Perkütan Nefrolitotomi Sonrası İyileşme Dönemi
Özet
Böbrek taşı öyküsü olan bireylerde taş hastalığının tekrarlama riski yüksektir. Günümüzde teknolojik gelişmelerle birlikte perkütan nefrolitotomi (PCNL), özellikle 2 cm üzeri taşlar için minimal invaziv ve etkili bir tedavi yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Ancak cerrahi başarı kadar, postoperatif iyileşme süreci de hasta memnuniyeti ve klinik sonuçlar açısından kritik önem taşımaktadır. Bu bölümde, PCNL sonrası iyileşme sürecinde uygulanan güncel yaklaşımlar ele alınmaktadır. Postoperatif dönemde ağrı yönetimi, drenaj stratejileri, erken mobilizasyon, beslenme ve enfeksiyon profilaksisi gibi temel unsurların hasta odaklı bir yaklaşımla planlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Nefrostomi tüpü kullanımının gerekliliği hasta bazlı değerlendirilmelidir; komplikasyonsuz vakalarda tüpsüz PCNL uygulamaları hastanede kalış süresini kısaltabilir. Cerrahi sonrası iyileşmeyi hızlandırmak için geliştirilen ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) protokolü, PCNL sonrası hasta bakımında da etkili olabilir. Ağrının kontrolü için periferik sinir blokları, enfeksiyonların önlenmesi için uygun antibiyotik profilaksisi ve multidisipliner ekip çalışması başarıyı artıran faktörler arasındadır. PCNL sonrası iyileşmenin multidisipliner bir anlayışla ele alınması, komplikasyonların azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması açısından gereklidir. Ancak bu alandaki kanıtlar sınırlı olup, daha güçlü sonuçlara ulaşabilmek için ileri düzey çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Referanslar
Turney BW, Reynard JM, Noble JG, Keoghane SR. Trends in urological stone disease. BJU international. 2012;109(7).
Karakoyunlu N, Goktug G, Şener NC, Zengin K, Nalbant I, Ozturk U, et al. A comparison of standard PCNL and staged retrograde FURS in pelvis stones over 2 cm in diameter: a prospective randomized study. Urolithiasis. 2015;43:283-7.
Seitz C, Desai M, Häcker A, Hakenberg OW, Liatsikos E, Nagele U, et al. Incidence, prevention, and management of complications following percutaneous nephrolitholapaxy. European urology. 2012;61(1):146-58.
Isac W, Rizkala E, Liu X, Noble M, Monga M. Tubeless percutaneous nephrolithotomy: outcomes with expanded indications. International braz j urol. 2014;40(2):204-11.
Etemadian M, Soleimani MJ, Haghighi R, Zeighami MR, Najimi N. Does bleeding during percutaneous nephrolithotomy necessitate keeping the nephrostomy tube? A randomized controlled clinical trial. Urology Journal. 2011;8(1):21-6.
Desai MR, Kukreja RA, Desai MM, Mhaskar SS, Wani KA, Patel SH, et al. A prospective randomized comparison of type of nephrostomy drainage following percutaneous nephrostolithotomy: large bore versus small bore versus tubeless. The Journal of urology. 2004;172(2):565-7.
Henrik Kehlet M. Enhanced Recovery After Surgery (ERAS): good for now, but what about the future? Canadian Journal of Anesthesia. 2015;62(2):99.
Liu L, Xiao Y, Yue X, Wang Q. Safety and efficacy of enhanced recovery after surgery among patients undergoing percutaneous nephrolithotomy: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Surgery. 2024;110(6):3768-77.
Winoker JS, Koo K, Alam R, Matlaga BR. Opioid-sparing analgesic effects of peripheral nerve blocks in percutaneous nephrolithotomy: A systematic review. Journal of Endourology. 2022;36(1):38-46.
Ma Y, Lin L, Xiao K, Luo Z, Jin T. Efficiency and safety of erector spinae plane block in percutaneous nephrolithotomy: a meta-analysis based on randomized controlled trials. Urology. 2022;168:64-71.
Lee MJ, Kim JK, Tang J, Ming JM, Chua ME. The efficacy and safety of tranexamic acid in the management of perioperative bleeding after percutaneous nephrolithotomy: a systematic review and meta-analysis of comparative studies. Journal of Endourology. 2022;36(3):303-
Gravas S, Montanari E, Geavlete P, Onal B, Skolarikos A, Pearle M, et al. Postoperative infection rates in low risk patients undergoing percutaneous nephrolithotomy with and without antibiotic prophylaxis: a matched case control study. The Journal of urology. 2012;188(3):843-7.
