Görsel Sanatlar Eğitiminde Dijital Etkileşimli E-Kitabın Değerlendirilmesi
Özet
Görsel sanatlar eğitiminde dijital etkileşimli e-kitapların kullanımı ve etkileri çağımız eğitim platformunda oldukça etkilidir. Sanat eğitimi, estetik duyarlılık, eleştirel düşünme ve kültürel farkındalığı geliştirirken, eğitim materyalleri öğrenme sürecinin temelini oluşturur. Dijitalleşme, geleneksel materyalleri dönüştürerek sanal sınıflar, etkileşimli içerikler ve e-kitaplar gibi yenilikçi araçları öne çıkarmıştır. Görsel sanatlar eğitiminde dijital etkileşimli e-kitabın, görsel sanatlar eğitimindeki pedagojik potansiyeli literatür odaklı bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Yeni neslin çoklu duyusal ve kullanıcı merkezli öğrenme tercihleriyle uyumlu olan bu materyaller, harmanlanmış öğrenme ortamlarında içerik zenginliği ve öğrenme deneyiminin derinliğini artırmaktadır. Yöntem olarak, görsel sanatlar eğitimi, dijital öğrenme ve e-kitaplar üzerine güncel literatür betimsel bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Bulgular, etkileşimli e-kitapların sanat eğitiminde bireysel öğrenme ihtiyaçlarına yanıt verebildiğini ve yaratıcı süreçleri desteklediğini göstermektedir. Ancak, teknolojik erişim eşitsizliği ve pedagojik entegrasyon zorlukları gibi sınırlılıklar da görülmüştür. Sonuç olarak, etkileşimli e-kitapların, harmanlanmış öğrenme ile birleştiğinde sanat eğitiminde dönüştürücü bir rol oynayabileceği, ancak etkili kullanım için pedagojik ve teknik altyapının güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Referanslar
Altınkurt, L. (2005). Türkiye'de sanat eğı̇tı̇mı̇nı̇n gelişimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (12).
Akgün, E., Yılmaz, E. O., ve Seferoğlu, S. S. (2011). Vizyon 2023 strateji belgesi ve fırsatları artırma ve teknolojiyi iyileştirme hareketi (FATİH) projesi: Karşılaştırmalı bir inceleme. Akademik Bilişim, 2(4), 115-122.
Aral, N. (1999). Sanat eğitimi-yaratıcılık etkileşimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(15).
Arslan Öztezcan, B. (2024). Dijitalleşme ve eğitim. Z. Özkeçeci (Ed.) Dijitalleşmeyı̇ Tartışmak (E-Kitap, s. 17- 38). Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları.
Aruna, A., Roziqin, M. F. A., Qolbi, M. S., Iriaji, I., Surya, E. P., Marcelliantika, A., ve Wijaya, G. A. (2024). Development of Augmented Reality Interactive Comic Storybooks as Art History Learning Media for Early Age Children. Abdimas Indonesian Journal, 4(1), 179-186. https://doi.org/10.59525/aij.v4i1.375
Ay Küçük, Ö. (2023). Resim-iş (görsel sanatlar) öğretmen eğitiminde etkileşimli E-kitapla bütünleştirilmiş müze deneyimi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Denizli.
Bozkurt, A. ve Bozkaya, M. (2013a). Etkileşimli e-kitap: dünü, bugünü ve yarını, Akademik Bilişim 2013 Bildiri Kitapçığı, 1-11.
Bozkurt, A. ve Bozkaya, M. (2013b). Bir öğrenme malzemesi olarak etkileşimli e-kitap hazırlama adımları. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 2(2), 8-20.
Bulduk, B. (2015). Seçilmiş Türk efsanelerinden etkileşimli bir elektronik kitap uygulaması. Sanatta yeterlik tezi. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü: Ankara.
Çapar, D. (2024). Eğitimde dijital dönüşüm. S. Karakaş (Ed.) Eğitim bilimleri alanında uluslararası araştırmalar XXIII (1. Baskı, s. 35- 54). Konya: Eğitim Yayınevi.
Demirci Katrancı, M. (2020). Görsel sanatlar öğretimi. Ankara; Nobel Akademik Yayıncılık.
Doğan, S., ve Koçak, E. (2020). EBA sistemi bağlamında uzaktan eğitim faaliyetleri üzerine bir inceleme. Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(14), 111-124.
Durak Üğüten, S., (2016). Yapılandırmacı öğrenme teorisi. E. Yılmaz, M. Çalışkan, S. A. Sulak (Ed.) Eğitim Bilimlerinden Yansımalar. Konya: Çizgi Kitabevi.
Edmonds, E., (2010). The Art of Interaction. Digital Creativity, 21(4), 257–64. doi:10.1080/14626268.2010.556347.
