Ebelik Öğrencileri için Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı
Özet
-
Referanslar
03.07.2025 tarihinde https://www.scribd.com/presentation/496258172/Cinsel-Oyku-Alma adresinden erişim sağlanmıştır.
05.07.2025 tarihinde https://www.mutluanneleriz.com/hamilelik-doneminde-cinsellik-hakkinda-merak-edilenler/ adresinden erişim sağlanmıştır.
07.07.2025 tarihinde https://cinseltherapist.com/g-noktasi-ve-ararken-yapilan-hatalar/ adresinden erişim sağlanmıştır.
16.07.2025 tarihinde https://jinekologankara.com/tup-bebek-asamalari-nelerdir/ adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde http://kinseyconfidential.org/sexual-identity-sexual-orientation adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde http://www.aciktoplumvakfi.org.tr/pdf/sss-ici.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://medium.com/@nihandikme/ci%CC%87nsel-ki%CC%87mli%CC%87k-geli%CC%87%C5%9Fi%CC%87mi%CC%87-ec1c37e0d166 adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://slideplayer.biz.tr/slide/11818821/ adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://www.apa.org/topics/lgbtq/orientation adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://www.google.com.tr/books/edition/Sigmund_Freud_in_Plain_and_Simple_Englis/GbYtmVJC09kC?hl=tr&gbpv=1&dq=Latent+Period+Freud&pg=PT35&printsec=frontcover adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://www.hrc.org/resources/sexual-orientation-and-gender-identityterminology-and-definitions adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://www.sekam.com.tr/sayfa.php?detay=bir-ifs%C3%82d-hareketi-olarak-toplumsal-cinsiyet-esitligi-projesi-4 adresinden erişim sağlanmıştır.
20.07.2025 tarihinde https://www.tapv.org.tr/haberler/cisu-platformu-cinsel-saglik-ve-ureme-sagligi-hizmetlerine-erisimi-savunuyor/ adresinden erişim sağlanmıştır.
21.07.2025 tarihinde https://en.wikipedia.org/wiki/Gonorrhea adresinden erişim sağlanmıştır.
21.07.2025 tarihinde https://www.tr.undp.org/content/turkey/en/home/ adresinden erişim sağlanmıştır.
22. 07.2025 tarihinde https://volkanizol.com/infertilite/ adresinden erişim sağlanmıştır.
22.06.2025 tarihinde https://www.cinaraltiaktar.com/hiv-enfeksiyonu/ adresinden erişim sağlanmıştır.
22.06.2025 tarihinde https://www.jinekoloji.net/genital-sigil-hpv-kondilom-virus adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://doi.org/10.1891/1058-1243.23.4.198. https://www.abclawcenters.com/practice-areas/prenatal-birth-injuries/labor-and-delivery-complications-and-errors/improper-fetal-monitoring/ adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://kolanbritishivfcenter.com/asilama-iui-intra-uterin-inseminasyon/ adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://wellpoint.com.tr/haber/kadina-yonelik-siddetin-saglik-uzerine-etkileri.html adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FC6_JVKjOtSx%2F&psig=AOvVaw0fZcmudCp4rYTloWTLdQCs&ust=1753283992945000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBgQjhxqFwoTCMjl4v_h0I4DFQAAAAAdAAAAABAe adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Ftr.wikipedia.org%2Fwiki%2FEpizyotomi&psig=AOvVaw0E2ORBuxWnUSWJohQwQRC9&ust=1753284197981000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBgQjhxqFwoTCJifrODi0I4DFQAAAAAdAAAAABAU adresinden erişim sağlanmıştır.
22.07.2025 tarihinde https://www.twentify.com/tr/blog/kadina-siddet-arastirmasi-2020 adresinden erişim sağlanmıştır.
24.06.2025 tarihinde https://www.jinekolognet.com/aile-planlamasi-genel-bilgiler.asp adresinden erişim sağlanmıştır.
27.21.07.2025 tarihinde https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis adresinden erişim sağlanmıştır.
28. 07.2025 tarihinde https://psikohelp.com/test/kadin-cinsel-islev-olcegi-(fsfi) adresinden erişim sağlanmıştır.
28.07.2025 tarihinde https://androloji.org.tr/belgeler/65/sorgulama-ve-anket-formlari adresinden erişim sağlanmıştır.
28.07.2025 tarihinde https://www.cancer. gov/publications/dictionaries/cancer-erms/def/pelvic-exam adresinden erişim sağlanmıştır.
28.07.2025 tarihinde https://www.lecturio.com/concepts/male-genitourinary-examination/ adresinden erişim sağlanmıştır.
Abalı Çetin S, Aslan E. Kadın cinsel sağlığı ve kadına yönelik cinsel şiddet. In: Kızılkaya Beji N, editor. Kadın sağlığı ve hastalıkları. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2015. s.161-196.
Abu Naser SS, Alhabbash MI. Male Infertility Expert System Diagnosis And Treatment The American Journal of Innovative Research and Applied Sciences. ISSN 2429-5396 Received 18 March 2016:181-192.
ACOG (2019). Preconception Care. The American College of Obstetricians and Gynecologists. https://www.acog.org
ACOG, October 2020. What is an episiotomy? https://www.acog.org/womens-health/experts-and-stories/ask-acog/what-is-an-episiotomy
Afshar M, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Merghti-Khoei ES, Yavarikia P. The effect of sex education on the sexual function of women in the first half of pregnancy: A randomized controlled trial. Journal of Caring Sciences. 2012; 1(4):173.doi: 10.5681/jcs.2012.025.
Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, 2012 22.07.2025 tarihinde chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
Akalın A, Arıkan Ç. 15–49 yaş grubu kadınlarda aile içi şiddet sıklığı ve şiddetin depresyona etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2017; 6:1–10. 22.07.2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/373169 adresinden erişim sağlanmıştır.
Aksoy A, Yılmaz DV, Yılmaz M. Gebelikte cinsel yaşantıyı neler etkiler? Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2019; 3(1):45-53.
Aksöyek, A. Canatar, T. (2018). Cinsellik ve Cinsel Eğitim. Turkish Journal ofFamily Medicine and Primary Care, 9(2),54-58
Ali, A. A., & Ushijima, H. (2005). Perceptions of men on role of religious leaders in reproductive health issues in rural Egypt. Rural and Remote Health, 5(3), 383.
Alligood MR. Nursing Theorists and Their Work. 8th ed. USA, Mosby; 2013. p. 99-11.
Alpa, Ş. (2021). Kadın üreme organları anatomisi. A. S. Gürbüz & E. E. Özçimen (Ed.), Temel Jinekoloji ve Obstetri (s. 2–7). Nobel Tıp Kitabevleri İstanbul
Alptekin A. Cinsel gelişim. In: Angın DE, editor. Çocuk gelişimi I. Ankara: Nobel Yayıncılık; 2020. p. 82–103.
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2020). Sexual health after childbirth.
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2021). Guidelines for Perinatal Care.
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2018). Optimizing postpartum care (Committee Opinion No. 736). Obstetrics & Gynecology, 131(5), e140–e150.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing. Inc. https://doi.org/10.1176/appi. books.9780890425596.
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington (VA): American Psychiatric Association; 2013.
American Psychological Association. American Psychologist. 2015;70(9):832–864.
American Psychological Association. Report of the American Psychological Association Task Force on Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation. Washington, DC: American Psychological Association; 2009.
