Disiplinlerarası Tematik Öğrenme Etkinliklerinin Öğrencilerin 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi
Özet
Bu araştırmanın amacı Fen Bilimleri dersi kapsamında yürütülen disiplinlerarası tematik öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine etkisi araştırmaktır. Bu araştırmada nicel araştırma modellerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli benimsenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubu, katılımcıların ulaşılması kolay, araştırmaya katılmak için uygun özelliklere sahip ve gönüllü olan bireylerden seçilmesine olanak tanıyan uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim- öğretim yılı bahar döneminde İstanbul İli, Avcılar İlçesi’nde bulunan bir ortaokulun 8.sınıfında öğrenimine devam eden toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada Kalemkuş ve Bulut Özek (2022) tarafından geliştirilen Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda grupların Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği ön test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Bununla birlikte uygulama bitiminde gruplara tekrar uygulanan Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği son test puan ortalamalarına ilişkin sonuçlar, son test puan ortalamalarının deney grubu öğrencileri lehine anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koymuştur.
The purpose of this study is to investigate the impact of interdisciplinary thematic learning activities, implemented within the scope of the Science course, on students’ 21st century skills. A quasi-experimental design with a pre-test–post-test control group, one of the quantitative research designs, was adopted for the study. The study group was determined through convenience sampling, which allows the selection of participants who are easily accessible, possess the characteristics appropriate for the research, and are willing to participate. The study group consisted of a total of 60 eighth-grade students enrolled in a public middle school located in the Avcılar district of Istanbul during the spring semester of the 2022–2023 academic year. The Comprehensive 21st Century Skills Scale, developed by Kalemkuş and Bulut Özek (2022), was employed as the data collection instrument. The results revealed no statistically significant difference between the pre-test mean scores of the groups on the Comprehensive 21st Century Skills Scale. However, analysis of the post-test results, administered following the implementation, indicated that the mean scores of the experimental group were significantly higher than those of the control group, favoring the experimental group students.
Referanslar
Akbay, S., Özel, Ç. A., Taşdelen, Ö., Önder, A. N., & Güven Yıldırım, E. (2022). Development of light and QR-code assisted brain lobes and their tasks model and views of teacher candidates on the model. International Online Journal of Education and Teaching, 9(1), 263-283.
Akgündüz, D. (2013). Fen eğitiminde harmanlaşmış öğrenme ve soysal medya destekli öğrenmenin öğrencilerin başarı, motivasyon, tutum ve kendi kendine öğrenme becerilerine etkisi. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Akın, M. F. (2007). Özdeşlik konusunun öğretiminde yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının öğrenme ürünlerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
Anagün, Ş. S., Atalay, N., Kılıç, Z., & Yaşar, S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 160-175.
Ayhan, M. A. (2011). İlköğretim 8. sınıf matematik dersinde etkinlik temelli öğretimin akademik başarıya etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Adıyaman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Adıyaman.
Baş, G. & Beyhan, Ö. (2012). İngilizce dersinde tematik öğrenme yaklaşımına dayalı öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi. Turkish Journal of Education, 1(2), 12-24.
Baştürk, G. (2009). Fen ve teknoloji dersinde tematik öğrenmenin akademik başarıya ve derse yönelik tutuma etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Bialik, M. & Fadel, C. (2015). Skills for the 21st century: What should students learn. Boston, Massachusetts: Centre for Curriculum Redesign.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Associates.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Researchmethods in education. New York, NY: Routledge Falmer.
Çavdar, O. & Doymuş, K. (2016). İyi bir eğitim ortamı için yedi ilkenin işbirlikli öğrenme yöntemi ile kullanılmasının fen ve teknoloji dersinde başarıya etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 441-466.
Çiftçi, S., Sağlam, A., & Yayla, A. (2021). 21. yüzyıl becerileri bağlamında öğrenci, öğretmen ve eğitim ortamları. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 718-734.
Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. Rethinking How Students Learn, 20(2010), 51-76.
Dilmen, İ (2020). Fen bilimleri dersinde artırılmış gerçeklik uygulamasının 21. Yüzyıl becerilerine ve temel becerilere etkisi. Yüksel Lisans Tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
DODEA- Department of Defense Education Activity, (2014). The 21st century principal. 13.11.2022 tarihinde https://content.dodea.edu/teach_learn/professional_ development/21/docs/principals/principal_paper_draft.pdf adresinden erişilmiştir.
Ekici, G., Abide, Ö. F., Canbolat, Y., & Öztürk, A. (2017). 21. Yüzyıl becerilerine ait veri kaynaklarının analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-12.
Erbek, N. (2016). İlköğretim 6. sınıflarda kuvvet ve hareket konusunun öğretiminde tematik öğrenmenin öğrenci başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
Ercan, Y. (2007). Tarih ders kitaplarının kronolojik ve tematik tasarımlarının öğrenci başarısı üzerindeki etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Erdoğan, Ö. (2019). Robotik LEGO uygulamaların fen bilgisi öğretmen adaylarının 21.yüzyıl becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Amasya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
Erickson, H. L. (1995). Stirring the head, heart, and soul. Redefining curriculum and instruction. California: Corwin Press, Inc.
Gel, D., Güven Yıldırım, E., & Önder, A. N. (2023). Innovative thematic activities in sustainable development education. In Erten, S. & Atmaca Aksyoy, A. C. (Eds.) Current studies in environmental education. Konya: ISRES.
Gravetter, F. J. & Forzano, L. B. (2012). Research methods for the behavioral sciences. Belmont, CA: Wadsworth.
Gürkan, B. & Gökmen, A. (2022). Biyoloji öğretmen adaylarının biyoinformatik ve öğretimine ilişkin görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 2157–2179.
Kalemkuş, F. & Bulut Özek, M. (2022). Kapsamlı 21. yüzyıl becerileri ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(2), 359-388.
Kembara, M. D., Rozak, R. W. A., & Hadian, V. A. (2019). Reseach-based lectures to improve students' 4C skills. Advances in Social Sciences, Education and Humanities Research,306, 22-26.
Kılcan, F. (2005). 6. sınıflarda ölçüler konusunun öğretiminde tematik öğretimin öğrencilerin matematik başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Korkmaz, H. & Konukaldı, I. (2015). İlköğretim fen ve teknoloji eğitiminde disiplinlerarası tematik öğretim yaklaşımının öğrencilerin öğrenme ürünleri üzerine etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 1-22.
Külegel, S (2020). Çevre eğitimine dayalı fen, teknoloji, mühendislik, matematik temelli etkinliklerin özel yetenekli öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmesine yönelik araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Ledward, B. C. & Hirata, D. (2011). An overview of 21st century skills. Honolulu: Kamehameha Schools–Research & Evaluation.
Martinello, M. L. & Cook, G. E. (2000). Interdisciplinary inquiry in teaching and learning. Upper Saddle River, NJ: Merrill.
Mathison, S. & Freeman, M. (1997). The logic of interdisciplinary studies. Annual Meeting of the American Educational Research Association, Chicago.
MEB- Milli Eğitim Bakanlığı, (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: T. C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Miller, R. (2005). Bütüncül eğitimin felsefi kaynakları. Değerler Eğitimi Dergisi, 3(10), 33-40.
Özel, Ç. A., Güven Yıldırım, E., Önder, A. N., & Taşdelen, Ö. (2022). Action research aimed at developing prospective biology teachers’ health literacy levels: The Covid-19 example. Revista De Educacıón, 398(12), 159-199.
Özel, Ç. A., Taşdelen, Ö., Güven Yıldırım, E., & Önder, A. N. (2022). A sample implementation of teaching molecular structure of DNA in the classroom and the opinions of teacher candidates about it. Journal for Educators, Teachers and Trainers, 13(5), 427-441.
