Bromeliaceae (Aechmea, Ananas, Bilbergia, Cryptanthus, Guzmania, Neoregelia, Nidularium, Tillandsia, Vriesa)
Özet
Bu bölüm, Bromeliaceae familyasının önemli cinsleri olan Aechmea, Ananas, Billbergia, Cryptanthus ve Guzmania üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Familya üyeleri, Güney ve Orta Amerika’nın tropikal ve subtropikal ekosistemlerinde epifitik ya da terestrik formlarda yayılış göstermekte olup, su depolayan rozet yapıları, peltat tüyleri ve yüksek çevresel adaptasyon yetenekleriyle dikkat çeker. Her bir cins, botanik özellikleri, doğal yayılış alanları ve ekolojik gereksinimleri açısından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Aechmea, geniş morfolojik çeşitliliği ve soğuğa görece toleransı ile süs bitkisi sektöründe önemli bir yer tutarken; Ananas, ekonomik değeri ve hem generatif hem vejetatif çoğaltım olanaklarıyla öne çıkmaktadır. Billbergia, estetik sarkık çiçek yapıları ve soğuğa dayanıklılığı nedeniyle iç ve dış mekânlarda kullanılmaktadır. Cryptanthus, özellikle yaprak renklenmesi ve kompakt formu nedeniyle dekoratif amaçlarla tercih edilirken, Guzmania düşük ışık koşullarına uyumu ve gösterişli brakteleri sayesinde ticari üretimde geniş yer bulmaktadır. Bölümde ayrıca, bu cinslerde görülen yaygın hastalık ve zararlılar, uygun yetiştirme substratları, sulama–gübreleme stratejileri ve modern çoğaltım teknikleri (vejetatif ve in vitro) özetlenmiştir. Bu kapsamıyla bölüm, bromeliad yetiştiriciliğine yönelik hem bilimsel hem uygulamalı bir başvuru niteliğindedir. Bu bölüm, Bromeliaceae familyasının önemli cinsleri olan Aechmea, Ananas, Billbergia, Cryptanthus ve Guzmania üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Familya üyeleri, Güney ve Orta Amerika’nın tropikal ve subtropikal ekosistemlerinde epifitik ya da terestrik formlarda yayılış göstermekte olup, su depolayan rozet yapıları, peltat tüyleri ve yüksek çevresel adaptasyon yetenekleriyle dikkat çeker. Her bir cins, botanik özellikleri, doğal yayılış alanları ve ekolojik gereksinimleri açısından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Aechmea, geniş morfolojik çeşitliliği ve soğuğa görece toleransı ile süs bitkisi sektöründe önemli bir yer tutarken; Ananas, ekonomik değeri ve hem generatif hem vejetatif çoğaltım olanaklarıyla öne çıkmaktadır. Billbergia, estetik sarkık çiçek yapıları ve soğuğa dayanıklılığı nedeniyle iç ve dış mekânlarda kullanılmaktadır. Cryptanthus, özellikle yaprak renklenmesi ve kompakt formu nedeniyle dekoratif amaçlarla tercih edilirken, Guzmania düşük ışık koşullarına uyumu ve gösterişli brakteleri sayesinde ticari üretimde geniş yer bulmaktadır. Bölümde ayrıca, bu cinslerde görülen yaygın hastalık ve zararlılar, uygun yetiştirme substratları, sulama–gübreleme stratejileri ve modern çoğaltım teknikleri (vejetatif ve in vitro) özetlenmiştir. Bu kapsamıyla bölüm, bromeliad yetiştiriciliğine yönelik hem bilimsel hem uygulamalı bir başvuru niteliğindedir.z
Referanslar
Andrade, F.S.A.; Demattê, M.E.S.P. (1999). Estudo sobre produção e comercialização de bromélias nas regiões Sul e Sudeste do Brasil. Revista Brasileira de Horticultura Ornamental, Campinas, v. 5, p. 97-110.