Aras, Ş. & Doğan, M. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Cinsellik Mitlerine Yönelik Tutumları. Psikoloji Araştırmaları Dergisi, 13(1), 33-4 38
Artan Özoran B. Medya, çocuk ve toplumsal cinsiyet: Ali hep topu tutarken, Ayşe ip mi atlamalı? In: Artan İ, editor. Cinsel gelişim ve eğitim. Ankara: Hedef; 2018. p. 84–100.
Aşcı Ö, Gökdemir F. Etik yönleriyle üreme hakları ve cinsel haklar. Turkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics. 2017;3(3):151–162.
Atasü, T., & Şahmay, S. (2001). Jinekoloji. Nobel Tıp Kitabevleri.
Aydemir, H., Can, H. Ö., & Nazan, T. U. N. A. (2022). Doğum öncesi dönemde kültüre dayalı ebelik bakımı ve ebelik bakımının kültürel bakım modelleri ile ilişkisi. Gevher Nesibe Journal of Medical and Health Sciences, 7(21), 49-56.
Aydın A. Eğitim psikolojisi. 14th ed. Ankara: Pegem Akademi; 2016. p. 103.
Aydoğdu F. Toplumsal cinsiyet rollerinin gelişimi ve cinsel eğitim. In: Öztürk Aynal Ş, editor. Çocuk gelişimi I–II. 2nd book. Ankara: Eğiten Kitap; 2017. p. 71–89.
Aydoğdu, F. (2017). Toplumsal cinsiyet rollerinin gelişimi ve cinsel eğitim. Çocuk gelişimi, 2. 32
Babacan SS. İnsan seksüalitesinin kültürel ve psikososyal yönleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2011; 11(1):131-136.
Bacanlı H. Eğitim psikolojisi. İstanbul: Alkım; 2007.
Barot, S. (2015). Sexual and Reproductive Health and Rights: Integrating Family Planning Services with HIV Services. Guttmacher Institute Policy Review. 48
Beijing Declaration and Platform for Action. 1995. 09.07.2025 tarihinde https://www.un.org/en/events/pastevents/pdfs/Beijing_Declaration_and_Platform_for_Action.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
Bekmezci E, Meram HE. Kadın cinsel işlev bozukluğu yönetiminde güncel yaklaşımlar ve kanıt temelli uygulamalar. Androloji Bülteni. 2020; 22(4):233-237.
Bem SL. Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychol Rev. 1981;88:354–364. doi:10.1037/0033295X.88.4.354.
Bem SL. The lenses of gender: Transforming the debate on sexual inequality. New Haven: Yale University Press; 1993.
Berk LE. Bebekler ve çocuklar. Işıkoğlu N, çev. Ankara: Nobel; 2018.
Bilgin Z, Arslan Özkan H. Toplumsal ve kültürel değişimin kadın sağlığına etkileri. Arslan Özkan H, editör. Kadın Sağlığının Korunması ve Geliştirilmesinde Hemşirenin Rolü. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. p.15- 26.)
Bilgin Z, Kömürcü N. Kadın cinselliği ve kanıt temelli yaklaşımlar. Androloji Bülteni. 2016; 18(64):48-55.
Bilgin Z, Kömürcü N. Kadın cinselliği ve kanıt temelli yaklaşımlar. Androloji Bülteni. 2016;18:48–55. https://jag.journalagent.com/ androloji/pdfs/AND_18_64_48_55.pdf.
Bilir, N. (2019). Halk Sağlığına Giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
Blümel JE, Chedraui P, Baron G, et al. Menopause could be involved in the pathogenesis of muscle and joint aches in mid-aged women. Maturitas 2013; 75:94.
Bohren, M. A., Vogel, J. P., Hunter, E. C., Lutsiv, O., Makh, S. K., Souza, J. P., … & Gülmezoglu, A. M. (2019). The mistreatment of women during childbirth in health facilities globally: a mixed-methods systematic review. PLOS Medicine, 16(6), e1002912.
Bozdemir N, Özcan S. Cinselliğe ve cinsel sağlığa genel bakış. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2011;5(4).
Bozdemir N, Özcan S. Cinselliğe ve cinsel sağlığa genel bakış. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2011; 5(4):37.
Bozdemir N, Özcan S. Cinsellik ve cinsel sağlığa genel bakış. TJFMPC, 2011; 5:37-46
Bozkurt, H., & Aktan, E. (2020). Türkiye’de gençlerin cinsel sağlık eğitimi gereksinimleri. Cinsellik ve Sağlık Dergisi, 5(1), 23–32. 49
Buckley, S. J. (2015). Hormonal physiology of childbearing: Evidence and implications for women, babies, and maternity care.
Büyükkayacı Duman N, Koçak DY, Yılmazel G. Kadınlarda Cinsel İşlev Bozukları ve Temel Hemsirelik Yaklaşımları. Türkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics Kadın Sağlığı Özel Sayısı. 2015; 1(2):35-41.
Büyükkayacı Duman N. Cinsel sağlık. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2019.
Büyükkayacı Duman N. Cinsellik ve cinsel sağlık: Tanımlar, kavramlar, cinsel hak ve özgürlükler. In: Büyükkayacı Duman N (ed.) Cinsel sağlık. Bölüm 4. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2019. p. 25–31.
Büyükkayacı Duman, N. (2019). Cinsel sağlık. Nobel Tıp Kitabevi.
Can G. Gelişim ve öğrenme. Ankara: Pegem; 2005.
Canadian Institutes of Health Research, Institute of Gender and Health. What is gender? What is sex? 2014. 08.07.2025 tarihinde http://www.cihr-irsc.gc.ca/e/48642.html adresinden erişim sağlanmıştır.
Cangöl E, Karaca P, Aslan E. Engelli bireylerde cinsel sağlık. Androloji Bülteni. 2013; 53(1):141-146.
Cantarino SG, de Matos Pinto JM, García AMC, Abellán MV, Rodrigues MA. The importance of religiosity/spirituality in the sexuality of pregnant and postpartum women. PloS One. 2016; 11(6):e0156809.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Viral Hepatitis, HCV. 2023. (Erişim: 22.06.2025, https://www.cdc.gov/hepatitis/hcv/index.htm)
Chandra-Mouli V, McCarraher DR, Phillips SJ, Williamson NE, Hainsworth G. Contraception for adolescents in low and middle income countries: Needs, barriers, and access. Reprod Health. 2014; 11:1.
Chantry, C. J., Nommsen-Rivers, L. A., Peerson, J. M., Cohen, R. J., & Dewey, K. G. (2011). Excess weight loss in first-born breastfed newborns relates to maternal intrapartum fluid balance. Pediatrics, 127(1), e171–e179. https://doi.org/10.1542/peds.2009-2663
Chaudhry, S. R., Imonugo, O., Jozsa, F., & Chaudhry, K. (2023). Anatomy, abdomen and pelvis: Ligaments. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing.
Chechko, N., Stickel, S., & Votinov, M. (2023). Neural responses to monetary incentives in postpartum women affected by baby blues. Psychoneuroendocrinology, 148, 105991. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2022.105991
Cilli M, Kadıoğlu A, Genital siğil klavuzu. Türk Üroloji Derneği. 22.06.2025 tarihinde https://www.uroturk.org.tr/urolojiData/Books/825/genital-sigil-kilavuzu.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği (CETAD). Cinsel Yaşam ve Sorunları. 2008
Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği. Bilgilendirme dosyası-7: Gençlik ve cinsellik. Cinsel Eğitim, Basın Bülteni. İstanbul; 2007.
