Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Beceri Öğrenim Rehberleri

Avcı D, Çiğdem E. Gözlem Yapma Becerisi ve Psikiyatri Hemşireliği. Turkiye Klinikleri Psychiatric Nursing- Special Topics. 2024;10(1):32–37.

Townsend MC, Morgan KI. Psychiatric mental health nursing: Concepts of care in evidence-based practice. (10th ed.). Philadelphia: F.A. Davis Company; 2021.

Videbeck SL. Psychiatric-mental health nursing. (8th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer; 2019.

Varcarolis EM. Essentials of psychiatric mental health nursing: A communication approach to evidence-based care. (4th ed.). St. Louis: Elsevier; 2022.

Sabancığulları S, Açıl AA, Hallaç S. Akut psikiyatrik bakımda bir profesyonel kontrol yöntemi: Hemşirelik gözlemleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2014;6(1):79–91.

Halter MJ. Varcarolis' foundations of psychiatric-mental health nursing: A clinical approach. 9th ed. Elsevier; 2021.

American Psychiatric Nurses Association (APNA). Psychiatric-mental health nursing: scope and standards of practice. 3rd ed. 2022.

Dhanpal HN. The initial psychiatric interview: A nursing perspective. International Journal of Neurological Nursing. 2017;3(1): 25-29.

Öztürk MO, Uluşahin A. Ruh sağlığı ve bozuklukları I. 11. Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2008. ISBN: 978-975--93453--2-7.

Durmaz H. Hasta ile Görüşme, Gözlem ve Kayıt Süreci. In: Gürhan N (ed.) Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri; 2016. p. 165-181. ISBN: 978-605-9215-14-5.

Demirkıran F, Arslantaş H, Öner H. Psikiyatri Hastası ile Görüşme Öğrenim RehberiIn: Demirkıran F, Memiş S (eds.) Hemşirelik Beceri Öğrenim Rehberleri. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları No:40; 2013. p. 201-202. ISBN:978-975-8254-47-7.

Özel İ. Hasta-Hemşire İletişimi. In: Batmaz M, Gezgin Yazıcı H (eds.) Hemşirelikte İletişim. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2022. p. 81-97. ISBN: 978-625-8299-13-7.

O'Hagan S, Manias E, Elder C, et al.What counts as effective communication in nursing? Evidence from nurse educators' and clinicians' feedback on nurse interactions with simulated patients. Journal of Advanced Nursing; 2014;70(6): 1344-1355.https://doi.org/10.1111/jan.12296

Sparks J R, Song Y, Brantley W, et al. Assessing written communication in higher education: Review and recommendations for next-generation assessment. ETS Research Report Series; 2014;2: 1-52. https://doi.org/10.1002/ets2.12035

Hemşirelik Lisans Programı Çıktıları (01.07 2025 tarihinde https://akademik.adu.edu.tr/fakulte/hemsirelik/tr/hemsirelik-fakultesi-program-ciktilari-4884 adresinden ulaşılmıştır.)

Ungan S. Yazma becerisinin geliştirilmesi ve önemi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2007; 23(2): 461-472.

Çam O, Engin E. Ruh sağlığı ve hastalıkları psikiyatri hemşireliği bakım sanatı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2021.

Karaca A. Ruhsal durum muayene becerisi ve psikiyatri hemşireliği. Turkiye Klinikleri Psychiatric Nursing-Special Topics. 2024;10(1):38–44.

Örüm, M.H. (2022). Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması kurumu uygulamada tam olarak koruyucu mu? Bir olgu sunumu. Boğaziçi Tıp Dergisi, 9(1), 67-70.

Erdoğan, E.,Sabancıoğulları, S. (2024). Hasta kabul ve taburculuk süreci ve psikiyatri hemşireliği. Sabancıoğulları, S., editör. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinde Temel Beceriler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 63-71.

Demirdoğan, S., Solmaz, M. (2017). Psikiyatride “zorunlu yatışlar”. Journal of Forensic Medicine, 31- 33.

Karaca, S., Öngün, E. (2020). Psikiyatri kliniğinde terapötik ortam, hasta kabul ve taburculuk süreci, gözlem, görüşme ve kayıt tutma. Akgün Çıtak, E. (Editör) &Hiçdurmaz, D. (Editör). Psikiyatri Hemşireliği Akıl Notları (1-17), Ankara, Güneş Tıp Kitapevleri.