Anonim 2025i https://www.uhlig-kakteen.de/en/cryptanthus-zonatus-cv-zebra-star.html
https://identify.plantnet.org/it/kworldflora/species/Nidularium%20fulgens%20Lem./data#galleries
Anonim 2025j http://www.bromeliad.org.au/pictures/Nidularium/angustifolium.htm
Anonim 2025ı https://www.livelyroot.com/blogs/plant-care/bromeliad-pups andpropagation?srsltid=AfmBOorLYhjhZ1aenFegyUZAA_FbzP1wa4Q1tA3YORQN1098rep73jU
Anonim 2025h https://www.botanikmarket.org/urun/billbergia-nutans-efe-puskullu-kralicenin-gozyaslari
Anonim 2025a. https://www.gardenersworld.com/plants/aechmeafasciata/
Anonim2025b.https://www.inaturalist.org/taxa/493642-Aechmea caudata,
Anonim 2025c http://www.bromeliad.org.au/pictures/Aechmea/racinae2.htm,
Anonim 2025 dhttps://www.botanicgardens.org/
Anonim 2025e http://www.bromeliad.org.au/pictures/Aechmea/distichanthaglaziovii.htm
Anonim 2025f https://bromeliadparadise.com/products/aechmeagamosepala
Anonim 2025ghttps://www.birdrocktropicals.com/aechmea-recurvata-v-recurvata/
Barberis, I. M., Klekailo, G., Albertengo, J., Cárcamo, J. I., Cárcamo, J. M., & Galetti, L. (2020). Ramet demography of Aechmea distichantha (Bromeliaceae) in two contrasting years in the understory and open areas of a South American xerophytic forest. Rodriguésia, 71, e00262018.
Barros, J. V. D., & Costa, A. F. D. (2008). O gênero Billbergia Thunb. (Bromeliaceae) no Estado do Rio de Janeiro, Brasil. Acta Botanica Brasilica, 22, 1172–1192.
Bartholomew, D. P., Paull, R. E., & Rohrbach, K. G. (2003). The Pineapple: Botany, Production and Uses. CABI Publishing.
Beaman, R. S., Judd. W. S. (1996). Systematics of Tillandsia subgenus Pseudoalcantarea (Bromeliaceae). Brittonia 48: 1–19.
Benzing, D. H. (1980). The Biology of the Bromeliads. Mad River Press.
Benzing D.H. (1990). Vascular Epiphytes. Cambridge: Cambridge University Press.
Benzing, D. H. (2000). Bromeliaceae: Profile of an Adaptive Radiation. Cambridge University Press.
Bert, T. M., & Luther, H. E. (2005). Aechmea information. Mulford B. Foster, Bromeliad Identification Center. http://fcbs.org/articles/Aechmea_spp_table.pdf (Erişim tarihi: 12.03.2019).
Brown, G. K., & Gilmartin, A. J. (1989). Stigma types in Bromeliaceae—A systematic survey. Systematic Botany, 14, 110–132.
Bromeliad Society, (2024). The Bromeliad Society International Store. https://www.bsi.org/new/bsi-store/ (Erişim tarihi: 15.07.2025).
Castro, A. A. J. F., Souza, A. F., & dos Santos, F. A. R. (2020). Substrate effects on the growth of bromeliad species under cultivation. Floriculture and Ornamental Biotechnology, 14, 40–46.
Cathcart, D. J. (1995). The importance of maintaining bromeliad imports. Florida Entomologist, 78(1), 16–21.
Chan, Y.K. (2006). Hybridisation and selection in pineapple improvement. The experience in Malaysia. Acta Hort. 702:87-92.
Chen, J., Henny, R. J., McConnell, D. B. (2002). Development of new foliage plant cultivars. Trends in new crops and new uses, 5, 466-472.
Coppens d’Eeckenbrugge, G., & Leal, F. (2003). Morphology, anatomy and taxonomy. In Bartholomew, D. P., Paull, R. E., & Rohrbach, K. G. (Eds.), The Pineapple: Botany, Production and Uses (pp. 13–32). CABI Publishing.
Diego-Escobar, M. V. (2005). El género Tillandsia (Bromeliaceae) en el estado de Guerrero, México (Yüksek lisans tezi). Colegio de Postgraduados, Montecillo, Estado de México.
Dimmitt MA (1992) Bromeliads: a cultural manual. The Bromeliad Society Inc, Newberg, Oregon.
Flores–Cruz M. (1998). Flora genérica de la familia Bromeliaceae en el Estado de México. Manual para la identificación de las especies de la familia Bromeliaceae presentes en el Estado de México. Tesis de maestría, Facultad de Ciencias, Universidad Nacional Autónoma de México, México, D.F., 186 pp.