Commonwealth Medical Association Trust. Consultation on medical ethics and women's health, including sexual and reproductive health, as a human right. New York: Commonwealth Medical Association Trust; 1997.
Coşkun A, Özdilek R. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği: sağlığa yansıması ve kadın sağlığı hemşiresinin rolü. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2012; 9(3):30-9.
Council for International Organizations of Medical Sciences (CIOMS). International ethical guidelines for biomedical research involving human subjects. Geneva: CIOMS in collaboration with WHO; 1993.
Cousineau, T. M., & Domar, A. D. (2007). Psychological impact of infertility. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 21(2), 293-308.
Cunningham, F. G., et al. (2018). Williams Obstetrics (25th ed.). McGraw-Hill Education.
Çalışandemir F, Bencik S, Artan İ. Çocukların cinsel eğitimi: Geçmişten günümüze bir bakış. Eğitim ve Bilim Dergisi. 2008;33(150):14–27.
Çaplı O. Çocukların ve gençlerin eğitimi. 5th ed. İstanbul: Bilgi Yayınevi; 1993.
Çelik DB. Kadında Cinsel Fonksiyon Değerlendirmesi. Türk Androloji Dergisi. 2012; 211-215.
Çelik HK, Özel Ş, Üstün YE. Adolesanlarda cinsel sağlık ve üreme sağlığı. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2018; 15(4):184-188.
Çiftçi, S., Karadağ, E., & Koçak, E. (2021). Doğuma hazırlık eğitiminin doğum kaygısı ve memnuniyetine etkisi. Kadın Sağlığı Dergisi, 7(1), 45-53.
Çöl M, Şeker N. Türkiye Cumhuriyeti’nin100 yılında kadın sağlığı. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2024;9(3):341-53.
Çuvadar A, Baş YÇ. Nursing/midwifery management in women with vaginismus. In: New Trends in Health Sciences. Ankara: Duvar Yayınları; 2022. s.17-24. ISBN: 978-625-8261-64-6.
Çuvadar A, Onur S. Determining incontinence awareness, attitude, and frequency in female students enrolled in the Faculty of Health Sciences. Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan. 2023; 20(5):37-41.
Çuvadar A, Özcan H. The effect of mindfulness-based cognitive therapies on sexual function, sexual distress, and depression in women: A meta-analysis study. International Journal of Sexual Health. 2025; 37(1):46-59. doi:10.1080/19317611.2024.2414064
Davas A. LGBTİ+ çalışanların sağlığı. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi. 2018; 17(65):21-27.
De Judicibus, M. A., & McCabe, M. P. (2002). Psychological factors and sexuality in postpartum women. Journal of Sex Research, 39(2), 94–103.
Dedeoğlu, S. & Yalçın, A. (2011). Toplumsal Cinsiyet, Kadın ve Sağlık. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. 33
DeLamater J, Friedrich WN. Human sexual development. J Sex Res. 2002;39(1):10–14.
Demirbilek G. Söylemekten çekinme: Lezbiyen. Ankara: Kaos GL Derneği; 2020.
Demirci G, Başgöl Ş, Koç Z. Cinsel sağlığın değerlendirilmesi: Yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Androloji Bülteni. 2024; 26(4):289-296. https://doi.org/10.24898/tandro.2024.68878
Demirtaş FA, Şahin NH. Klimakterium dönemindeki kadınların yaşadıkları menopoz semptomları ile internet kullanımları arasındaki ilişki. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024; 4(1):112-122.
Deniz MS, Özdemir D, Çakır B. Transgender bireylerin birinci basamak sağlık bakım ilkeleri. Ankara Med J. 2021;21(1).
Dereli E, Salı G, Biber K, Derman MT, Kılıçgün MY, Kol S, et al. Erken çocukluk döneminde gelişim. İstanbul: Lisans Yayıncılık; 2022.
Diamond LM. Sexual fluidity: Understanding women’s love and desire. Cambridge, MA: Harvard University Press; 2008.
Dinç Kaya, H. (2021). Kadın ve erkek üreme sistemi. İçinde M. Demirgöz Bal (Ed.), Doğurganlığın Düzenlenmesi (ss. 31–48). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Dönmez A. Adölesan dönemde evlenen kadınların üreme sağlığı davranışları: bir karma yöntem çalışması. Doktora tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın; 2019.
Duman NB, Vural G. Cinsel sağlığın değerlendirilmesi. Cinsel Sağlık. 2019; 47.
Efe H, Bozkurt M, Şahin L, Mutlu MF, Api M, Çetin A. The effects of pregnancy on the sexual life of Turkish women. Proceedings in Obstetrics and Gynecology. 2014; 4(1):1-5.
Eldick, D., & Andrade, F. F. (2017). Anatomy of the Female Genital System. In Handbook of Gynecology (pp. 3-10). Springer, Cham.
Emans SJ, Laufer MR, Goldenstein DP. Pediatric and adolescent gynecology. Philadelphia (PA): Lippincott Williams & Wilkins; 1998.
Enç M. Ruh sağlığı bilgisi. İstanbul: MEB Basımevi; 1964.
Erbaş, E. (2024). Erkek üreme sistemi histolojisi. İçinde S. P. Ergüven & G. Hekimoğlu (Ed.), Sağlık & Bilim 2024: Histoloji ve Embriyoloji -I- (ss. 143–158). Efe Akademi.
Erenel, H. & Şahin, N. H. (2018). İnfertilite danışmanlığı. Türk Kadın Sağlığı ve Üreme Sağlığı Dergisi, 1(2), 45-53.
Ergin, A., Özdilek, R. (2014). Değişen babalık rolü ve erkek sağlığına etkileri.
Ergöçmen, B. & Yüceşahin, M. M. (2004). Türkiye’de doğurganlık davranışları ve kadın sağlığı. Nüfusbilim Dergisi, 26, 23–41.
Erikson EH. Childhood and society. New York: Norton; 1963.
Erikson EH. Growth and crises of the "healthy personality". In: Senn MJE, editor. Symposium on the healthy personality. New York: Josiah Macy Jr. Foundation; 1950. p. 91–146.
Erkaya R, Yeşilçiçek Çalık K. Gebelikte fizyolojik değişiklikler. In: Yeşilçiçek Çalık K, Coşar Çetin F, editors. Ebeler ve Ebelik Öğrencileri İçin Normal Doğum Öncesi Dönem I. 1. baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitap Evleri; 2018. s.125-148.
Ertem, M. & Koç, F. (2021). Kadınların Üreme Sağlığına Erişiminde Toplumsal Cinsiyetin Rolü: Türkiye Örneği. Kadın Araştırmaları Dergisi, 25(1), 45–60
ESHRE (2022). ART in Europe, 2020: results generated from European registries. Hum Reprod Open.
ESHRE (2022). Guidelines on the Management of Female Infertility. European Society of Human Reproduction and Embryology.
Esposito K, Giugliano F, Ciotola M, Sio M, Armiento M. and Giugliano D. Obesity and sexual dysfunction, male and female. Int J Impot Res 2008;20(4):358-365.
Evcili, F. (2021). Anne sağlığı ve önemi. İçinde F. Evcili & İ. Yıldız (Ed.), Anne ve çocuk sağlığı (ss. 1–38). Nobel Yayıncılık.
FAO & WHO. (2020). Healthy Diet Guidelines for Pregnant Women.
Fışkın G, Kızılkaya Beji N. Cinsel Fonksiyonun Değerlendirilmesi ve Hemsirenin Rolü. AND. 2014;56:73-76.