Kızılkaya, M. (2024). Kayıt tutma süreci ve psikiyatri hemşireliği. Sabancıoğulları, S., editör. Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinde Temel Beceriler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 121-125.

Çakmak S, Süt H, Öztürk S, et al. Psikiyatri kliniğinde uğraşı ve psikososyal müdahalelerin hastaların kişiler arası işlevsellik ve bireysel ve sosyal performans düzeylerine etkisi. Nöropsikiyatri Arşivi; 2016; 53(3): 234-240.

Ünsal G, Karaca S, Arnik M, et al. Psikiyatri kliniğinde çalışan hemşirelerin psikiyatri hemşiresinin rollerine ilişkin görüşleri. Clinical and Experimental Health Sciences; 2014; 4(2): 90-95.

Arslan BŞ, Buldukoğlu K. Psikiyatri kliniğinde çalışan hemşire olmak: Niteliksel bir çalışma. J Psychiatric Nurs; 2021;12(1):67-75.

Kamışlı S, Daştan L. Bir psikiyatri kliniğinde hemşirelik uygulamaları ve bu uygulamalara yönelik hasta görüşleri. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi; 2008;12(1):45-52.

Alnasser A. What is the purpose of community meeting in an inpatient psychiatric unit?. Middle East Journal of Nursing; 2013; 101(664): 1-3.

Roberts J, Smith J. From hospital community to the wider community: Developing a therapeutic environment on a rehabilitation ward. Journal of Mental Health; 1994; 3: 69–78

Ng ML. The Community Meeting: A Review. The International Journal of Social Psychiatry; 1992;38(3): 179–88.

Duran S, Eroğlu S. Psikiyatrik hastalık tanılı hasta ve ailelerinin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2016;13(3):237–247.

32.Waqas A, Correia JC, Ahmad M, Akhtar TN, Meraj H, Angelakis I,Pataky Z. Therapeutic patient education for severe mental disorders: A systematic review. Global Mental Health. 2024;11:e78.doi:10.1017/gmh.2024.68

Kutlu L, Demiralay Ş. Somatik Psikososyal Tedaviler ve Hemşirenin Rolü. In: Batmaz M, Gezgin Yazıcı H. (ed.) Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri; 2021.

Engin E, Dülgerler Ş: Ruhsal Bozukluklarda İlaç Tedavisi. In: Çam O, Engin E. (ed). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği ‘’Bakım Sanatı’’. İstanbul: İstanbul Tıp Kitapevi; 2021.

Stewart T. Psychopharmacology. In: Psychiatric-Mental Health Nurse Practitioner Program Companion and Board Certification Exam Review Workbook. Springer. 2024. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-60894-0_6.

Murat M, Küçük L. Psikofarmakoloji: Psikiyatri Hemşireleri Neleri, Neden Bilmeli?. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2024;11(2):178-186.

American Psychiatric Association. Diagnosticand Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. 2013.

Duran, S., Gürhan, N. (2012). Psikiyatri hastalarının taburculuk eğitimi alma durumlarının değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp dergisi; 26(1):39-44.

Tok Yıldız, F. (2023). Hasta kabul, nakil ve taburculuk süreci, Karagözoğlu Ş, Demiray A, Doğan P, editörler. Temel Hemşirelik Uygulama için Esaslar. 1. Baskı. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitapevleri; 572-89.

Şen, N., Özkan Süzer, F. (2017). Psikiyatri hastalarında zorunlu yatış ve zorla tedaviye bakış açısı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi.7(3):176-81.

Saunders JC. Families living with severe mental illness: a literature review. Issues Ment Health Nurs. 2003; 24:175-198.

Schenk PA, Lippincott RC, Bennett C, Steigman PJ. Improving knowledge about mental illness through family-led education:Thejourney of hope. Psychiatr Serv. 2008; 59:49-56.

Torney E. Prevalence studies in schizophrenia. Br J Psychiatry. 1987;150:598-608.