Özkök, A. (2005). Disiplinlerarası yaklaşıma dayalı yaratıcı problem çözme öğretim programının yaratıcı problem çözme becerisine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 159-167.
Öztürk, C. & Dilek, D. (2003). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem.
Plano Clark, V. L. & Creswell, J. W. (2015). Understanding research: a consumer's guide. Upper Saddle River, N J: Pearson Education.
Salem, T., Rakviç, R., Voigt, R. F., & Firebaugh, S. (2006). Curricula enhacement and thematic learning via undergraduate design, project. United States: Naval Academy.
Say, S., Gökmen, A., & Özel, Ç. A. (2019). Preservice teachers views about the use of 2D barcodes on teaching materials. Journal of Current Researcheson Educational Studies, 9(2), 1–14.
Shapiro, S. S. & Wilk, M. B. (1965) An analysis of variance test for normality (complete samples). Biometrika, 52, 591-611.
Sim, J. & Wright, C. (2002). Research in health care: concepts, designs and methods. United Kingdom, Cheltenham.
Sing, R. R. (1991). Education for the twenty-first century: Asia-Pacific perspectives. Unesco Principal Regional Office for Asia and the Pacific. Bangkok.
Singleton, R. A. & Straits, B. C. (2005). Approaches to social research. New York: Oxford University Press.
Sipayung, D. H., Sani, R. A., & Bunawan, H. (2018, December). Collaborative inquiry for 4C skills. Paper presented at the Third Annual International Seminar on Transformative Education and Educational Leadership, North Sumatra.
Soysal, M. T. (2019). 8. sınıf fen bilimleri dersinde tematik STEM eğitimi: deprem örneği. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Squire, K. D. & Jan, M. (2007). Mad city my stery: Developing scientific argumentation skills with a place-based augmented reality game on hanahela computers. Jurnal of Science Education and Technology, 16(1) , 5–29.
Şimşek, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Taşdelen, Ö., & Özel, Ç. A. (2024). Biyoloji öğretmen adaylarının model geliştirmeye ve model-tabanlı alternatif değerlendirmeye yönelik görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 39-70.
Triana, D., Anggraito, Y. U., & Ridlo, S. (2020). Effectiveness of environmental change learning tools based on STEM-PjBL towards 4C skills of students. Journal of Innovative Science Education, 9(2), 181-187.
Twiningsih, A., Sajidan, S., & Riyadi, R. (2019). The effectiveness of problem-based thematic learning module to improve primary school student’s critical thinking skills. Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia, 5(1), 117-126.
Uçak, S. & Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında 21. Yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93.
Voogt, J. & Roblin, N. P. (2010). 21st century skills. Discussienota. Zoetermeer: The Netherlands: Kennisnet, 23(03), 2000.
Yavaş, K. (2021). 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir model önerisinin ortaokul öğrencilerinin bazı becerileri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
Referanslar
Akbay, S., Özel, Ç. A., Taşdelen, Ö., Önder, A. N., & Güven Yıldırım, E. (2022). Development of light and QR-code assisted brain lobes and their tasks model and views of teacher candidates on the model. International Online Journal of Education and Teaching, 9(1), 263-283.
Akgündüz, D. (2013). Fen eğitiminde harmanlaşmış öğrenme ve soysal medya destekli öğrenmenin öğrencilerin başarı, motivasyon, tutum ve kendi kendine öğrenme becerilerine etkisi. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Akın, M. F. (2007). Özdeşlik konusunun öğretiminde yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının öğrenme ürünlerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
Anagün, Ş. S., Atalay, N., Kılıç, Z., & Yaşar, S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 160-175.
Ayhan, M. A. (2011). İlköğretim 8. sınıf matematik dersinde etkinlik temelli öğretimin akademik başarıya etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Adıyaman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Adıyaman.
