Laparoskopik Cerrahiler Sonrası Spora Dönüş
Özet
Laparoskopik cerrahiler, minimal invaziv yaklaşımları sayesinde daha az postoperatif ağrı, düşük morbidite ve kısa hastanede kalış süresi ile hızlı iyileşme avantajı sunar. Bu durum, hastaların günlük yaşam aktivitelerine ve spor dahil fiziksel egzersizlere daha erken dönmesini mümkün kılmaktadır. Ancak spora dönüş süreci ile ilgili literatürde heterojenlik söz konusudur. Cerrahların önerilerinin büyük ölçüde kişisel deneyimlere dayandığı ve standart, evrensel protokollerin bulunmadığı görülmektedir. Güncel veriler, erken mobilizasyonun güvenli olduğunu, komplikasyon riskini artırmadığını ve aşırı kısıtlamaların kas güçsüzlüğü, kondisyonda azalma ve psikososyal sorunlara yol açabileceğini göstermektedir. Basit laparoskopik girişimlerde (kolesistektomi, apendektomi) spora dönüş daha erken gerçekleşirken, kolorektal ve obezite cerrahisi gibi büyük operasyonlarda daha temkinli yaklaşım gereklidir. Aktivite türüne göre öneriler de değişmektedir: hafif yürüyüşler ilk günlerden itibaren yapılabilirken, ağırlık kaldırma ve temaslı sporlar için 3–6 haftalık kısıtlamalar gerekebilmektedir. Özetle, laparoskopik cerrahi sonrası spora dönüş bireyselleştirilmiş olmalı, hastanın ağrı düzeyi, cerrahi türü ve risk profili dikkate alınmalıdır. Bu alanda daha güçlü kanıtlara ihtiyaç vardır.
Referanslar
Güsgen C, Willms A, Schaaf S, et al. Lack of standardized advice on physical strain following abdominal surgery. Dtsch Arztebl Int. 2020;117(44):737-744. doi:10.3238/arztebl.2020.0737
Clayton M, Verow P. Advice given to patients about return to work and driving following surgery. Occup Med (Lond). 2007;57(7):488-491. doi:10.1093/occmed/kqm063
Höer J, Lawong G, Klinge U, Schumpelick V. Einflussfaktoren der Narbenhernienentstehung: Retrospektive Untersuchung an 2.983 laparotomierten Patienten über einen Zeitraum von 10 Jahren. Chirurg. 2002;73(5):474-480. doi:10.1007/s00104-002-0425-5
Simons MP, Smietanski M, Bonjer HJ, et al. International guidelines for groin hernia management. Hernia. 2018;22(1):1-165. doi:10.1007/s10029-017-1668-x
Buhck H, Untied M, Bechstein WO. Evidence-based assessment of the period of physical inactivity required after inguinal herniotomy. Langenbecks Arch Surg. 2012;397(8):1209-1214. doi:10.1007/s00423-012-1008-7
Tolver MA, Rosenberg J, Bisgaard T. Convalescence after laparoscopic inguinal hernia repair: A qualitative systematic review. Surg Endosc. 2016;30(12):5165-5172. doi:10.1007/s00464-016-4863-4
Lau FH, Pomahac B. Wound healing in acutely injured fascia. Wound Repair Regen. 2014;22(Suppl 1):14-17. doi:10.1111/wrr.12165
Baumann LM, Williams K, Ghomrawi H, Abdullah F. Current practice patterns for postoperative activity restrictions in children. J Pediatr Surg. 2019;54(7):1432-1435. doi:10.1016/j.jpedsurg.2018.06.025
Schaaf S, Schwab R, Güsgen C, et al. Recommendations on postoperative activities after abdominal operations and incisional hernia repair: A national and international survey. Front Surg. 2021;8:713138. doi:10.3389/fsurg.2021.713138
Aziz O, Athanasiou T, Tekkis PP, et al. Laparoscopic versus open appendectomy in children: A meta-analysis. Ann Surg. 2006;243(1):17-27. doi:10.1097/01.sla.0000193602.74417.ce
Svendsen SW, Frost P, Vad MV, Andersen JH. Risk and prognosis of inguinal hernia in relation to occupational mechanical exposures: A systematic review of the epidemiologic evidence. Scand J Work Environ Health. 2013;39(1):5-26. doi:10.5271/sjweh.3305