Freud S. Haz ilkesinin ötesinde: Ben ve İd. Ali Babaoğlu, çev. 4th ed. İstanbul: Metis Yayınevi; 2014. p. 84–85.
Freud S. La vie sexuelle. Paris: PUF; 1969. p. 139–155.
Freud S. The psychopathology of everyday life. Harmondsworth: Penguin; 1975. p. 190–195.
Gander MJ, Gardiner HW. Çocuk ve ergen gelişimi (Onur B, Çelen HN, Dönmez A, çev.). Ankara: İmge Kitabevi; 2005. p. 321–323.
Garcia MR, Leslie SW, Wray AA. Sexually transmitted ınfections. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32809643/.
Gavas E, İnal S. Türkiye’de kadınların aile planlaması yöntemleri kullanma durumları ve tutumları: Sistematik derleme. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi. 2019; 1(2):37-43.
Gençtan E. Psikanaliz ve sonrası. İstanbul: Metis Yayınları; 2008.
Gereklioğlu Ç, Başkan İ, Akpınar E. Erkek Cinsel İşlev Bozukluklarinda Aile Hekimliği Yaklaşimi. Marmara Medical Journal, 2010; 23(2): 308-315.
Gilroy MA. (2015). Anatomi Temel Ders Kitabı (1st ed). Palme Yayınevi, Ankara.
Ginther, O. J., Beg, M. A., Gastal, E. L., Baerwald, A. R., & Pierson, R. A. (2005). Systemic concentrations of hormones during the development of follicular waves in mares and women: A comparative study. Reproduction, 130(3), 379–388. https://doi.org/10.1530/rep.1.00735
Goer, H., & Romano, A. M. (2012). Optimal care in childbirth: The case for a physiologic approach. Classic Day Publishing.
Gokyildiz Surucu S, Avcibay Vurgec B, Kaya Senol D, Gozuyesil E, Bilgic D, Onat Koroglu C, et al. Evaluation of women's sexual quality of life, depression, and sexual functions in the pregnancy and postpartum periods: A multi-centered study. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research. 2022; 48(6):1379-1389.https://doi.org/10.1111/jog.15227.
Gökçe, T. (2021). Cinsellik ve Üreme Sağlığı Hakları. İnsan Hakları Yıllığı, 39(1), 105–128.
Gökçen Ö, Öztürk ÇŞ. Evli kadınlarda cinsel işlev bozuklukları, depresyon ve kaygı belirtileri, duygu düzenleme güçlükleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2025; 9(2):187-205.
Gökler Danışman, I. (2020). Aile planlamasında danışmanlık hizmetleri. Hemşirelik Forumu, 12(1), 23-29.
Gökler Danışman, I., & Cihan, B. (2021). Gençlere yönelik cinsel sağlık hizmetlerinde hemşirelik yaklaşımı. Toplum ve Hekim, 36(1), 45-51.
Gönenç İM. (2019). Üreme Organları Anatomisi ve Fizyolojisi. In: Özkan Arslan H (ed.). Hemşirelik ve Ebelik için Kadın Sağlığı ve Hastalıkları. Ankara: Akademisyen Kitapevi; p. 17-50.
Greil AL, et al. (2011). The experience of infertility: a review of recent literature. Sociology of Health & Illness, 33(1): 1–21.
Greil, A. L., Slauson‐Blevins, K., & McQuillan, J. (2011). The experience of infertility: a review of recent literature. Sociology of Health & Illness, 33(1), 1-21.
Grussu P, Vicini B, Quatraro RM. Sexuality in the perinatal period: A systematic review of reviews and recommendations for practice. Sexual &Reproductive Healthcare. 2021; 30:100668. doi:10.1016/j.srhc.2021.100668
Gurtin, ZB. (2011). Banning reproductive travel: Turkey's ART legislation and reproductive citizens. Reproductive BioMedicine Online, 23(5), 555-564.
Guttmacher Institute (2021). Investing in Sexual and Reproductive Health 2020
Guyton, A. C., & Hall, J. E. (1996). Textbook of medical physiology (H. Çavuşoğlu, Çev.) (9. basım, ss. 965–966). Nobel Tıp Kitabevleri.
Gülay M. Adolesanın sağlık ölçütleri. In: Tekgül BN, editor. Adolesan sağlığı. The Journal of Turkish Family Physician. 2005;3(2):87.
Güler E, Erbil N. Engelli kadınlarda üreme sağlığını etkileyen etmenler, üreme sağlığı sorunları ve hemşirenin rolü. Androloji Bülteni. 2023; 25(1).
Güler, T. (2019). Cinsellik Eğitiminde Toplumsal Mitler ve Gerçekler. Cinsellik ve Toplum Dergisi, 12(2), 45-58.
Günay T, Aksakoğlu G. Bakteriyel vaginozis. Sted. 2002; 11:369-370.
Güner P. Cinsel kimlik gelişimi. Turkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics. 2016;2(1):9–14.
Gürsoy E, Özerdoğan N. Cinsel Sağlık Eğitimi: Nerede, Ne Zaman, Nasıl?. Turkiye Klinikleri Obstetric-Women's Health and Diseases Nursing-Special Topics; 2017; 3(3):219-224.
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2018). Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) 2018.
Hacettepe Üniversitesi Türkiye'de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması 2014, 20.07.2025 tarihinde https://hips.hacettepe.edu.tr/tr/turkiyede_kadina_yonelik_aile_ici_siddet_arastirma-101 adresinden erişim sağlanmıştır adresinden erişim sağlanmıştır.
Hacker, N. F., Moore, J. G., & Gambone, J. C. (2004). Kadın üreme fizyolojisi. İçinde C. Üstün & İ. Koçak (Ed.), Obstetrik ve jinekolojinin temelleri. Nobel Tıp Kitabevleri.
Hadımlı A. Kadın sağlığı ve hastalıkları hemşireliğinde etik konular [Ethical issues in women's health and disease nursing]. Turkiye Klinikleri J Med Ethics Law Hist-Special Topics. 2017;3(1):40–46.
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Üreme Sağlığı Programları. 24.06.2025 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/programlar-2/ureme-sagligi-programlari.html adresinden erişim sağlanmıştır.
Handelzalts JE, Yaakobi T, Levy S, Peled Y, Wiznitzer A, Krissi H. The impact of genital self-image on sexual function in women with pelvic floor disorders. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2017;211:164-8. doi:10.1016/j.ejogrb.2017.02.028.
Heijne JCM, et al. Sex Transm Infect 2016;0 :1–6. doi:10. 1136/sextrans-2016-052786.
Henry, G., Malewska, A., Binoy Joseph, D., Malladi, V., Lee, J., Torrealba, J., Mauck, R., Gahan, J., Raj, G., Roehrborn, C., Hon, G., MacConmara, M., Reese, J., Hutchinson, R., Vezina, C., & Strand, D. (2018). A cellular anatomy of the normal adult human prostate and prostatic urethra. https://doi.org/10.1101/439935
https://drsonayisenlik.com/kadin-ureme-sistemi-organlar-ve-fonksiyonlari/ Erişim tarihi: 03.07.2025
https://evrimagaci.org/pelvik-dimorfizm-kadinlarin-legen-kemigi-erkeklere-gore-daha-mi-genis-bu-durum-doguma-olanak-saglamak-icin-mi-evrimlesti-17341 Erişim tarihi: 03.07.2025
https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Dosya:Skeletal_pelvis-pubis.svg Erişim tarihi: 03.07.2025
https://www.jinekoloji.net/erkek-anatomisi-ureme-organlari Erişim tarihi: 03.07.2025
https://www.kadinsagligidoktoru.com/s/kahramanmaras-genital-estetik Erişim Tarihi: 03.07.2025
ICM (2021). Essential Competencies for Midwifery Practice. International Confederation of Midwives.
