelikle Çoğaltılmaları Üzerine Oksin, Mikoriza ve Bakteri Uygulamalarının Etkileri. Bilimsel Araştırma Projesi (PYO.ZRT.1904.13.030) Sonuç Raporu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
Meyer, M.H. (2017). Keeping Cut Flowers and Flowering Plants. Gardenia. http://www.extension.umn.edu/garden/yard-garden/flowers/keeping-cutflowers-and-flowering-plants/index.html (Erişim tarihi: 28.01.2017).
Turner, I.M. (2023). Restringing some coral beads — nomenclatural notes on Nertera (Rubiaceae). Kew Bull 78: 689–693. https://doi.org/10.1007/s12225-023-10128-6.