Erorta, Ö., ve Kayabaş, İ. (2015). Anadolu üniversitesi etkileşimli e-kitap projesi. Akademik Bilişim Konferansı, 4-6.
Fischer, E. (2020). The necessity of art. Verso books.
Farouk Darwish Yosry. F., (2021). A proposal to design an interactive e book to teach art college students theories of color. Mediterranean Journal of Art & Fashion, 6(2), 720 741.
Gülbahar Güven, Y. (2022). E-Öğrenme Sürecinde Pedagojik Eğilimler. https://bote.education.ankara.edu.tr/2022/02/11/e-ogrenme-surecinde-pedagojik-egilimler/
Gülbahar, Y., Kalelioğlu, F., ve Afacan Adanır, G. (2020). Harmanlanmış öğrenme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Gündüzalp, C. (2021). Çevrim içi derslerde dijital oyunlara dayalı etkinliklerin öğrencilerin öz düzenleme, öz yeterlilik ve motivasyonlarına etkisi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 355-376. https://doi.org/10.33400/kuje.962685
Hikmaturrosyidah, N., ve Racmadiarti, F., (2022). The Development Of Interactive E-Book Based On Multiple Intelligences Ecosystem Topic To Train Creative Thinking Skills. Journal of Biology Education, 11(1), 89-101.
İneç, Z. F., ve Çorlu, Z. (2023). Web tabanlı dijital eğitsel kitaplar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1301-1343.
Kang, D., Tian, F. ve Sahandi, R. (2017). Çocuklar için halk masalı e-kitabıyla kolajın etkileşimli çizimi. J Vis 20, 639–650. https://doi.org/10.1007/s12650-016-0403-5
Kara, M. (2015). İnteraktif e-kitapların eğitimde kullanımı üzerine bir inceleme.
Kara, M. Ve Keş, Y. (2016). Bir Öğrenme aracı olarak etkileşimli e-kitap. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), 189-209.
Köksal, D., ve Canlı, S. (2024). Öğretmenlerin Dijital Yeterliliklerinin İncelenmesi. Bilim Eğitim Sanat Ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 1-21.
MEB (2006). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (21.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
MEB (2023). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (21.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
MEB (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (22.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
Mercin, L. (2020). Sanat nedir ve niçin gereklidir? A. O. Alakuş (Ed.) ve Levent Mercin (Ed.),
Sanat Eğitimi ve Görsel Sanatlar Öğretimi (5. Baskı, s. 241-266). Ankara: Pegem Akademi.
Odabaş, H. (2019). İnteraktif e-kitapların okul öncesi çocukların öğrenme becerilerine yansımaları. 2. Uluslararası Çocuk Kütüphaneleri Sempozyumu Bildiri ve Poster Özetleri Kitabı, 1-8.
Önder, I. (2011). E-Kitap ve dünyada elektronik kitap yayıncılığı. Türk Kütüphaneciliği, 25(1), 97-105.
Özsoy, V. (2007). Görsel sanatlar eğitimi. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Özsoy, V. ve Güneş, N. (2020). Resim-iş (görsel sanatlar) öğretmeni yetiştirmede özgün birmodel: Çapa resim seminerleri. Uluslararası Güzel Sanatlar Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 3(2), 35-52.
Soydan, E. (2012). E-kitap teknolojisi ve basılı kitabın geleceği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 389-399.
Sürer, G., A. (2020). Eğitimde dijitalleşme çağı, Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(1), 28-34.
Tonbuloğlu, İ., & Tonbuloğlu, B. (2021). Eğitimde dijital dönüşüm harmanlanmış öğrenme. doi: http://dx.doi.org/10.26414/anr09
Turgut, Ö. P. (2018). Çocuklara yönelik etkileşimli e-kitap uygulamaları. Sanat ve Tasarım Dergisi, (21), 205-221.
Türe, G. (2021). Dijital Dünyanın Okuma ve Yazma Becerileri Üzerindeki Etkisi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 165-184.
Ültay, E., Akyurt, H., ve Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188- 201.
Yağcı, U., ve Yılmaz, M. (2024). Görsel sanatlar eğitiminde etkileşimli e-kitaba yönelik öğrenci görüşleri. The Journal of Social Sciences, 60(60), 468-481.
https://ziptales.co.uk/ 18.09.2025 tarihinde ulaşılmıştır).
https://company.overdrive.com/blogs/schools-blog/page/2324/.18.09.2025 tarihinde ulaşılmıştır).
Görsel 1. https://tr.wikipedia.org/wiki/FAT%C4%B0H_Projesi (18.09.2025).
Görsel 2. https://www.eba.gov.tr/ (18.09.2025).
Görsel 3. https://www.eba.gov.tr/(18.09.2025).