Elias, H., Taha, R. M., Sani, H., Khamarul Huda, N. F., Ahmed, B. A., Abdullah, S., & Zakeri, S. A. (2021, September). In vitro propagation of Ananas comosus L. Merr. (Morris). In VIII South-Eastern Europe Symposium on Vegetables and Potatoes, 1320, 319–326.
Espejo-Serna, A., López-Ferrari, A. R., Ramírez-Morillo, I., Holst, B. K., Luther, H. E., Till, W. (2004). Checklist of Mexican Bromeliaceae with notes on species distribution and levels of endemism. Selbyana, 33-86.
Gaiotto, D. F., Tardivo, R. C., Cervi, A. C. (2010). O gênero Billbergia Thunberg (Bromeliaceæ) no estado do Paraná, Brasil. Fontqueria.
Gardner, C. S. (1982). A Systematic Study of Tillandsia subgenus Tillandsia (Doktora tezi). Texas A&M University, Corpus Christi.
Gitaí, J., Horres, R., Benko-Iseppon, A. M. (2005). Chromosomal features and evolution of Bromeliaceae. Plant Systematics and Evolution, 253(1), 65-80.
Gitaí, J., Paule, J., Zizka, G., Schulte, K., Benko-Iseppon, A. M. (2014). Chromosome numbers and DNA content in Bromeliaceae: additional data and critical review. Botanical Journal of the Linnean Society, 176(3), 349-368.
Grant, J. R. (1993). True Tillandsias misplaced in Vriesea (Bromeliaceae: Tillandsioideae). Phytologia 75: 170–175.
Grant, J. R. (1994). The ressurection of Alcantarea and Werauhia, a new genus. Trop. Subtrop. Pflanzenw. 91: 1–59.
Gross, E. (1998). The type specimens of Bromeliaceae in the Herbarium of the Institute of Systematic Botany of the University of Heidelberg, Germany. Selbyana, 191-217.
Guerrant, E. O. Jr., K. Havens, Maunder, M. (2004). Ex Situ Plant Conservation: Supporting Species Survival in the Wild. Washington, DC: Island Press.
Hazmin, H. (2007). Evaluation of Ornamental Bananas and Bromeliads for Tropical Landscapes (Doktora tezi). Department of Pomology and Floriculture, College of Horticulture, Vellanikkara.
Huang, P. L., Liao, L. J., Tsai, C. C., & Liu, Z. H. (2011). Micropropagation of bromeliad Aechmea fasciata via floral organ segments and effects of acclimatization on plantlet growth. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 105(1), 73–78.
Johnson, A. (2003). Families of the Forest: The Matsigenka Indians of the Peruvian Amazon. University of California Press.
Krömer, T., Kessler, M., Herzog, S. K. (2006). Distribution and Flowering Ecology of Bromeliads along Two Climatically Contrasting Elevational Transects in the Bolivian Andes 1. Biotropica: The Journal of Biology and Conservation, 38(2), 183-195.
Kurita, F.M.K., Tamaki, V. (2014) In vitro growth of the bromeliad Alcantarea imperialis (Carrière) Harms with different concentrations of nitrogen. Acta Sci Biol Sci 36:279–285. doi:10.4025/actascibiolsci.v36i3.22933
Leal, F., & Coppens d’Eeckenbrugge, G. (1996). Pineapple. In Janick, J., & Moore, J. N. (Eds.), Fruit Breeding, Volume I: Tree and Tropical Fruits (pp. 565–606). Wiley.
Leme, E.M.C. (1997). Canistrum: Bromélias da Mata Atlântica. Salamandra. Rio de Janeiro.
Leme, E.M.C. (1998). Canistropsis: Bromélias da Mata Atlântica. Salamandra. Rio de Janeiro.
Lenzi, M., Matos, J. Z. D., Orth, A. I. (2006). Variação morfológica e reprodutiva de Aechmea lindenii (E. Morren) Baker var. lindenii (Bromeliaceae). Acta Botanica Brasilica, 20, 487-500.
Londers, E. (2006). Leaf damage in CAM bromeliads: a hydrophysiological approach.
Luther, H.E. 1997. Introducing: Aechmea cathcartii. J Bromeliad Society. 47(6):264.
Luther, H.E.(2005) Miscellaneous new taxa of Bromeliaceae (XVI)—Erratum. Brittonia 57(2): 202.
Luther, H.E.(2006) A new name for an old Guzmania. Journal of the Bromeliad Society 56(4): 163-166.