ICPD (1994). United Nations International Conference on Population and Development Programme of Action. New York: United Nations. 27.06.2025 tarihinde https://www.unfpa.org/publications/internationalconference-population-and-development-programme-action adresinden erişim salanmıştır.
ILGA World. (2023). State-Sponsored Homophobia Report 2023. https://ilga.org 47
Inhorn, M. C. (2003). Global infertility and the globalization of new reproductive technologies: illustrations from Egypt. Social Science & Medicine, 56(9), 1837-1851.
International Federation of Gynaecology and Obstetrics (FIGO). The ethical aspects of sexual and reproductive rights. In: Recommendations on ethical issues in obstetrics and gynaecology by the FIGO Committee for the Ethical Aspects of Human Reproduction and Women's Health. London: FIGO; 2002.
International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) Comittee, Ethical issues in obstetrics and gynecology by the FIGO committee for the Study of ethical aspects of human reproduction and women’s health, United Kingdom: FİGO House; 2012. p.15-16
International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). (2022). Postpartum family planning. after childbirth.
International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). (2022). Postpartum family planning.
IPPF. IPPF Charter Guidelines on Sexual and Reproductive Rights. 2003. 09.07.2025 tarihinde https://www.ippf.org/sites/default/files/ippf_charter_on_sexual_and_reproductive_rights_guidlines.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
İnal, S., & Doğan, N. (2017). Hemşirelerin ve ebelerin aile planlamasına yönelik bilgi ve tutumları. Gülhane Tıp Dergisi, 59(2), 107–112.
Jha S, Thakar R. Female sexual dysfunction. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2010;153:117–23.
John L, Hamilton ON, Krisztina B, St. John’s NL, Céline B, Quebec QC, Margaret B, et al. Female sexual health consensus clinical guidelines. J.Obstet Gynaecol Can. 2012;34(8):1–4.
Kadınlarda cinsel yaşam ve cinsel işlev bozuklukları 07.07.2025 tarihinde https://www.psikiyatripsikoterapi.com/cinsellik_2.asp adresinden erişim sağlanmıştır.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). İnsan ve İnsanlar. İstanbul: Evrim Yayınları.
Kahraman A, Aytekin MŞ, Öcalan D. Gebelikte yaşanan cinsel sorunlar ve güncel ebelik yaklaşımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2022; 4(2):147-155.
Kaleci A, Mete Ç, Ünsal C, Yıldırım AK. 1983 tarihli Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine ilişkin Tüzük’ün hazırlanmasındaki tarihsel süreç. Ankara: Başkent Üniversitesi 15nci Öğrenci Çalışma Grubu Raporları; 2013.
Kara, P., & Nazik, E. (2024). Cinselliğin anatomisi ve fizyolojisi. In Ö. Karabulutlu (Ed.), Her yönüyle cinsel sağlık (Bölüm 4, ss. 183–201). Akademisyen Kitabevi. https://doi.org/10.37609/akya.3000
Karahan, A. & Yıldırım, G. (2020). Üreme sağlığı hizmetlerinde hemşirenin rolü. Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 104-112.
Karaküçük, S. (2021) Üreme Sistemi Fizyolojisi. In: M. Omaç Sönmez & Z. Turan (Ed.), Üreme sağlığı ve aile planlaması (ss. 39-61). Nobel Yayıncılık.
Karaoğlu, L. & Yüce, H. (2018). Türkiye’de Kürtaj Hizmetlerine Erişimde Engeller ve İnsan Hakları Perspektifi. Toplum ve Hekim Dergisi, 33(2), 108–116
Katz-Wise SL. Sexual fluidity in young adult women and men: Associations with sexual orientation and sexual identity development. Psychology & Sexuality. 2015;6(2):189–208.
Kendirkıran G, Süsenböcek B. Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda güncel yaklaşımlar ve hemşirelik yaklaşımları. Editörden, Klinik Tıp Bilimleri. 2021; ss. 34-40.
Kenkel W. (2021). Birth signalling hormones and the developmental consequences of caesarean delivery. Journal of neuroendocrinology, 33(1), e12912. https://doi.org/10.1111/jne.12912
Khajehei M, Doherty M, Tilley PJM. An update on sexual function and dysfunction in women. Arch Women’s Ment Health. 2015;18:423–33.
Khalesi ZB, Bokaie M, Attari SM. Effect of pregnancy on sexual function of couples. African Health Sciences. 2018; 18(2):227-234. http://doi.org/10.4314/ahs.v18i2.5.
Kılınç NÖ. Sağlığı geliştirme modeline göre verilen eğitimin kadınların üreme sağlığı tutumlarına ve öz-yeterliliklerine etkisi. Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum; 2015.
Kisa S, Zeyneloglu S, Yilmaz D, Guner T. Quality of sexual life and its effect on marital adjustment of Turkish woman in pregnancy. Journal of Sex & Marital Therapy. 2013; 40(4):309-322.
Kocatürk A. Çocuğun cinsel gelişimi ve eğitimi. Ana Baba Okulu. 2015;(31).
Koç M. Gelişim psikolojisi açısından ergenlik dönemi ve genel özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2004;1(17):231–238.
Kokanalı D, Karaca M, Özel Ş, Engin Üstün Y. Engelli kadınlarda üreme sağlığı. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2018; 15(1):28-30.
Kokanalı D, Üstün YE. Yaşlı kadınlarda üreme sağlığı. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2019; 16(2):97-100.
Konuk M. LGBTİ+’ların cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmeti alırken karşılaştığı sorunların tıp etiği açısından analizi [Yüksek Lisans Tezi]. Bursa: Uludağ Üniversitesi; 2021.
Kölgelier S, Demir LS, Aktuğ Demir N, Özçimen S, Tabak S. Adıyaman ilindeki gebelerde HBsAg ve Anti HCV pozitifliği. Viral Hepatit Dergisi. 2012; 18(3):98-101.
Kuyurtar, F. (2020). Cinsel sağlık eğitimi: Sağlık çalışanlarının rolü. Kadın Sağlığı Dergisi, 5(2), 112-118.
Kuzma EK, Peters RM. Adolescent vulnerability, sexual health, and the NP’s role in health advocacy. J Am Assoc Nurse Pract. 2016; 28:353-361.
Kürek E. Cinsel kimlik gelişiminde din eğitiminin rolü. Sosyal Bilimler. 2012.
Leeman, L., & Rogers, R. G. (2012). Postpartum sexual health. Obstetrics and Gynecology Clinics, 39(3), 599–620.
Lewis RW, Fugl-Meyer KS, Corona G, Hayes RD, Laumann EO, Moreira ED Jr, et al. Definitions/epidemiology/risk factors for sexual dysfunction. J Sex Med. 2010; 7(4 Pt 2):1598-1607.
Lothian J. A. (2014). Healthy birth practice #4: avoid interventions unless they are medically necessary. The Journal of perinatal education, 23(4), 198–206. https://doi.org/10.1891/1058-1243.23.4.198
Lothian J. A. (2014). Healthy birth practice #4: avoid interventions unless they are medically necessary. The Journal of perinatal education, 23(4), 198–206.
