GEMS Yaklaşımının Fen Eğitimine Uygunluğuna İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri
Özet
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının GEMS (Great Explorations in Math and Science) yaklaşımına ilişkin algı ve görüşleri nitel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Durum çalışması deseninde yürütülen çalışmanın araştırma grubunu, bir devlet üniversitesinin sınıf öğretmenliği lisans programında öğrenim gören 35 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Katılımcılar, GEMS’e ilişkin bilgilendirici bir video izledikten sonra açık uçlu sorulardan oluşan “GEMS Görüş Formu”nu yanıtlamıştır. Veriler, içerik analiziyle çözümlenmiş; temalar, alt temalar ve kelime bulutu görselleri ile desteklenmiştir. Bulgular, GEMS’in fen öğretiminde etkili, öğrenci merkezli, etkileşimli ve kalıcı öğrenmeyi destekleyen bir yaklaşım olarak değerlendirildiğini ortaya koymuştur. Öğretmen adayları, modelin bilimsel düşünme, problem çözme, keşfetme, iletişim ve iş birliği gibi becerilere katkı sağladığını belirtmiştir. Ayrıca, GEMS’in ilkokul fen eğitimine uygunluğu konusunda genel olarak olumlu görüşler bildirilmiş; somut materyal kullanımı ve yaparak-yaşayarak öğrenme olanakları vurgulanmıştır. Bununla birlikte, zaman yönetimi, materyal temini ve sınıf mevcudu gibi bazı uygulama zorluklarına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, GEMS’in fen öğretiminde pedagojik ve bilişsel açıdan güçlü bir model olduğu, ancak öğretmen eğitiminde daha sistematik biçimde ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
This study examines pre-service teachers’ perceptions and views on the GEMS (Great Explorations in Math and Science) approach using a qualitative research design. Conducted as a case study, the research sample consisted of 35 pre-service teachers enrolled in an elementary teacher education program at a public university. After watching an informative video about GEMS, participants responded in writing to open-ended questions in the “GEMS Opinion Form,” developed by the researcher. The data were analyzed using content analysis, with themes, sub-themes, and word cloud visuals supporting the findings. The results indicate that GEMS is perceived as an effective, student-centered, interactive approach that fosters permanent learning in science education. Pre-service teachers reported that the model contributes to skills such as scientific thinking, problem-solving, exploration, communication, and collaboration. They also expressed generally positive views on the suitability of GEMS for primary science education, emphasizing the use of concrete materials and learning-by-doing experiences. However, they noted challenges related to time management, material provision, and large class sizes. Overall, the findings suggest that GEMS holds strong pedagogical and cognitive potential for science teaching; however, this potential should be addressed more systematically in teacher education programs.
Referanslar
Aktaş, İ., & Karamustafaoğlu, O. (2020). GEMS yaklaşımına dayalı geliştirilen etkinliklerin yürütülmesine yönelik öğretmen görüşleri. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 9(3).
Altıntaş, A., & Tekbıyık, A. (2024). GEMS yaklaşımının sosyobilimsel konularla bütünleştirilmesine yönelik bir ünite geliştirme: Plastikler konusu. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 12(2), 373–396. https://doi.org/10.56423/fbod.1465447
Barrett, K., Willard, C., & Wesson, K. (1999). The Great Explorations in Math and Science (GEMS) teacher’s guide. University of California, Berkeley: Lawrence Hall of Science.
Ceylan, E., Tüysüz, C., & Tatar, E. (2016). Fen Bilimleri eğitiminde GEMS etkinlikleri kullanılmasına yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(1), 169–177. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i1.5000146031
Ceylan, E., & Bozkurt, O. (2017). GEMS programının fen bilgisi öğretmen adaylarının başarılarına, öz yeterliliklerine, tutumlarına ve bilimsel muhakemelerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(38), 45–70.
Çelik, M., & Tekbıyık, A. (2016). The influence of activities based on GEMS with the theme of earth crust on the fourth grade students' conceptual understanding and scientific process skills. Pegem Journal of Education and Instruction, 6(3), 295–312. https://doi.org/10.14527/pegegog.2016.016
Granger, E. M., Bevis, T. H., Saka, Y., & Southerland, S. A. (2010). Comparing the efficacy of reform-based and traditional/verification curricula to support student learning about space science. In J. Barnes, D. A. Smith, M. G. Gibbs, & J. G. Manning (Eds.), Science education and outreach: Forging a path to the future (ASP Conference Series, Vol. 431, pp. 151–159). Astronomical Society of the Pacific.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3–8. Sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr
Pompea, M. S., & Gek, K. T. (2002). Optics in the Great Explorations in Math and Science (GEMS) program: A summary of effective pedagogical approaches. In Seventh International Conference on Education and Training in Optics and Photonics (Vol. 4588, pp. 103–109). https://doi.org/10.1117/12.469181
Sağlam, K. (2012). Fen ve Matematikte Büyük Buluşlar Programı (GEMS: Great Explorations in Math and Science)’nın Etkinliğinin İncelenmesi: Bir Özel Okul Örneği [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi].
Sneider, C. I., & Ohadi, M. M. (1998). Unraveling students' misconceptions about the earth's shape and gravity. Science Education, 82(2), 265–284. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199804)82:2<265::AID-SCE8>3.0.CO;2-C
Sönmez, E. (2022). Matematik ve fenin entegrasyonunda etkili bir yaklaşım: GEMS programına genel bir bakış. In S. Karabatak (Ed.), Eğitim ve Bilim 2022 – IV (pp. 197–212). Efe Akademik Yayıncılık.