Bilgin B. Ruh sağlığı bozuk olan bireylere sahip ailelerin ruhsal hasta ve hastalığa ilişkin görüşleri. (Yüksek lisans tezi). İstanbul, Haliç Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2007

Peneva PS, Mavrodiev S. A historical approach to assertiveness. Psychol Thought. 2013;6(1):3–26. doi:10.23668/psycharchives.1912

Speed BC, Goldstein BL, Goldfried MR. Assertiveness training: A forgotten evidence-based treatment. Clin Psychol SciPract. 2018;25(1):e12216. doi:10.1111/cpsp.12216

Suzuki E, Saito M, Tagaya A, et al. Relationship between assertiveness and burnout among nurse managers. Jpn J Nurs Sci. 2009;6(2):71–81. doi:10.1111/j.1742-7924.2009.00124.x

Timmins F, McCabe C. Nurses' and midwives' assertive behavior in the workplace. J Adv Nurs. 2005;51(1):38–45. doi:10.1111/j.1365-2648.2005.03458.x

Al-hawaiti MR, Sharif L, Elsayes H. Assertiveness in nursing: a systematicreview of its role and impact in health care settings. NursRep. 2025;15(3):102. doi:10.3390/nursrep15030102

Eskiyurt R, Uysal N. Effect of assertiveness skills training on nursing students’ competencies. Arch Psychiatr Nurs. 2025;54:84–90. doi:10.1016/j.apnu.2025.01.008

Eker PY, Mert ZT. The effect of assertiveness training given to nursing students on emotional literacy and assertiveness: A mixed method study. J High EducSci. 2024;15(1):70–80. doi:10.5961/higheredusci.1504514

Chen HW, Wu JC, Kang YN, Chiu YJ, Hu SH. Assertive communication training for nurses to speakup in cases of medical errors: a systematic review and meta-analysis. Nurse Educ Today. 2023;126:105831. doi:10.1016/j.nedt.2023.105831

Decety J, Jackson PL. The functional architecture of human empathy. Behav Cogn Neurosci Rev. 2004;3(2):71-100. doi:10.1177/1534582304267187

Shamay-Tsoory SG. The neural bases for empathy. Neuroscientist. 2011;17(1):18-24. doi:10.1177/1073858410379268

55.Decety J. Empathy in Medicine: What It Is, and How much We Really Need. Am J Med. 2020;133(5):561-566. doi:10.1016/j.amjmed.2019.12.012

Riess H. The Science of Empathy. J Patient Exp. 2017;4(2):74-77. doi:10.1177/2374373517699267

Block-Lerner J, Adair C, Plumb JC, Rhatigan DL, Orsillo SM. The case for mindfulness-based approaches in the cultivation of empathy: does non judgmental, present-moment awareness increase capacity for perspective-taking and empathic concern?. J Marital Fam Ther. 2007;33(4):501-516. doi:10.1111/j.1752-0606.2007.00034.x

Singer T, Lamm C. The social neuroscience of empathy. Ann N Y Acad Sci. 2009;1156:81-96. doi:10.1111/j.1749-6632.2009.04418.x

Bag, B. (2024). Bakımda Anlama Sanatı: Empati ve Refleksiyon İlişkisi. Journal of Nursology, 27(2), 153-162. doi:10.17049/jnursology.1507498

Zaki J. Empathy: a motivated account. PsycholBull. 2014;140(6):1608-1647. doi:10.1037/a0037679

Brunero S, Lamont S, Coates M. A review of empathy education in nursing. NursingInquiry. 2010;17(1):65‑74. doi:10.1111/j.1440-1800.2009.00482.x.

Peplau HE. Inter personal relations in nursing: A conceptualf rame of reference for psychodynamic nursing. Reprinted ed. New York: Springer Publishing Company; 1991.

Beauchamp TL, Childress JF. Principles of biomedical ethics. 7th ed. Oxford University Press; 2013.

American Nurses Association (ANA). Code of ethics for nurses with interpretive statements.2015.

Ağın S. Hastanın tedaviyi ret hakkı. Yaşar Hukuk Dergisi. 2023;5(2): 337-389.

Terakye G. Hasta hemşire ilişkileri. Genişletilmiş 5. baskı. Ankara: ZirveOfsetLt. Şti.; 1998. ISBN: 975-95943-0-7.

AkgünÇıtak E. İletişim Kurmayı Zorlaştıran Davranışları Olan Hastalarla İletişim. In: Üstün B, Demir S (eds.). Hemşirelikte İletişim. 2. baskı. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2021. p. 353-365. ISBN: 978-605-82106-2-2.

Petriček G, Vrcić Keglević M, Lazić D, et al. How todeal with a crying patient? A study from a primary care setting. European Journalof General Practice. 2011;17(3):153–159.