Lowth M. Female Sexual Dysfunction. NICE (National Institute for Health and Care Excellence). Patient 2017. https://patient. info/doctor/female-sexual-dysfunction-pro.
Majeroni BA, Ukkadam S. Screening and Treatment for Sexually Transmitted Infections in Pregnancy. Am Fam Physician. 2007; 76: 265-70.
Malary M, Moosazadeh M, Amerian M, Sabetghadam S, Keramat A. Prevalence of female sexual dysfunction in different pregnancy trimesters: A systematic review and meta-analysis. Journal of Holistic Nursing and Midwifery. 2022; 32(2):98-108. https://doi.org/10.32598/jhnm.32.2.2131.
Manglik MR. Reproductive health. New Delhi: EduGorilla Publication; 2022.
March of Dimes. (2020). Pre-pregnancy Health and Care.
Martinson FM. Eroticism in infancy and childhood. Journal of Sex Research. 2010;12(4):251–262.
Mascarenhas MN, et al. (2012). National, regional, and global trends in infertility prevalence since 1990: a systematic analysis of 277 health surveys. PLOS Medicine, 9(12): e1001356.
Masters WH, Johnson VE. Human Sexual Response. Boston: Little, Brown and Company; 1966. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1512834.
Mevzuat Bilgi Sistemi. Nüfus Planlaması Hakkında Kanun. 22.07.2025 tarihinde https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2827&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 adresinden erişim sağlanmıştır.
Meyer WF, Van Ede DM. Theories of development. In: Louw DA, Van Ede DM, Louw AE, editors. Human development. 2nd ed. [place unknown]: Kagiso Tertiary; 1998. p. 41–96.
Migration, Content (18 Eki 2022). "What is sexual and reproductive health?". MSI Reproductive Choices. 3 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 09.07.2025.
Mirblouk F, Asgharnia M, Solimani R, Fereshteh F, Salamat F, Mansoori S. Comparison of sexual dysfunction in women with infertility and without infertility referred to Al-Zahra Hospital in 2013-2014. Int J Reprod BioMed, 2016;14(2):117-124.
Mitchell KR, Jones KG, Wellings K, et al. Estimating the prevalence of sexual function problems: the impact of morbidity criteria. J Sex Res. 2016;53(8):955–967. https://doi.org/10.1080/00224499.2015.1089214.
Napso T, Yong HE, Lopez-Tello J, Sferruzzi-Perri AN. The role of placental hormones in mediating maternal adaptations to support pregnancy and lactation. Frontiers in Physiology. 2018; 9:1091. https://doi.org/10.3389/fphys.2018.01091.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2020). Antenatal Care Guidelines.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2021). Postnatal care: maternal health and contraception.
Nedim, Ç., Akyürek, C., Çelik, Ç., & Haberal, A. (2012). Kadın hastalıkları ve doğum bilgisi. Atlas Kitapçılık.
Neyzi O, Özgülnar N. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar. CYBE Tam ve Tedavi Rehberi. 2014; 57.
Nezamnia M, Iravani M, Bargard MS, Latify M. Effectiveness of cognitive-behavioral therapy on sexual function and sexual self-efficacy in pregnant women: An RCT. International Journal of Reproductive Biomed. 2020; 18(8):625-636. https://doi.org/10.18502/ijrm.v13i8.7504.
NICE Guidelines. (2021). Postnatal care: maternal health and contraception.
Ninivaggio C, Rogers RG, Leeman L, Migliaccio L, Teaf D, Qualls C. Sexual function changes during pregnancy. Int Urogynecol J. 2016; 28(6):923-929.
OECD. (2019). Health at a Glance 2019: OECD Indicators. OECD Publishing. 45
Oğul Z. Adölesan ve gençlerde cinsel sağlık üreme sağlığı: Etkileyen faktörler ve sorunlar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2021; 7(2):149-165.
Omaç Sönmez M. Üreme sağlığı / cinsel sağlık ve önemi. In: Sönmez MO, Turan Z (eds.) Üreme sağlığı ve aile planlaması. 1. baskı. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2021. p. 3–13.
Onur B. Gelişim psikolojisi. Ankara: İmge; 2000.
Oral T. Kişilik gelişimi. In: Arslan E, editor. Erken çocukluk döneminde gelişim. 2nd ed. Ankara: Eğiten Kitap; 2016. p. 85–109
Ortaç, F., & Özmen, B. (2007). Menstruel siklusun regülasyonu. İçinde A. Erk & S. Günalp (Ed.), Klinik jinekolojik endokrinoloji ve infertilite (7. basım, ss. 187–233). Güneş Tıp Kitabevi.
Öcalan D, Ceylantekin Y. Cinsel sağlık ve üreme sağlığında tanımlar, kavramlar, cinsel haklar, üreme hakları ve özgürlükler. In: Özbek H, Çakır D (eds.) Cinsel sağlık ve üreme sağlığı. 1. baskı. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2022. p. 1–17.
Öksüz E, Malhan S. Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi Türkçe uyarlamasının geçerlilik ve güvenilirlik analizi. Sendrom. 2005; 54-59.
Ömer, B. (2006). Steroid hormonlar ve eikosanoidler. İçinde F. Gürdöl & E. Ademoğlu (Ed.), Biyokimya (ss. 761–787). Nobel Tıp Kitabevleri.
Özden, T. (1987). Gebelik Doğum ve Loğusalığa İlişkin Geleneksel İnanç ve Uygulamalar. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. 41
Özkan B. Okul öncesi dönem 5–6 yaş çocuklarının cinsiyet özelliklerine ilişkin kalıpyargılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi [master’s thesis]. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü; 2009.
Öztürk ÇŞ. Çocuk ve ergenlerde cinsiyetinden hoşnutsuzluk ve bilişsel davranışçı terapi. In: Arkar H, editor. Çocukluk çağı ruhsal bozuklukları için risk oluşturan durumlar ve bilişsel davranışçı terapiler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2020. p. 79–112.
Öztürk E. Cinsel sağlık ve üreme sağlığında haklar. Yüksek lisans tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018.
Öztürk, Ö., Öztürk, Ö., & Tapan, B. (2016). Kadına yönelik şiddetin kadın ve toplum sağlığı üzerine etkileri. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 3(4), 139-144. https://doi.org/10.5455/sad.13-1480680332.
Pasch, L. A., & Sullivan, K. T. (2017). Stress and coping in couples facing infertility. Current Opinion in Psychology, 13, 131-135.
Pernoud L. Çocuğun cinsel eğitimi. Koray Denizyaran, çev. 3rd ed. İstanbul: e Yayınları; 1982.
Petersen EE. Bakteriyel Vajinoz. gynäkologie + geburtshilfe. 2015; 20:16–19. doi:10.1007/s15013-015-0786-8
Pondé RADA, Amorim GDSP. Elimination of the hepatitis B virus: A goal, a challenge. Medicinal Research Reviews. 2024; 44(5):2015-2034.
Practice Committee of ASRM. (2020). Assisted reproductive technologies: a review. Fertility and Sterility, 113(3), 461–475.
Pudendal, P. (2023). External Genitalia. Netter's Obstetrics and Gynecology E-Book: Netter's Obstetrics and Gynecology E-Book, 5.
Putri, D., Lubis, U., Erni, S., Elvi, M., & Ika, M. D. (2022). Buku Ajar Perawatan Maternitas.
Renfrew, M. J., McFadden, A., Bastos, M. H., Campbell, J., Channon, A. A., Cheung, N. F., … & Downe, S. (2014). Midwifery and quality care: findings from a new evidence-informed framework for maternal and newborn care. The Lancet, 384(9948), 1129–1145.
