Numune Alma ve Analizler
Özet
Bu kitap bölümü, yem analizlerinde doğru ve güvenilir sonuçlar elde etmenin temel adımlarını ve yaygın olarak kullanılan analiz yöntemlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Analiz sürecinin ilk ve en kritik aşaması olan numune alma işleminin, partiyi temsil edecek şekilde yapılması, kullanılan terminoloji, yasal mevzuatlar (Resmî Gazete, AB yönetmelikleri) ve farklı yem tiplerine (konsantre yem, kaba yem, silaj) özgü alet ve yöntemler detaylandırılmıştır. Laboratuvar analizleri bölümünde, yemlerin besin değerini belirlemede kullanılan fiziksel (renk, koku, hektolitre), mikroskobik, mikrobiyolojik ve modern spektroskopik (NIRS) yöntemlere değinilmiştir. Kimyasal analizlerin temeli olarak, klasik Weende Analiz Sistemi (kuru madde, ham protein, ham yağ, ham kül, ham selüloz, azotsuz öz maddeler) ve lif fraksiyonlarını daha detaylı inceleyen Van Soest Deterjan Analiz Sistemi (NDF, ADF, ADL) prosedürleri, kullanılan çözeltiler ve hesaplama yöntemleriyle birlikte açıklanmıştır.
Referanslar
American Oil Chemists’ Society (AOCS). AOCS Approved Procedure Ba 6a-05: Crude fiber analysis in feeds by filter bag technique. Urbana, IL: AOCS; 2005. Available from: https://7157e75ac0509b6a8f5c-5b19c577d01b9ccfe75d2f9e4b17ab55.ssl.cf1.rackcdn.com/JFCSWRAG-PDF-1-422536-4428457257.pdf
AOAC International. Official methods of analysis of the AOAC. Vol. 1. AOAC International; 1990. (22/09/2025 tarihinde https://law.resource.org/pub/us/cfr/ibr/002/aoac.methods.1.1990.pdf adresinden ulaşılmıştır).
AOAC International. AOAC 962.09: Crude fiber in animal feed and pet food. In: Official methods of analysis of AOAC International. 16th ed.; 1995. (22/09/2025 tarihinde https://www.academia.edu/39799330/AOAC_962_09_FIBRE_CRUDE_IN_ANIMAL_FEED_AND_PET_FOOD adresinden ulaşılmıştır).
Dryden GML. Animal Nutrition Science. Wallingford: CABI; 2008.
DSM-Firmenich. The importance of proper feedstuffs sampling. (22/09/2025 tarihinde https://www.dsm-firmenich.com/anh/en_NA/news/articles/the-importance-of-proper-feedstuffs-sampling.html adresinden ulaşılmıştır).
Ergün A, Tuncer ŞD, Çolpan İ et al. Yemler, yem hijyeni ve teknolojisi. 7. baskı (Genişletilmiş). Ankara: Ankara Üniversitesi Detamat Tanıtım Tasarım Matbaacılık; 2019.
European Commission. Commission Regulation (EC) No 152/2009 laying down the methods of sampling and analysis for the official control of feed. Official Journal of the European Union. (27/01/2009 tarihinde https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009R0152 adresinden ulaşılmıştır).
Feedipedia. Animal Feed Resources Information System. (22/09/2025 tarihinde https://www.feedipedia.org/content/feeds?category=All adresinden ulaşılmıştır).
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Hectolitre weight as a quality criterion in feed trade. Rome: FAO; 2012. (22/09/2025 tarihinde https://www.fao.org/3/some-link.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Goering HK, Van Soest PJ. Forage fiber analysis: Apparatus, reagents, procedures, and some applications. Agricultural Handbook No. 379. Washington, DC: U.S. Department of Agriculture; 1970.
Hossain ME, et al. Near-infrared spectroscopy for analysing livestock diet quality. Heliyon. 2024;10(5):e2405844024160471.
Kutlu HR. Yem değerlendirme ve analiz yöntemleri. Adana: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü; 2008.
Momcilovic D, Rasooly A. Detection and analysis of animal materials in food and feed. Journal of Food Protection. 2000;63(11):1602–1609. doi:10.4315/0362-028X-63.11.1602
Nursoy H, Şahin E. Son metodlara göre yemlerin kuru madde analizleri. Türk Doğa ve Fen Dergisi. 2017;6(1):61–66.
Resmî Gazete. Yemlerin resmî kontrolü için numune alma ve analiz metotlarına dair yönetmelik (Sayı: 29955). (21/01/2017 tarihinde https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur171251.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Shenk JS, Westerhaus MO. Population definition, sample selection, and calibration procedures for near infrared reflectance spectroscopy. Crop Science. 1991;31(2):469–474.
Türk Standartları Enstitüsü (TSE). TSE 2974 – Yemlik tahıllar: Hektolitre ağırlığına göre kalite sınıflandırması. Ankara: TSE; 2005. (22/09/2025 tarihinde https://www.tse.org.tr adresinden ulaşılmıştır).
Van Soest PJ. Use of detergents in the analysis of fibrous feeds. II. A rapid method for the determination of fiber and lignin. Journal of the Association of Official Agricultural Chemists. 1963;46:825–829.
Whittle E. Manual of Microscopic Analysis of Feedstuffs (Third Edition). Journal of Applied Poultry Research. 1995;4(4):432. doi:10.1093/japr/4.4.432