Gérvas J, Pastor-Sánchez R, Pérez-Fernández M. Crying patients in General/FamilyPractice: incidence, reasons or encounterand health problems. Revista Brasileira de Medicina de Família e Communicate. 2012;7(24):171–176.

Hayward BA. Should mental health nurses cry with patients?.Issues in Mental HealthNursing. 2024;45(8):776–783.

Rydé K, Hjelm K. How to support patients who are crying in palliative homecare: an interview study from the nurses’ perspective. Primary Health Care Research & Development. 2016;17(5):479–488.

Gölbaşı,Z.,Evcili, F. (2013). Hasta cinselliğinin değerlendirilmesi ve hemşirelik: Engeller ve öneriler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 16:(3)182-189.

Çuhadaroğlu, A. (2017). The effects of education on psychological counselling students in Turkey. Sex Education, 17(2):209-19.

Fennell, R., Grant, B. (2019). Discussing sexuality in healthcare: A systematic review. Journal of Clini calNursing, 28:(17-18):3065-76.

Ünal Toprak F, Turan Z. (2021).Theeffect of sexual health courses on thelevel of nursing students ‘sexual/ reproductive health knowledge and sexual myths beliefs in Turkey: A pretest-posttest control group design. Perspectives in Psychiatric Care, 57(2):667-74.

Adana F, Arslantaş H. Ergenlikte öfke ve öfkenin yönetiminde okul hemşiresinin rolü. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2011; 12(1):57-62.

Dikici MF, Parıldar H, Şahin G. Öfkeli hastaya yaklaşım. In: Aile Hekimliğinde Hasta Merkezli Bakım ve İletişim Becerileri Özel Sayısı.Türkiye Klinikleri Aile Hekimliği. 2017; 8(2):152-155.

Bilge A, Ünal G. Öfke, öfke kontrolü ve hemşirelik yaklaşımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2005; 21(1):189-196.

Temür ŞA, Baydın A. Acil Serviste Ajite/Saldırgan Hastaya Yaklaşım. In: Bildik F, Aslaner MA (ed). Acil Serviste Özellikli Hastalar ve Özel Durumlar. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2024.

80.Yılmaz C, Onan N. Acil servis hasta yakını örnekleminde öfke ifadesi ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddete bakışın incelenmesi. ADYÜ Sağlık Bilimleri Derg. 2021;7(3):231-242.

Wilkowski BM, Robinson MD. The cognitive basis of trait anger and active aggression: An integrative analysis. Personality and Social Psychology Review. 2008;12(1):3-21. doi:10.1177/1088868307309874

Gross JJ. Emotion regulation: Status and future prospects. Psychological Inquiry. 2015;26(1):1-26. doi:10.1080/1047840X.2014.940781

Roberton T, Daffern M, Bucks RS. Emotion regulationan daggression. Aggression and Violent Behavior. 2012;17(1):72-82. doi:10.1016/j.avb.2011.09.006

Deffenbacher JL. Cognitive-behavioral conceptualization and treatment of anger. Cognitive and Behavioral Practice. 2011;18(2):212-221. doi:10.1016/j.cbpra.2009.12.004

Beck AT, Haigh EA. Advances in cognitive theory and therapy: The generic cognitive model. Annual Review of Clinical Psychology. 2014;10:1-24. doi:10.1146/annurev-clinpsy-032813-153734

Akerjordet K, Severinsson E. Emotionally intelligent nurse leadership: A literature reviewstudy. Journal of Nursing Management. 2008;16(5):565-577. doi:10.1111/j.1365-2834.2008.00893.x

Tanabe Y, Asami T, Yoshimi A, et al. Effectiveness of anger ‑focused emotional management training in reducing aggression among nurses. Nursing Open. 2023;10:998–1006. doi:10.1002/nop2.1367

Şahin M, Mert E. The Effect of Anger Management Training on Nurses’ Anger, psychological Resilience and Quality of Care: A Randomized Controlled Trial. Nurs Health Sci. 2025;27(2):e70106. doi:10.1111/nhs.70106

Sukhodolsky DG, Golub A, Cromwell EN. Development and validation of the anger rumination scale. Personality and Individual Differences. 2001;31:689-700. doi:10.1016/S0191-8869(00)00171-9

Martin RC, Dahlen ER. Cognitive emotion regulation in the prediction of depression, anxiety, stress, andanger. Personality and Individual Differences. 2007;39(7):1249-1260. doi:10.1016/J.PAID.2005.06.004