Schultz, G., Granger, E., Catz, K. N., & Wierman, T. (2010). Teaching and learning with a NASA-sponsored GEMS space science curriculum: Using research and evaluation results to inform and guide EPO professionals, an interactive panel session. In J. Barnes, D. A. Smith, M. G. Gibbs, & J. G. Manning (Eds.), Science education and outreach: Forging a path to the future (ASP Conference Series, Vol. 431, pp. 229–232). Astronomical Society of the Pacific.
Tekbıyık, A. (2015). GEMS tabanlı etkinliklerle öğrenme-öğretme yaklaşımı. In G. Ekici (Ed.), Etkinlik örnekleriyle güncel öğrenme öğretme yaklaşımları III (pp. 177–205). Pegem Akademi Yayıncılık.
Tekbıyık, A., Şeyihoğlu, A., & Birinci-Konur, K. (2017). Etkinlik temelli bir hizmet içi eğitim uygulaması: GEMS yaklaşımına dayalı öğretim tasarımı becerilerinin geliştirilmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 22, 67–85. https://mjer.inased.org/makale/370
Ünal, M., & Sağlam, M. (2018). Examination of the effect of the GEMS program on problem solving and science process skills of 6 years old children. European Journal of Educational Research, 7(3), 567–581. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.3.567
Yalçın, F., & Tekbıyık, A. (2013). GEMS tabanlı etkinliklerle desteklenen proje yaklaşımının okul öncesi eğitimde kavramsal gelişime etkisi. Turkish Studies–International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(9), 2375–2399. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5574
Referanslar
Aktaş, İ., & Karamustafaoğlu, O. (2020). GEMS yaklaşımına dayalı geliştirilen etkinliklerin yürütülmesine yönelik öğretmen görüşleri. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 9(3).
Altıntaş, A., & Tekbıyık, A. (2024). GEMS yaklaşımının sosyobilimsel konularla bütünleştirilmesine yönelik bir ünite geliştirme: Plastikler konusu. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 12(2), 373–396. https://doi.org/10.56423/fbod.1465447
Barrett, K., Willard, C., & Wesson, K. (1999). The Great Explorations in Math and Science (GEMS) teacher’s guide. University of California, Berkeley: Lawrence Hall of Science.
Ceylan, E., Tüysüz, C., & Tatar, E. (2016). Fen Bilimleri eğitiminde GEMS etkinlikleri kullanılmasına yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(1), 169–177. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i1.5000146031
Ceylan, E., & Bozkurt, O. (2017). GEMS programının fen bilgisi öğretmen adaylarının başarılarına, öz yeterliliklerine, tutumlarına ve bilimsel muhakemelerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(38), 45–70.
Çelik, M., & Tekbıyık, A. (2016). The influence of activities based on GEMS with the theme of earth crust on the fourth grade students' conceptual understanding and scientific process skills. Pegem Journal of Education and Instruction, 6(3), 295–312. https://doi.org/10.14527/pegegog.2016.016
Granger, E. M., Bevis, T. H., Saka, Y., & Southerland, S. A. (2010). Comparing the efficacy of reform-based and traditional/verification curricula to support student learning about space science. In J. Barnes, D. A. Smith, M. G. Gibbs, & J. G. Manning (Eds.), Science education and outreach: Forging a path to the future (ASP Conference Series, Vol. 431, pp. 151–159). Astronomical Society of the Pacific.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3–8. Sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr
Pompea, M. S., & Gek, K. T. (2002). Optics in the Great Explorations in Math and Science (GEMS) program: A summary of effective pedagogical approaches. In Seventh International Conference on Education and Training in Optics and Photonics (Vol. 4588, pp. 103–109). https://doi.org/10.1117/12.469181
Sağlam, K. (2012). Fen ve Matematikte Büyük Buluşlar Programı (GEMS: Great Explorations in Math and Science)’nın Etkinliğinin İncelenmesi: Bir Özel Okul Örneği [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi].
Sneider, C. I., & Ohadi, M. M. (1998). Unraveling students' misconceptions about the earth's shape and gravity. Science Education, 82(2), 265–284. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199804)82:2<265::AID-SCE8>3.0.CO;2-C
Sönmez, E. (2022). Matematik ve fenin entegrasyonunda etkili bir yaklaşım: GEMS programına genel bir bakış. In S. Karabatak (Ed.), Eğitim ve Bilim 2022 – IV (pp. 197–212). Efe Akademik Yayıncılık.
Schultz, G., Granger, E., Catz, K. N., & Wierman, T. (2010). Teaching and learning with a NASA-sponsored GEMS space science curriculum: Using research and evaluation results to inform and guide EPO professionals, an interactive panel session. In J. Barnes, D. A. Smith, M. G. Gibbs, & J. G. Manning (Eds.), Science education and outreach: Forging a path to the future (ASP Conference Series, Vol. 431, pp. 229–232). Astronomical Society of the Pacific.
Tekbıyık, A. (2015). GEMS tabanlı etkinliklerle öğrenme-öğretme yaklaşımı. In G. Ekici (Ed.), Etkinlik örnekleriyle güncel öğrenme öğretme yaklaşımları III (pp. 177–205). Pegem Akademi Yayıncılık.
Tekbıyık, A., Şeyihoğlu, A., & Birinci-Konur, K. (2017). Etkinlik temelli bir hizmet içi eğitim uygulaması: GEMS yaklaşımına dayalı öğretim tasarımı becerilerinin geliştirilmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 22, 67–85. https://mjer.inased.org/makale/370
Ünal, M., & Sağlam, M. (2018). Examination of the effect of the GEMS program on problem solving and science process skills of 6 years old children. European Journal of Educational Research, 7(3), 567–581. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.3.567
Yalçın, F., & Tekbıyık, A. (2013). GEMS tabanlı etkinliklerle desteklenen proje yaklaşımının okul öncesi eğitimde kavramsal gelişime etkisi. Turkish Studies–International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(9), 2375–2399. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5574
