Obstetrik Operasyonlar Sonrası Spor ve Fiziksel Aktiviteye Dönüş
Özet
Obstetrik cerrahi işlemler, özellikle sezaryen doğum, doğum sonrası kadınların fiziksel, işlevsel ve psikolojik sağlığını etkileyen operasyonlardır. Bu süreçte fiziksel aktiviteye planlı ve kademeli şekilde yeniden başlamak, hem iyileşmeyi destekler hem de olası komplikasyonları azaltır. Güncel literatür, doğum sonrası egzersizin pelvik taban fonksiyonlarının korunmasında, depresyon riskinin azaltılmasında, kilo kontrolünün sağlanmasında ve yaşam kalitesinin artırılmasında etkili olduğunu göstermektedir. Egzersiz süreci; iyileşmenin durumu, bireysel farklılıklar ve konmplikasyonlara göre planlanmalıdır. İlk 6 haftalık dönemde hafif yürüyüş ve pelvik taban egzersizleri, 6–12 hafta arasında orta düzey aerobik aktiviteler önerilmektedir. 12. haftadan sonra, herhangi bir kontraendikasyon yoksa daha yoğun fiziksel aktiviteler uygulanabilir. Diastasis recti, pelvik taban disfonksiyonu ve perineal ağrı gibi durumlarda fizyoterapist eşliğinde kişiye özel programlar uygulanmalıdır. Bu bölümde, obstetrik operasyonlar sonrası egzersize dönüş süreci bilimsel verilerle ele alınmakta, güvenli egzersiz planı için temel prensipler sunulmaktadır.
Referanslar
ACOG Committee Opinion No. 804: Physical Activity and Exercise During Pregnancy and the Postpartum Period: Correction. Obstetrics & Gynecology 138(4):p 683, October 2021.
Mottola MF, Davenport MH, Ruchat SM, Davies GA, Poitras VJ, Gray CE, Jaramillo Garcia A, Barrowman N, Adamo KB, Duggan M, Barakat R, Chilibeck P, Fleming K, Forte M, Korolnek J, Nagpal T, Slater LG, Stirling D, Zehr L. 2019 Canadian guideline for physical activity throughout pregnancy. Br J Sports Med. 2018 Nov;52(21):1339-1346.
Davenport MH, McCurdy AP, Mottola MF, Skow RJ, Meah VL, Poitras VJ, Jaramillo Garcia A, Gray CE, Barrowman N, Riske L, Sobierajski F, James M, Nagpal T, Marchand AA, Nuspl M, Slater LG, Barakat R, Adamo KB, Davies GA, Ruchat SM. Impact of prenatal exercise on both prenatal and postnatal anxiety and depressive symptoms: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2018 Nov;52(21):1376-1385.
Artal R, O'Toole M. Guidelines of the American College of Obstetricians and Gynecologists for exercise during pregnancy and the postpartum period. Br J Sports Med. 2003 Feb;37(1):6-12; discussion 12.
Ekelund U, Ward HA, Norat T, Luan J, May AM, Weiderpass E, Sharp SJ, Overvad K, Østergaard JN, Tjønneland A, Johnsen NF, Mesrine S, Fournier A, Fagherazzi G, Trichopoulou A, Lagiou P, Trichopoulos D, Li K, Kaaks R, Ferrari P, Licaj I, Jenab M, Bergmann M, Boeing H, Palli D, Sieri S, Panico S, Tumino R, Vineis P, Peeters PH, Monnikhof E, Bueno-de-Mesquita HB, Quirós JR, Agudo A, Sánchez MJ, Huerta JM, Ardanaz E, Arriola L, Hedblad B, Wirfält E, Sund M, Johansson M, Key TJ, Travis RC, Khaw KT, Brage S, Wareham NJ, Riboli E. Physical activity and all-cause mortality across levels of overall and abdominal adiposity in European men and women: the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition Study (EPIC). Am J Clin Nutr. 2015 Mar;101(3):613-21.
Bø K, Hilde G. Does it work in the long term?--A systematic review on pelvic floor muscle training for female stress urinary incontinence. Neurourol Urodyn. 2013 Mar;32(3):215-23.
Ferreira CW, Alburquerque-Sendı N F. Effectiveness of physical therapy for pregnancy-related low back and/or pelvic pain after delivery: a systematic review. Physiother Theory Pract. 2013 Aug;29(6):419-31.
Irani CR, Turner EHG, Rumps MV, Mulcahey MK. Recommendations for postpartum athletes returning to sport: the past, present, and future. Phys Sportsmed. 2024 Dec;52(6):533-540. doi: 10.1080/00913847.2024.2385886. Epub 2024 Jul 31. PMID: 39082669.