Görsel 4. http://aokul.gov.tr/Kitaplar/Kitaplar.aspx?type=2(18.09.2025).
Görsel 5. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-81061/sanat.html(18.09.2025).
Görsel 6. https://img.kitapyurdu.com/v1/getImage/fn:11419199/wh:true/wi:800(18.09.2025).
Görsel 7. Kang, D., Tian, F. ve Sahandi, R. (2017). Çocuklar için halk masalı e-kitabıyla kolajın etkileşimli çizimi. J Vis 20, 639–650. https://doi.org/10.1007/s12650-016-0403-5
Görsel 8. https://theartsquirrel.com/(18.09.2025).
Görsel 9. Gülbahar Güven, Y. (2022). E-Öğrenme Sürecinde Pedagojik Eğilimler. https://bote.education.ankara.edu.tr/2022/02/11/e-ogrenme-surecinde-pedagojik-egilimler/
Referanslar
Altınkurt, L. (2005). Türkiye'de sanat eğı̇tı̇mı̇nı̇n gelişimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (12).
Akgün, E., Yılmaz, E. O., ve Seferoğlu, S. S. (2011). Vizyon 2023 strateji belgesi ve fırsatları artırma ve teknolojiyi iyileştirme hareketi (FATİH) projesi: Karşılaştırmalı bir inceleme. Akademik Bilişim, 2(4), 115-122.
Aral, N. (1999). Sanat eğitimi-yaratıcılık etkileşimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(15).
Arslan Öztezcan, B. (2024). Dijitalleşme ve eğitim. Z. Özkeçeci (Ed.) Dijitalleşmeyı̇ Tartışmak (E-Kitap, s. 17- 38). Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları.
Aruna, A., Roziqin, M. F. A., Qolbi, M. S., Iriaji, I., Surya, E. P., Marcelliantika, A., ve Wijaya, G. A. (2024). Development of Augmented Reality Interactive Comic Storybooks as Art History Learning Media for Early Age Children. Abdimas Indonesian Journal, 4(1), 179-186. https://doi.org/10.59525/aij.v4i1.375
Ay Küçük, Ö. (2023). Resim-iş (görsel sanatlar) öğretmen eğitiminde etkileşimli E-kitapla bütünleştirilmiş müze deneyimi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Denizli.
Bozkurt, A. ve Bozkaya, M. (2013a). Etkileşimli e-kitap: dünü, bugünü ve yarını, Akademik Bilişim 2013 Bildiri Kitapçığı, 1-11.
Bozkurt, A. ve Bozkaya, M. (2013b). Bir öğrenme malzemesi olarak etkileşimli e-kitap hazırlama adımları. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 2(2), 8-20.
Bulduk, B. (2015). Seçilmiş Türk efsanelerinden etkileşimli bir elektronik kitap uygulaması. Sanatta yeterlik tezi. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü: Ankara.
Çapar, D. (2024). Eğitimde dijital dönüşüm. S. Karakaş (Ed.) Eğitim bilimleri alanında uluslararası araştırmalar XXIII (1. Baskı, s. 35- 54). Konya: Eğitim Yayınevi.
Demirci Katrancı, M. (2020). Görsel sanatlar öğretimi. Ankara; Nobel Akademik Yayıncılık.
Doğan, S., ve Koçak, E. (2020). EBA sistemi bağlamında uzaktan eğitim faaliyetleri üzerine bir inceleme. Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(14), 111-124.
Durak Üğüten, S., (2016). Yapılandırmacı öğrenme teorisi. E. Yılmaz, M. Çalışkan, S. A. Sulak (Ed.) Eğitim Bilimlerinden Yansımalar. Konya: Çizgi Kitabevi.
Edmonds, E., (2010). The Art of Interaction. Digital Creativity, 21(4), 257–64. doi:10.1080/14626268.2010.556347.
Erorta, Ö., ve Kayabaş, İ. (2015). Anadolu üniversitesi etkileşimli e-kitap projesi. Akademik Bilişim Konferansı, 4-6.
Fischer, E. (2020). The necessity of art. Verso books.
Farouk Darwish Yosry. F., (2021). A proposal to design an interactive e book to teach art college students theories of color. Mediterranean Journal of Art & Fashion, 6(2), 720 741.
Gülbahar Güven, Y. (2022). E-Öğrenme Sürecinde Pedagojik Eğilimler. https://bote.education.ankara.edu.tr/2022/02/11/e-ogrenme-surecinde-pedagojik-egilimler/
Gülbahar, Y., Kalelioğlu, F., ve Afacan Adanır, G. (2020). Harmanlanmış öğrenme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Gündüzalp, C. (2021). Çevrim içi derslerde dijital oyunlara dayalı etkinliklerin öğrencilerin öz düzenleme, öz yeterlilik ve motivasyonlarına etkisi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 355-376. https://doi.org/10.33400/kuje.962685
Hikmaturrosyidah, N., ve Racmadiarti, F., (2022). The Development Of Interactive E-Book Based On Multiple Intelligences Ecosystem Topic To Train Creative Thinking Skills. Journal of Biology Education, 11(1), 89-101.