Luther, H.E. (2008) Misnamed bromeliads 21: Neoregelia camorimiana vs. fluminensis. Journal of the Bromeliad Society 58(5): 220.
Luther, H. 2012. An alphabetical list of bromeliad binomials. 12th ed. The Bromeliad Society International, The Marie Selby Botanical Gardens & Bromeliad Society International, Sarasota. 44p.
Marchant, C. J. (1967). Chromosome evolution in the Bromeliaceae. Kew Bulletin, 21(1), 161-168.
Martin, C. E. (1994). Physiological ecology of the Bromeliaceae. The Botanical Review, 60, 1–82.
Martinelli, G., Vieira, C. M., Gonzalez, M., Leitman, P., Piratininga, A., Costa, A. F. D., & Forzza, R. C. (2008). Bromeliaceae da Mata Atlântica brasileira: lista de espécies, distribuição e conservação. Rodriguésia, 59(1), 209–258.
Matallana, G., Godinho, M. A. S., Guilherme, F. A. G., Belisario, M., Coser, T. S., Wendt, T. (2010). Breeding systems of Bromeliaceae species: evolution of selfing in the context of sympatric occurrence. Plant systematics and evolution, 289(1), 57-65.
Mendes, G. C., Soares, C. Q. G., Braga, V. F., Pinto, L. C., Santana, R., Viccini, L. F. (2007). Multiplicação in vitro de explantes de Billbergia distachia (Vellozo) MEZ (Bromeliaceae). Revista Brasileira de Biociências, 5(S2), 972-974.
Mercier, H., Kerbauy, G. B. (1997). Micropropagation of ornamental bromeliads (Bromeliaceae). In Bajaj, Y. P. S. (Ed.), High-Tech and Micropropagation VI (pp. 43–57). Springer.
Miranda, J., Arellano, J., Salazar, B., Hernández, F., Quero, R., & Pérez, I. (2007). Bases para el manejo comunitario de bromelias ornamentales. Colección Manejo Campesino de Recursos Naturales y Red de Aprendizaj.
Paggi, G. M., Palma-Silva, C., Silveira, L. C., Kaltchuk-Santos, E., Bodanese-Zanettini, M. H., Bered, F. (2007). Fertility of Vriesea gigantea Gaud.(Bromeliaceae) in southern Brazil. American Journal of Botany, 94(4), 683-689.
Pittendrigh, C. S. (1948). The bromeliad-Anopheles-malaria complex in Trinidad. I-The bromeliad flora. Evolution, 58-89.
Pytlewski, C. (1988). The practical possibilities of the use of BA in vegetative propagation of the Cryptanthus genus. In III International Symposium on Growth Regulators in Ornamental Horticulture 251 (pp. 353-358).
Rahman, K. W., Amin, M. N., Azad, M. A. K. (2001). In vitro rapid clonal propagation of pineapple, Ananas comosus (L.) Merr. Plant Tissue Culture, 11, 47-53.
Ramírez, I. M. (1994). Notes on Neoregelia subgenus Hylaeaicum (Bromeliaceae: Bromelioideae). Selbyana, 82-84.
Ramírez Morillo, I. M., Fernández Concha, G. C., Chi May, F. (2004). Guía ilustrada de las bromeliaceae de la porción mexicana de la Península de Yucatán. Mérida, Yucatán, México Centro de Investigación Científica de Yucatán
Rauh, W., Lehmann, H., Marnier-Lapostolle, J., & Oeser, R. (1990). The Bromeliad Lexicon/. Bok Books International.
Reıtz, R. (1983). Bromeliáceas e a malária-bromélia endêmica. Flora Ilustrada Catarinense, (brom): 1-559.
Rodrigues, A. R., Forzza, R. C., & Andrade, A. C. (2014). Physiological characteristics underpinning successful cryopreservation of endemic and endangered species of Bromeliaceae from the Brazilian Atlantic Forest. Botanical Journal of the Linnean Society, 176(4), 567–578.
Roe, D.; Mullıken, T.; Mılledge, S.; Mremı, J.; Mosha, S.; Greıg-Gran, M. (2002). Making a killing or making a living: wildlife trade, trade controls, and rural livelihoods. London: IIED.