Baş, G. & Beyhan, Ö. (2012). İngilizce dersinde tematik öğrenme yaklaşımına dayalı öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi. Turkish Journal of Education, 1(2), 12-24.
Baştürk, G. (2009). Fen ve teknoloji dersinde tematik öğrenmenin akademik başarıya ve derse yönelik tutuma etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Bialik, M. & Fadel, C. (2015). Skills for the 21st century: What should students learn. Boston, Massachusetts: Centre for Curriculum Redesign.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Lawrence Erlbaum Associates.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Researchmethods in education. New York, NY: Routledge Falmer.
Çavdar, O. & Doymuş, K. (2016). İyi bir eğitim ortamı için yedi ilkenin işbirlikli öğrenme yöntemi ile kullanılmasının fen ve teknoloji dersinde başarıya etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 441-466.
Çiftçi, S., Sağlam, A., & Yayla, A. (2021). 21. yüzyıl becerileri bağlamında öğrenci, öğretmen ve eğitim ortamları. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 718-734.
Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. Rethinking How Students Learn, 20(2010), 51-76.
Dilmen, İ (2020). Fen bilimleri dersinde artırılmış gerçeklik uygulamasının 21. Yüzyıl becerilerine ve temel becerilere etkisi. Yüksel Lisans Tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
DODEA- Department of Defense Education Activity, (2014). The 21st century principal. 13.11.2022 tarihinde https://content.dodea.edu/teach_learn/professional_ development/21/docs/principals/principal_paper_draft.pdf adresinden erişilmiştir.
Ekici, G., Abide, Ö. F., Canbolat, Y., & Öztürk, A. (2017). 21. Yüzyıl becerilerine ait veri kaynaklarının analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-12.
Erbek, N. (2016). İlköğretim 6. sınıflarda kuvvet ve hareket konusunun öğretiminde tematik öğrenmenin öğrenci başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
Ercan, Y. (2007). Tarih ders kitaplarının kronolojik ve tematik tasarımlarının öğrenci başarısı üzerindeki etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Erdoğan, Ö. (2019). Robotik LEGO uygulamaların fen bilgisi öğretmen adaylarının 21.yüzyıl becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Amasya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
Erickson, H. L. (1995). Stirring the head, heart, and soul. Redefining curriculum and instruction. California: Corwin Press, Inc.
Gel, D., Güven Yıldırım, E., & Önder, A. N. (2023). Innovative thematic activities in sustainable development education. In Erten, S. & Atmaca Aksyoy, A. C. (Eds.) Current studies in environmental education. Konya: ISRES.
Gravetter, F. J. & Forzano, L. B. (2012). Research methods for the behavioral sciences. Belmont, CA: Wadsworth.
Gürkan, B. & Gökmen, A. (2022). Biyoloji öğretmen adaylarının biyoinformatik ve öğretimine ilişkin görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 2157–2179.
Kalemkuş, F. & Bulut Özek, M. (2022). Kapsamlı 21. yüzyıl becerileri ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(2), 359-388.
Kembara, M. D., Rozak, R. W. A., & Hadian, V. A. (2019). Reseach-based lectures to improve students' 4C skills. Advances in Social Sciences, Education and Humanities Research,306, 22-26.
Kılcan, F. (2005). 6. sınıflarda ölçüler konusunun öğretiminde tematik öğretimin öğrencilerin matematik başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Korkmaz, H. & Konukaldı, I. (2015). İlköğretim fen ve teknoloji eğitiminde disiplinlerarası tematik öğretim yaklaşımının öğrencilerin öğrenme ürünleri üzerine etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 1-22.
Külegel, S (2020). Çevre eğitimine dayalı fen, teknoloji, mühendislik, matematik temelli etkinliklerin özel yetenekli öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmesine yönelik araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Ledward, B. C. & Hirata, D. (2011). An overview of 21st century skills. Honolulu: Kamehameha Schools–Research & Evaluation.
