Kardiyak Cerrahi Sonrası Solunum Komplikasyonları ve Ani Ritim Değişikliklerini Önlemede Hemşirenin Rolü
Özet
Kardiyak cerrahi sonrası komplikasyonlar yaygın olup iyi yönetilmez ise hasta için hayati risk oluşturabilmektedir. Ameliyat sonrası solunum komplikasyonlarının insidansı, morbidite ve mortalitesi yüksek olup, solunum komplikasyonlarına bağlı hastane yatışı ve beraberinde sağlık bakım harcamalarında artış olmaktadır. Aynı durum ameliyat sonrası meydana gelen aritmiler içinde geçerliliğini sürdürmektedir. Kardiyak cerrahide komplikasyonların önlenmesi ameliyat döneminden önce başlanmakta ve hastadan detaylı öykü, kapsamlı fizik muayene yapılarak komplikasyonlar önlenmeye çalışılmaktadır. Hemşirenin bilgi, dikkat ve becerisi solunum ve dolaşım komplikasyonlarını önlemede ya da azaltmada etkili olmaktadır. Bu bölümde kardiyak cerrahi sonrası sık görülen solunum komplikasyonları ve aritmileri önlemeye yönelik hemşirelik bakımı ele alınmıştır.
Referanslar
WHO. Cardiovascular diseases (CVDs). Fact sheets 2021. (11.06.2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds) adresinden erişilmiştir).
TÜİK. Ölüm nedenleri, 2018. (26.04.2019 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-Nedeni-Istatistikleri-2018-30626 adresinden erişilmiştir).
Tuna A, Emre Ö. Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların taburculuk sonrası telefon ile izlenmesinin bakım sonuçlarına etkisi. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2020;2(1):44-53.
Son YJ, Lee HJ, Lim SH, et al. Predictors of unplanned 30-day readmissions after coronary artery bypass graft: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. European Journal of Cardiovascular Nursing. 2021;20(7):717-725. doi:10.1093/eurjcn/zvab023
Pour Asgar H, Demir Korkmaz FH, Hacıoğlu G. Koroner arter bypass greft ameliyatı sonrası hastalara verilen direkt bakım türü ve harcanan zamanın incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2010;26(2):27-36.
Sweity EM, Alkaissi AA, Othman W, Salahat A. Preoperative incentive spirometry for preventing postoperative pulmonary complications in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery: a prospective, randomized controlled trial. Journal of Cardiothoracic Surgery. 2021;16(1):241. doi:10.1186/s13019-021-01628-2
Biancari F, Ruggieri VG, Perrotti A, et al. European Multicenter Study on Coronary Artery Bypass Grafting (E-CABG registry): Study Protocol for a Prospective Clinical Registry and Proposal of Classification of Postoperative Complications. Journal of Cardiothoracic Surgery. 2015;10(1):90. doi:10.1186/s13019-015-0292-z
Gürel B, Koçaşlı S. Ameliyat sonrası hastaların derlenme kalitesi ve hemşirelik bakımı. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2022;5(1):12-30. doi:10.51536/tusbad.1035512
Passaroni AC, Silva MADM, Yoshida WB. Cardiopulmonary bypass: development of John Gibbon's heart-lung machine. Brazilian Journal of Cardiovascular Surgery. 2015;30(2):235-245. doi:10.5935/1678-9741.20150021
Bilgili A, Örkeli EK, Bolcal C. Kardiyopulmoner baypas çıkış süreci, karşılaşılan zorluklar ve süreç yönetimi. Cardiovascular Perfusion and Nursing. 2022;1(3):68-77. doi:10.5606/e-cvpn.2022.213
Miskovic A, Lumb AB. Postoperative pulmonary complications. British Journal of Anaesthesia. 2017;118(3):317-334. doi:10.1093/bja/aex002
Çelik S. Kardiyak cerrahi girişim sonrası solunum komplikasyonları. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2007;11(2):67-73.
Jany B, Welte T. Pleural effusion in adults-etiology, diagnosis, and treatment. Deutsches Ärzteblatt International. 2019;116(21):377-384. doi:10.3238/arztebl.2019.0377
Schiefenhövel F, Poncette AS, Boyle EM, et al. Pleural effusions are associated with adverse outcomes after cardiac surgery: a propensity-matched analysis. Journal of Cardiothoracic Surgery. 2022;17(1):15. doi:10.1186/s13019-022-02192-0
Khoury H, Lyons R, Sanaiha Y, et al. Deep venous thrombosis and pulmonary embolism in cardiac surgical patients. The Annals of Thoracic Surgery. 2020;109(6):1804-1810. doi:10.1016/j.athoracsur.2019.12.052
Essien EO, Rali P, Mathai SC. Pulmonary embolism. Medical Clinics of North America. 2019;103(3):549-564. doi:10.1016/j.mcna.2019.01.004
Tanrıverdi MH, Abakay A. Akut pulmoner emboli. Göztepe Tıp Dergisi. 2012;27(1):30-36.