Resmî Gazete. 1926. 320 sayılı Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/320T.pdf (Erişim tarihi: 09.07.2025).
Resmî Gazete. 1930. 1489 sayılı Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/1489.pdf (Erişim tarihi: 09.07.2025).
Resmî Gazete. 1965. Chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/Kanunlar_Kararlar/kanuntbmmc048/kanuntbmmc048/kanuntbmmc04800557.pdf. Erişim tarihi:09.07.2025
Resmî Gazete. 1983. 18059 sayılı Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18059.pdf (Erişim tarihi: 09.07.2025).
Richardson A, Robinson AJ. Vaginal discharge. Medicine. 2022; 50(5):254-258.
Royal College of Midwives (RCM) – Guidance on Sexual Health in Pregnancy. 07.07.2025 tarihinde https://www.rcm.org.uk adresinden erişim sağlanmıştır.
Sen, G., & Östlin, P. (2008). Gender inequity in health: why it exists and how we can change it. Global Public Health, 3(S1), 1–12.
Sen, G., & Östlin, P. (2008). Gender inequity in health: why it exists and how we can change it. Global Public Health, 3(S1), 1–12.44
Serati M, Ghezzi F. The epidemiology of urinary incontinence: a case still open. Ann Transl Med. 2016;4(6):123. doi: 10.21037/atm.2016.03.16.
Seri Wahyuni, S. S. T. (2022). Obstetri Fisiologi. Wineka Media.
Sert G. Cinsel sağlık ve üreme sağlığında haklar. In: Sönmez MO, Turan Z (eds.) Üreme sağlığı ve aile planlaması. 1. baskı. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2021. p. 13–23.
Sert G. Üreme haklarının yasal temelleri ve etik değerlendirme [Legal basis of reproductive rights, and ethics evaluation]. 1. Baskı. İstanbul: İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı, Yukarı Deniz Yayınları, Ege Reklam ve Basım Sanatları Ltd. Şti; 2013. p. 1-179.
Sert G. Vakalarla Türkiye'de üreme hakları: etik ve yasal değerlendirmeler. İstanbul: İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı; 2012.
Serter, G. Ö., & Çelik, S. B. İnfertilite Tedavisi Gören Kadınların Sıkıntıyı Tolere Etme Düzeyleri ile Belirsizliğe Tahammülsüzlük Düzeylerinin İncelenmesi. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2025;7(2);132-140.
Sevindik, B. (2022). Kadın pelvis anatomisi. İçinde A. Dinç (Ed.), SAĞLIK & BİLİM 2022: Ebelik -IV (s. 31). Efe Akademi.İstanbul. ISBN: 978-625-6954-95-3
Starrs, A. M. et al. (2018). Accelerate progress—sexual and reproductive health and rights for all: report of the Guttmacher–Lancet Commission. The Lancet, 391(10140), 2642–2692.
Stuckey B. Female sexual function and dysfunction in reproductive years: the influence of endogenous and exogenous sex hormones. J Sex Med. 2008; 5(10):2282-2290.
Sutton J. Erik Erikson's stages of psychosocial development explained. Body & Brain,2020, 19.07.2025 tarihinde https://positivepsychology.com/erikson-stages/ adresinden erişim sağlanmıştır.
Şahin N, Güngör İ. Türkiye'de uluslararası üreme sağlığı ve aile planlaması kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi. Journal of General Medicine/Genel Tıp Dergisi. 2008;18(4).
Şahin S, hazırlayan. Sağlık Bakanlığı için LGBT hakları el kitabı. Köylü M, editor. Ankara: Kaos GL Dergisi; 2016.
Şahin, F. (2011). Farklı branşlardaki kız sporcuların spora başlama yaşı, menarş yaşı ve üreme hormon seviyelerinin analizi. Türkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 3(2), 47–55.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2013). Türkiye Halk Sağlığı Kurumu: Aile Planlaması ve Üreme Sağlığı Hizmetleri Rehberi. Ankara.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2019.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2021). Üreme Sağlığı Programları Eğitim
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye Üreme Sağlığı Programı Eğitim Materyalleri.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Üreme Sağlığı ve İnfertilite Hizmet Rehberi.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). Gebelik İzlem Protokolleri.
Tanner JM. Growth at adolescence: With a general consideration of the effects of hereditary and environmental factors upon growth and maturation from birth to maturity. 2nd ed. Oxford: Blackwell Scientific; 1962. p. 325.
Taş E. Cinsel işlev bozukluklar ve cinsel terapi. In: Ersanlı K, Kucağız H, editors. Cinsel Sağlık Eğitimi. İstanbul: Pegem Yayıncılık; 2016. s.225-263.
Taşkın L. (2020). Üreme Sisteminin Anatomisi. In: Taşkın L (ed.). Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. 16 ed. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; p. 35-46.
Tatar, M. C. (2022). Kadın Genital Sistem Anatomisi Systema Genıtale Femınınum. Sağlık & Bilim, 7.
Taylor TF. (2013). The Origins of Human Sexual Culture, Journal of Psychology & Human Sexuality, 18: 2, 69 -105, 2007.
Teede H, et al. (2018). International evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. Hum Reprod, 33(9): 1602–1618.
Thornton K, Chervenak J, Neal-Perry G. Menopause and Sexuality. Endocrinol Metab Clin North Am. 2015;44(3):649-61. doi: 10.1016/j.ecl.2015.05.009.
Thurston RC, Joffe H. Vasomotor symptoms and menopause: Findings from the Study of Women’s Health Across the Nation. Obstet Gynecol Clin North Am. 2011; 38:489.
TNSA (2018). Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
Toker E. Gebelikte sosyo-psikolojik değişimler ve adaptasyon. In: Yeşilçiçek Çalık K, Coşar Çetin F, editors. Ebeler ve Ebelik Öğrencileri İçin Normal Doğum ve Sonrası Dönem I. 1. baskı. İstanbul: İstanbul Tıp Kitap Evleri; 2018. s.149-166.
Toker, S. (2023). Dünyada ve Türkiye’de Kadınlarda Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Sorunları: Güncel Veriler. Erü Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(2), 31-38.
Tokman E, Yılmaz ZDK. Trimesterden trimestere: Gebelikte değişen cinsel işlevleri anlamak. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024; 4(3):174-183.
Tuğrul B, Artan İ. Çocukların cinsel eğitimleri ile ilgili anne görüşlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2001
Tuğrul C, Öztan N, Kabakçı E. Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği’nin standardizasyon çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 1993; 4(2):83-88.
Tuğut N. Cinsel işlev bozukluğu ve güncel yaklaşımlar. Turkiye Klinikleri Obstetric-Women's Health and Diseases Nursing-Special Topics. 2016; 2(1):70-75.
Turan, J. M., & Say, L. (2020). Adverse maternal and newborn health outcomes due to disrespect and abuse in childbirth. Reproductive Health, 17(1), 1–9.
Turgay, A., & Şahmay, S. (1996). Obstetrik ve jinekoloji (6. sayı, ss. 312–316). Universal Bilimsel Yayınları
Tuzcuoğlu N, Tuzcuoğlu S. Anne, ben nasıl doğdum? İstanbul: Morpa Kültür Yayınları; 2004.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. (2009). Üreme Sağlığı Programı Değerlendirme Raporu.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. (2020). Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Rehberi. Ankara: Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. (2022). Doğum Hizmetleri Rehberi. Ankara.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. (2023). ÜYTE Merkezleri Yönetmeliği.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. (2019). Üreme Sağlığına Yönelik Danışmanlık Rehberi.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. (2021). Doğum Sonrası Bakım Rehberi.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. (2021). Gebelikte Üreme Sağlığı Hizmetleri Rehberi.