Martinello, M. L. & Cook, G. E. (2000). Interdisciplinary inquiry in teaching and learning. Upper Saddle River, NJ: Merrill.
Mathison, S. & Freeman, M. (1997). The logic of interdisciplinary studies. Annual Meeting of the American Educational Research Association, Chicago.
MEB- Milli Eğitim Bakanlığı, (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: T. C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Miller, R. (2005). Bütüncül eğitimin felsefi kaynakları. Değerler Eğitimi Dergisi, 3(10), 33-40.
Özel, Ç. A., Güven Yıldırım, E., Önder, A. N., & Taşdelen, Ö. (2022). Action research aimed at developing prospective biology teachers’ health literacy levels: The Covid-19 example. Revista De Educacıón, 398(12), 159-199.
Özel, Ç. A., Taşdelen, Ö., Güven Yıldırım, E., & Önder, A. N. (2022). A sample implementation of teaching molecular structure of DNA in the classroom and the opinions of teacher candidates about it. Journal for Educators, Teachers and Trainers, 13(5), 427-441.
Özkök, A. (2005). Disiplinlerarası yaklaşıma dayalı yaratıcı problem çözme öğretim programının yaratıcı problem çözme becerisine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 159-167.
Öztürk, C. & Dilek, D. (2003). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem.
Plano Clark, V. L. & Creswell, J. W. (2015). Understanding research: a consumer's guide. Upper Saddle River, N J: Pearson Education.
Salem, T., Rakviç, R., Voigt, R. F., & Firebaugh, S. (2006). Curricula enhacement and thematic learning via undergraduate design, project. United States: Naval Academy.
Say, S., Gökmen, A., & Özel, Ç. A. (2019). Preservice teachers views about the use of 2D barcodes on teaching materials. Journal of Current Researcheson Educational Studies, 9(2), 1–14.
Shapiro, S. S. & Wilk, M. B. (1965) An analysis of variance test for normality (complete samples). Biometrika, 52, 591-611.
Sim, J. & Wright, C. (2002). Research in health care: concepts, designs and methods. United Kingdom, Cheltenham.
Sing, R. R. (1991). Education for the twenty-first century: Asia-Pacific perspectives. Unesco Principal Regional Office for Asia and the Pacific. Bangkok.
Singleton, R. A. & Straits, B. C. (2005). Approaches to social research. New York: Oxford University Press.
Sipayung, D. H., Sani, R. A., & Bunawan, H. (2018, December). Collaborative inquiry for 4C skills. Paper presented at the Third Annual International Seminar on Transformative Education and Educational Leadership, North Sumatra.
Soysal, M. T. (2019). 8. sınıf fen bilimleri dersinde tematik STEM eğitimi: deprem örneği. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Squire, K. D. & Jan, M. (2007). Mad city my stery: Developing scientific argumentation skills with a place-based augmented reality game on hanahela computers. Jurnal of Science Education and Technology, 16(1) , 5–29.
Şimşek, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Taşdelen, Ö., & Özel, Ç. A. (2024). Biyoloji öğretmen adaylarının model geliştirmeye ve model-tabanlı alternatif değerlendirmeye yönelik görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 39-70.
Triana, D., Anggraito, Y. U., & Ridlo, S. (2020). Effectiveness of environmental change learning tools based on STEM-PjBL towards 4C skills of students. Journal of Innovative Science Education, 9(2), 181-187.
Twiningsih, A., Sajidan, S., & Riyadi, R. (2019). The effectiveness of problem-based thematic learning module to improve primary school student’s critical thinking skills. Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia, 5(1), 117-126.
Uçak, S. & Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında 21. Yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93.
Voogt, J. & Roblin, N. P. (2010). 21st century skills. Discussienota. Zoetermeer: The Netherlands: Kennisnet, 23(03), 2000.
Yavaş, K. (2021). 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir model önerisinin ortaokul öğrencilerinin bazı becerileri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