İneç, Z. F., ve Çorlu, Z. (2023). Web tabanlı dijital eğitsel kitaplar üzerine gerçekleştirilen lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1301-1343.
Kang, D., Tian, F. ve Sahandi, R. (2017). Çocuklar için halk masalı e-kitabıyla kolajın etkileşimli çizimi. J Vis 20, 639–650. https://doi.org/10.1007/s12650-016-0403-5
Kara, M. (2015). İnteraktif e-kitapların eğitimde kullanımı üzerine bir inceleme.
Kara, M. Ve Keş, Y. (2016). Bir Öğrenme aracı olarak etkileşimli e-kitap. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), 189-209.
Köksal, D., ve Canlı, S. (2024). Öğretmenlerin Dijital Yeterliliklerinin İncelenmesi. Bilim Eğitim Sanat Ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 1-21.
MEB (2006). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (21.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
MEB (2023). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (21.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
MEB (2025). Görsel Sanatlar Dersi Öğretim Programı. (22.07.2025 tarihinde https://www.meb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
Mercin, L. (2020). Sanat nedir ve niçin gereklidir? A. O. Alakuş (Ed.) ve Levent Mercin (Ed.),
Sanat Eğitimi ve Görsel Sanatlar Öğretimi (5. Baskı, s. 241-266). Ankara: Pegem Akademi.
Odabaş, H. (2019). İnteraktif e-kitapların okul öncesi çocukların öğrenme becerilerine yansımaları. 2. Uluslararası Çocuk Kütüphaneleri Sempozyumu Bildiri ve Poster Özetleri Kitabı, 1-8.
Önder, I. (2011). E-Kitap ve dünyada elektronik kitap yayıncılığı. Türk Kütüphaneciliği, 25(1), 97-105.
Özsoy, V. (2007). Görsel sanatlar eğitimi. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Özsoy, V. ve Güneş, N. (2020). Resim-iş (görsel sanatlar) öğretmeni yetiştirmede özgün birmodel: Çapa resim seminerleri. Uluslararası Güzel Sanatlar Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 3(2), 35-52.
Soydan, E. (2012). E-kitap teknolojisi ve basılı kitabın geleceği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 389-399.
Sürer, G., A. (2020). Eğitimde dijitalleşme çağı, Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(1), 28-34.
Tonbuloğlu, İ., & Tonbuloğlu, B. (2021). Eğitimde dijital dönüşüm harmanlanmış öğrenme. doi: http://dx.doi.org/10.26414/anr09
Turgut, Ö. P. (2018). Çocuklara yönelik etkileşimli e-kitap uygulamaları. Sanat ve Tasarım Dergisi, (21), 205-221.
Türe, G. (2021). Dijital Dünyanın Okuma ve Yazma Becerileri Üzerindeki Etkisi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 165-184.
Ültay, E., Akyurt, H., ve Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188- 201.
Yağcı, U., ve Yılmaz, M. (2024). Görsel sanatlar eğitiminde etkileşimli e-kitaba yönelik öğrenci görüşleri. The Journal of Social Sciences, 60(60), 468-481.
https://ziptales.co.uk/ 18.09.2025 tarihinde ulaşılmıştır).
https://company.overdrive.com/blogs/schools-blog/page/2324/.18.09.2025 tarihinde ulaşılmıştır).
Görsel 1. https://tr.wikipedia.org/wiki/FAT%C4%B0H_Projesi (18.09.2025).
Görsel 2. https://www.eba.gov.tr/ (18.09.2025).
Görsel 3. https://www.eba.gov.tr/(18.09.2025).
Görsel 4. http://aokul.gov.tr/Kitaplar/Kitaplar.aspx?type=2(18.09.2025).
Görsel 5. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-81061/sanat.html(18.09.2025).
Görsel 6. https://img.kitapyurdu.com/v1/getImage/fn:11419199/wh:true/wi:800(18.09.2025).
Görsel 7. Kang, D., Tian, F. ve Sahandi, R. (2017). Çocuklar için halk masalı e-kitabıyla kolajın etkileşimli çizimi. J Vis 20, 639–650. https://doi.org/10.1007/s12650-016-0403-5
Görsel 8. https://theartsquirrel.com/(18.09.2025).
Görsel 9. Gülbahar Güven, Y. (2022). E-Öğrenme Sürecinde Pedagojik Eğilimler. https://bote.education.ankara.edu.tr/2022/02/11/e-ogrenme-surecinde-pedagojik-egilimler/
