Labiatae (Coleus)
Özet
Coleus scutellarioides (L.) Benth. (yaprak güzeli), Güneydoğu Asya kökenli, tropikal ve subtropikal iklimlere uyum sağlamış, yoğun yaprak renklenmesiyle öne çıkan önemli bir süs bitkisidir. İç ve dış mekân düzenlemelerinde, özellikle yarı gölge ve nemli koşullarda güçlü bir görsel vurgu elemanı olarak kullanılır. Bu bölümde bitkinin anavatanı ve doğal yayılış alanları, morfolojik özellikleri, önemli kültür formları ve peyzaj kullanım tipleri ele alınmaktadır. Işık, sıcaklık ve bağıl nemin yaprak rengi ve bitki formu üzerindeki etkileri ayrıntılı biçimde açıklanmakta; uygun yetiştirme sıcaklık aralıkları, don ve sıcaklık stresine duyarlılık vurgulanmaktadır. Ayrıca toprak özellikleri, sulama prensipleri, organik ve çevre dostu gübreleme yaklaşımları, budama teknikleri ve saksı değiştirme zamanlaması kültürel uygulamalar bağlamında sunulmaktadır. Bitkinin tohumla, çelikle ve doku kültürü ile çoğaltılmasına ilişkin temel ilkeler verilmekte; sık karşılaşılan hastalık ve zararlılar ile bunlara yönelik önleyici ve iyileştirici yetiştirme önerileri tartışılmaktadır. Böylece C. scutellarioides, sürdürülebilir ve estetik odaklı bitkisel tasarımlar için çok yönlü bir model tür olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Kugi, K. (Ed. & Trans.). (1992). Zimmer-, Balkon- und Kübelpflanzen: Arten Aufzucht • Pflege. Verlegt bei Kaiser.
Lalko, A. (2023). Coleus plant: Plant guide (Paperback). Independently Published.
Pedley, R., & Pedley, K. (1974). Coleus: A guide to cultivation and identification. John Bartholomew and Son.
Reddymalla, N. R., Pureti, S., Kolluru, V. C., Ekiert, H. M., Arora, J., & Ramawat, K. G. (2021). Cultivation and utilization of Coleus species. In K. G. Ramawat & J. M. Mérillon (Eds.), Medicinal plants (Vol. 28, pp. 229–251). Switzerland: Springer International Publishing.
Rogers, R. (2008). Coleus: Rainbow foliage for containers and gardens. Timber Press.