Khan F, Tritschler T, Khan SR, Rodger MA. Venous thromboembolism. The Lancet. 2021;398:64-77. doi:10.1016/S0140-6736(21)00710-2
Douketis JD, Spyropoulos AC, Murad MH, et al. Perioperative management of antithrombotic therapy: an American College of Chest Physicians clinical practice guideline. Chest. 2022;162(5):e207-e243. doi:10.1016/j.chest.2022.06.007
Ailawadi G, Chang HL, O’Gara PT, et al. Pneumonia after cardiac surgery: experience of the NIH/CIHR Cardiothoracic Surgical Trials Network. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery. 2017;153(6):1384-1394. doi:10.1016/j.jtcvs.2016.11.022
Weingarten TN, Bergan ST, Narr BJ, et al. Effects of changes in intraoperative management on recovery from anesthesia: a review of practice improvement initiative. BMC Anesthesiology. 2015;15:54. doi:10.1186/s12871-015-0047-5
Snowdon D, Haines TP, Skinner EH. Preoperative intervention reduces postoperative pulmonary complications but not length of stay in cardiac surgical patients: a systematic review. Journal of Physiotherapy. 2014;60(2):66-77. doi:10.1016/j.jphys.2014.04.001
Currey J, Botti M. The haemodynamic status of cardiac surgical patients in the initial 2-h recovery period. European Journal of Cardiovascular Nursing. 2005;4:207-214. doi:10.1016/j.ejcnurse.2005.02.002
Totonchi Z, Baazm F, Chitsazam M, et al. Predictors of prolonged mechanical ventilation after open heart surgery. Journal of Cardiovascular Thoracic Research. 2014;6(4):211-216. doi:10.15171/jcvtr.2014.038
Vilīte B, Strīķe E, Rutka K, Leibuss R. Pain management in intensive care unit patients after cardiac surgery with sternotomy approach. Acta Medica Lituanica. 2019;26(1):51-63. doi:10.15388/ActaMedica.2019.26.1.07
Freeman R, Maley K. Mobilization of intensive care cardiac surgery patients on mechanical circulatory support. Critical Care Nursing Quarterly. 2013;36(1):73-88. doi:10.1097/CNQ.0b013e31827d06c1
Cook M, Idzior L, Bena JF, Albert NM. Nurse and patient factors that influence nursing time in chest tube management early after open heart surgery: A descriptive, correlational study. Intensive and Critical Care Nursing. 2017;42:116-121. doi:10.1016/j.iccn.2017.02.001
Peretto G, Durante A, Limite RL, Cianflone D. Postoperative arrhythmias after cardiac surgery: incidence, risk factors, and therapeutic management. Cardiology Research and Practice. 2014;2014:Article ID 615987. doi:10.1155/2014/615987
Baeza-Herrera LA, Rojas-Velasco G, Márquez-Murillo MF, et al. Atrial fibrillation in cardiac surgery. Archivos de Cardiología de México. 2019;89(4):348-359. doi:10.24875/ACM.M19000073
TKD. Atriyal fibrilasyon nedir? (Erişim tarihi: 07.10.2025, https://tkd.org.tr/kardiyobil/kalp-hastaliklari/atriyal-fibrilasyon)
AHA. Health topic: What is the atrial fibrillation? (Erişim tarihi: 07.10.2025, https://www.heart.org/en/health-topics/atrial-fibrillation/what-is-atrial-fibrillation-afib-or-af)
Caldonazo T, Kirov H, Rahouma M, et al. Atrial fibrillation after cardiac surgery: A systematic review and meta-analysis. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery. 2021;165(1):94-103. doi:10.1016/j.jtcvs.2021.03.123
Musa AF, Quan CZ, Xin LZ, et al. A retrospective study on atrial fibrillation after coronary artery bypass grafting surgery at The National Heart Institute, Kuala Lumpur. F1000Research. 2018;7:164. doi:10.12688/f1000research.13769.2
Vural Ü, Ağlar AA. What is the role of metabolic syndrome and obesity for postoperative atrial fibrillation after coronary bypass grafting? BMC Cardiovascular Disorders. 2019;19:147. doi:10.1186/s12872-019-1153-2.
Zsombor M, Suciu H, Gergo R. Arrhythmias after cardiac surgery-a prospective study in the Institute of Cardiovascular Diseases of Târgu-Mureș. Acta Medica Transilvanica. 2018;23(3).
El-Chami MF, Sawaya FJ, Kilgo P, et al. Ventricular arrhythmia after cardiac surgery: incidence, predictors, and outcomes. Journal of the American College of Cardiology. 2012;60(25):2664-2671. doi:10.1016/j.jacc.2012.08.1023
Baltimore JJ. Perianesthesia care of cardiac surgery patients: a CPAN review. Journal of PeriAnesthesia Nursing. 2001;16(4):246-254. doi:10.1016/S1089-9472(01)90062-0
Klompas M, Branson R, Eichenwald EC, et al. Strategies to prevent ventilator-associated pneumonia in acute care hospitals: 2014 update. Infection Control & Hospital Epidemiology. 2014;35(S2):S133-S154. doi:10.1086/677144
Li L, Yang Q, Guo Q, et al. Preoperative physical performance predicts pulmonary complications after coronary artery bypass grafting: a prospective study. Scientific Reports. 2022;12:1-10. doi:10.1038/s41598-022-12406-5
Yanık TÇ, Yılmaz SG. Kardiyovasküler cerrahi sonrası yoğun bakımda yaşanan sorunlar ve hemşirelik bakımı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi. 2019;1(2):122-127. doi:10.16919/hsbuhd.2020.1.122