Sanewski, G. M. (2009). Breeding Ananas for the cutflower and garden markets. In Proceedings of the Sixth International Pineapple Symposium (ISHS Acta Horticulturae 822), João Pessoa, Brazil, 18–23 November 2007.
Santos, D. S. D., Tamaki, V., Nievola, C. C. (2010). In vitro propagation of the ornamental bromeliad Acanthostachys strobilacea (Schult. f.) Klotzsch via nodal segments. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 46(6), 524-529.
Sazima, I., Buzato, S., and Sazima, M. (1996). An assemblage of hummingbird-pollinated flowers in a montane forest in southeastern Brazil. Bot. Acta, 109: 149–160.
Schill V. R., Dannenbaumand, C., Jentsch, E. (1988). Untersuchungen an Bromeliennarben. Beitr. Biol. Pflanzen 63: 221–252.
Schmid, S., Schmid, V. S., Zillikens, A., & Steiner, J. (2011). Diversity of flower visitors and their role for pollination in the ornithophilous bromeliad Vriesea friburgensis in two different habitats in southern Brazil. Ecotropica, 17(1), 91-102.
Schimper, A. F. W. (1888). Die epiphytische Vegetation Amerikas (No. 2). Fischer.
Silva, T. R., Soares, J. D. R., & Pivetta, K. F. L. (2015). Acclimatization and substrate effect on the development of bromeliads. Ornamental Horticulture, 21(3), 345–352.
Silveira, D. G., Souza, F. V. D., Pelacani, C. R., Souza, A. D. S., Ledo, C. A. D. S., Santana, J. R. F. D. (2009). Micropropagation and in vitro conservation of Neoglaziovia variegata (Arr. Cam.) Mez, a fiber producing bromeliad from Brazil. Brazilian Archives of Biology and Technology, 52, 923-932.
Sipes, B. S., Schmitt, D. P. (1994). Evaluation of pineapple, Ananas comosus, for host-plant resistance and tolerance to Rotylenchulus reniformis and Meloidogyne javanica. Nematropica, 113-121.
Smith L.B., Downs, R.J. (1979) Flora Neutropica, Monograph No. 14, Part 3, Bromelioideae (Bromeliaceae). Hafner Press, New York
Souza, F. V. D., dos S. Cabral, J. R., de Souza, E. H., de J. Silva, M., Santos, O. S. N., & Ferreira, F. R. (2007, November). Evaluation of F1 hybrids between Ananas comosus var. ananassoides and A. comosus var. erectifolius. In VI International Pineapple Symposium (Vol. 822, pp. 79–84).
Vervaeke, I., Wouters, J., Londers, E., Deroose, R., de Proft, M.P. (2004) Morphology of artificial hybrids of Vriesea splendens × Tillandsia cyanea and V. splendens × Guzmania lingulata (Bromeliaceae). Ann Bot Fenn 41:201–208
Wall, B. (1988). Bromeliads. The Royal Horticultural Society, Cassell, London. (Erişimli PDF: Missouri Botanical Garden).
Wanderley, M.G.L. Martins S. E. (2007). Bromeliaceae. In: Melhem, T. S., M. G. L. Wanderley, S. E. Martins, S. L. Jung-Mendaçolli, G. J. Shepherd & M. Kirizawa (Eds.). Flora fanerogâmica do estado de São Paulo. v. 5. São Paulo: Instituto de Botânica; p. 39-162
Wendt, T., Coser, T. S., Matallana, G., Guilherme, F. A. G. (2008). An apparent lack of prezygotic reproductive isolation among 42 sympatric species of Bromeliaceae in southeastern Brazil. Plant Systematics and Evolution, 275(1), 31-41.
Zanella, C. M., Janke, A., Palma-Silva, C., Kaltchuk-Santos, E., Pinheiro, F. G., Paggi, G. M., Soares L., E., S., Goetze, M., Büttow, M., V., Bered, F. (2012). Genetics, evolution and conservation of Bromeliaceae. Genetics and Molecular Biology, 35, 1020–1026.
Zhang, F., Wang, W., Ge, Y., Shen, X., Tian, D., Liu, J., Yu, X., Zhang, Z. (2012). Genetic relatedness among Aechmea species and hybrids inferred from AFLP markers and pedigree data. Scientia Horticulturae, 139, 39–45.
Zotz, G., Hietz, P. (2001). The physiological ecology of vascular epiphytes. Journal of Experimental Botany, 52(364), 2067–2078.
