Ericaceae (Azalea)
Özet
Açelyalar (Rhododendron spp.), dünya genelinde hem iç hem dış mekân süs bitkisi olarak yaygın biçimde yetiştirilen, estetik değeri yüksek türlerdir. Çin kökenli olan bu geniş cins, yüzyıllar boyunca farklı iklim bölgelerine adapte olmuş ve çok sayıda kültivarın geliştirilmesiyle büyük bir çeşitlilik kazanmıştır. Bitkiler, gösterişli çiçekleri, her dem yeşil veya yaprak döken formları ve farklı fenolojik özellikleriyle peyzaj düzenlemelerinde sıkça tercih edilmektedir. Açelyaların başarılı yetiştiriciliği; uygun iklim koşulları, drenajı iyi, organik maddece zengin asidik toprak yapısı, doğru sulama ve kontrollü gübreleme uygulamalarına bağlıdır. Ayrıca çoğaltım, budama, hastalık–zararlı yönetimi ve saksı değişimi gibi kültürel işlemler de bitkinin sağlıklı gelişimi açısından önem taşır. Bu bölümde açelyaların botanik özellikleri, önemli tür ve kültivarları, yetiştirme ve bakım teknikleri ile karşılaşılan sorunlara yönelik öneriler ayrıntılı biçimde ele alınmış, üreticiler ve araştırmacılar için kapsamlı bir kaynak sunulmuştur.
Referanslar
Andrews, C., Cumming, G. (1932). What is an Azalea? https://www.azaleas.org/wp-content/uploads/azalean/35/3/articles/What_is_an_Azalea_Charles_Andrews.pdf
Anonymous. (2025a). American Rhododendron Society Members wordwide. Plant culture and care. https://www.rhododendron.org/ Indoors. Azaleas indoors / RHS Gardening
Anonymous. (2025b). Royal Horticultural Society. Growing Azaleas
Anonymous. (2025c). Ovulinia azaleae https://en.wikipedia.org/wiki/Ovulinia_azaleae
Anonymous. (2025d). Azalaea and Rhododendron Diseases. https://extension.psu.edu/azalea-and-rhododendron-diseases
Bush, E.A. ve Salamanca, L.R. (2025). Botryosphaeria Canker and Dieback of Trees and Shrubs in the Landscape. https://www.pubs.ext.vt.edu/450/450-726/450-726.html
Christiaens, A., Pauwels, E., Gobin, B., & Van Labeke, M. C. (2015). Flower differentiation of azalea depends on genotype and not on the use of plant growth regulators. Plant Growth Regulation, 75, 245-252.
Çelik, H. (2010). Süs bitkileri yetiştiriciliği ve peyzaj. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitabı No:54.s:143. Genişletilmiş II. Baskı. Samsun.
Douglas, S. M. ;(2011). Common problems of rhododendron and azalea. Connecticut Agricultural Experiment Station.
Doubrava, N., Blake, J.H. (2025). Azalea & Rhododendron Diseases. https://hgic.clemson.edu/factsheet/azalea-rhododendron-diseases/
Ellis, M.E. ve Spengler, T. (2025). Azalea Cuttings For an Infinite Number of Plants. https://www.gardeningknowhow.com/ornamental /shrubs/azalea/propagating-azalea-cuttings.htm.
Fadhil Askar, M. (2023). Phytochemical study of Azalia indian flowers. Master’s thesis. Ministry of Health of Ukraine Natioanal Universıty of Pharmacy.
Hang, N. T. T., Miyajima, I., Ureshino, K., Masuda, J. I., Okubo, H. (2010). Comparison of morphological characteristics of Rhododendron simsii Planch. distributed in Vietnam and Japan.
Li, H. L. (1957). Chromosome studies in the azaleas of eastern North America. American Journal of Botany, 8-14.
McRitchie, J. J. (1989). Ovulinia Petal Blight of Azalea. Plant Pathology Circular No. 317
Michalojc, Z., Koter, M. (2012). Effect of different fertilization on the growth and nutrition of azalea (Rhododendron L.). Acta Agrobotanica, 65(4).
Neumann, E. A., Webb, R. E. (1980). Growing azaleas and rhododendrons (No. 71). Department of Agriculture, Science and Education Administration.
Powers, A. G. 2013. The Azalean. Journal of the Azalea Society of America. Volume 34. Number 3. President’s Letter (Azalea Society).
Reeve, S. (2025). Growing Azaleas in Pots. https://www.mastergardenersd.org/growing-azaleas-in-pots/#:~:text=In% 20summary%2C%20use%20an%20acid,green%20again%20and%20growing%20great!
Rowe, K. (2025). 5 Mistakes You’re Probably Making With Your Potted Azalea. https://www.epicgardening.com/potted-azalea-mistakes/
Tilley, N. (2025). Good Azalea Care: Azaleas, Noteworthy Shrubs For Any Garden. https://www.gardeningknowhow.com/ ornamental/ shrubs/azalea/azaleas-noteworthy-shrubs-for-any-garden.htm
Trinklein, D. H. (2014). Care of flowering potted plants (2014). Lawn and garden.
Waddington, E. (2025). Re-Pot Azaleas Every Few Years To Maintain Healthy Conditions And Prevent Congestion. https://horticulture.co.uk/azalea/repotting/
Wu, X., Zhang, L., Wang, X., Zhang, R., Jin, G., Hu, Yang, H., Wu, Z., Ma, Y., Zhang, C., Wang, J. (2023). Evolutionary history of two evergreen Rhododendron species as revealed by chromosome-level genome assembly. Frontiers in Plant Science, 14, 1123707.
Yang, F. S., Nie, S., Liu, H., Shi, T. L., Tian, X. C., Zhou, S. S.,Tao Bao,Y., Hua Jia, K., Fang Guo, J., Zhao, W.,An, N., Zheng Yun, Q., Mannapperuma, C., Porth, I., El-Kassaby, Y.A., Robert Street, N., Rhu Wang, X., Van de Peer, Y., Mao, J. F. (2020). Chromosome-level genome assembly of a parent species of widely cultivated azaleas. Nature Communications, 11(1), 5269.
Zhou, H., Liao, J., Xia, Y. P., Teng, Y. W. (2013). Morphological characteristics for classifying evergreen azalea (Ericaceae) cultivars in china using numerical taxonomy. Pak. J. Bot, 45(2), 593-598.