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA). Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, 2018.
Uçtu AK, Bekmezci H, Özerdoğan N. Gebelikte cinsellik. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017; 6(3):171-175.
Ulubay M, Keskin U, Fidan U, Alanbay İ, Ozturk M, Ergun A. Vulvar chancroid. Eur J Gen Med. 2015; 12(1):180–182.
Uncu Y. Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon Hastalıklarında Tarama Yöntemleri ve Korunma. Klinik Tıp Aile Hekimliği. 2017; 9(2): 28-31.
UNESCO. (2018). International technical guidance on sexuality education: An evidence-informed approach.
UNESCO. (2018). International Technical Guidance on Sexuality Education. Paris: UNESCO. 46
UNFPA (2022). Sexual and Reproductive Health and Rights: An Essential Element of Universal Health Coverage.
UNFPA (2023). Cultural Sensitivity in Family Planning Services: Global Best Practices. United Nations Population Fund.
UNFPA (2023). Midwifery and Sexual & Reproductive Health: A Global Perspective. United Nations Population Fund.
UNFPA Türkiye. (2019). Türkiye’de Üreme Sağlığı ve Cinsellik 22.07.2025 tarihinde Raporu. https://turkey.unfpa.org adresinden erişim sağlanmıştır.
UNFPA. (1995). Programme of Action of the International Conference on Population and Development (ICPD). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.unfpa.org/sites/default/files/event-pdf/PoA_en.pdf
UNFPA. (2019). Nairobi Summit on ICPD25: Accelerating the Promise. 22.07.2025 tarihinde https://www.nairobisummiticpd.org adresinden erişim sağlanmıştır.
UNFPA. (2021). Cinsiyete Dayalı Şiddet ve Üreme Sağlığı. 20.07.2025 tarihinde https://www.unfpa.org/ adresinden erişim sağlanmıştır.
UNFPA. (2021). Reproductive Health and Rights.
UNFPA. (2021). Sexual and Reproductive Health and Rights: An Essential Element of Universal Health Coverage. 43
UNFPA. (2022). Reproductive Health Strategy.
UNFPA. (2023). Family Planning and Reproductive Health.
UNFPA. Comprehensive sexuality education. (13.06.2025 tarihinde https://www.unfpa.org/comprehensive-sexuality-education adresinden erişim sağlanmıştır).
United Nations (2015). Secretary-General Global Strategy for Women’s, Children’s and Adolescents’ Health. New York: United Nations 28.06.2025 tarihinde https://www.who.int/life-course/partners/globalstrategy/en/ adresinden erişim sağlanmıştır.
United Nations (UN). (2015). Sustainable Development Goals: Goal 19.07.2025 tarihinde https://sdgs.un.org/goals adresinden erişim sağlanmıştır.
United Nations High Commission for Human Rights. FIGO professional and ethical responsibilities concerning sexual and reproductive rights. 2003. https://www.unhchr.ch (Erişim tarihi: 09.07.2025).
United Nations Population Fund (UNFPA). (1994). Programme of Action: International Conference on Population and Development.
United Nations Population Fund (UNFPA). (1994). Programme of Action: International Conference on Population and Development. 21.07.2025 tarihinde https://www.unfpa.org/icpd adresinden erişim sağlanmıştır.
United Nations Population Fund (UNFPA). (2020). Sexual and reproductive health in the postpartum period.
United Nations Population Fund (UNFPA). (2022). State of World Population Report.
Usta Gündüz EB. Cinsiyet hoşnutsuzluğu ve cinsel yönelim çeşitliliği olan gençler için çocuk doktorlarının yaklaşımı nasıl olmalıdır? Çocuk doktorlarından ne beklemeliyiz? In: Arkar H, editor. Çocukluk çağı ruhsal bozuklukları için risk oluşturan durumlar ve bilişsel davranışçı terapiler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2020. p. 19–23.
Uzkul S. Okul öncesi döneme yönelik çevrimiçi ebeveyn cinsellik eğitimi programının ebeveynlerin cinsel farkındalığına etkisinin incelenmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi; 2023.
Uzodike VO. Ethical codes and statements. In: Uzodike VO (ed.) Medical ethics: Its foundation, philosophy and practice (with special reference to Nigeria and developing countries). Enugu, Nigeria: Computer Edge Publishers; 1998. p. 21.
Verdoux C, Cohen J, Kahn-Nathan J, Tordjman G. Cinsel gelişim ansiklopedisi. Serra Yılmaz, çev. 1st vol. İstanbul: Cem Ansiklopedik Yayınları; [no date]. p. 47.
Volpe E, Wertheimer J. Exploring Sexuality Attitudes and Knowledge in Nursing: An Education Prog-ram. Doctor of Philosophy in Clinical Sexology, Florida 2004. 05.07.2025 tarihinde www.esextherapy.com adresinden erişim sağlanmıştır.
WAS Declaration on Sexual Rights. (2014). 20.07. 2025 tarihinde https://www.worldsexualhealth.net/was-declaration-on-sexual-rights adresinden erişim sağlanmıştır.
WAS. WAS declaration on sexual rights. 2014. https://www.worldsexualhealth.net/was-declaration-on-sexual-rights (Erişim tarihi: 09.07.2025).
Weeks, J. (2012). Cinsellik. İstanbul: Sel Yayıncılık. 42
Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE, Collins KJ, Dennison Himmelfarb C, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APHA/ASH/ASPC/NMA/PCNA guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. JACC Adv. 2018;71(19):e127–e248.
WHO (2014) recommendations for augmentation of labour https://www.who.int/publications/i/item/9789241507363
WHO (2021). Recommendations for prevention and treatment of maternal peripartum infections. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/186171/9789241549363_eng.pdf?sequence=1 Erişim Tarihi: 09.07.2025
WHO (2022). Family Planning: A Global Handbook for Providers. World Health Organization and Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health.
WHO (2023). Reproductive health strategy to accelerate progress towards the attainment of international development goals. World Health Organization.
WHO (2023). Sexual and Reproductive Health and Rights. World Health Organization
WHO Turkey. (2020). Reproductive Health Services for Syrian Refugee Women in Turkey. UN Women. (1995). Beijing Declaration and Platform for Action. 21.07.2025 tarihinde https://www.unwomen.org adresinden erişim sağlanmıştır.
WHO. (2016). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience.
WHO. Developing sexual health programmes. Department of Reproductive Health and Research, Geneva; 2010.
WHO. Sexually transmitted infections (STIs). (14.06.2025 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis) adresinden erişim sağlanmıştır).
World Association for Sexual Health (WAS), 2008
World Health Organisation. 27.06.2025 tarihinde https://www.who.int/about/governance/constitution adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization (2021). Infertility and Assisted Reproductive Technology Fact Sheet.
World Health Organization (WHO) – Sexual and Reproductive Health. 07.07.0205 tarihinde https://www.who.int/health-topics/sexual-health adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization (WHO). (2006). Defining sexual health: Report of a technical consultation on sexual health. Geneva.
World Health Organization (WHO). (2006). Defining sexual health: Report of a technical consultation on sexual health, 28–31 January 2002, Geneva.
World Health Organization (WHO). (2006). Reproductive Health Strategy to Accelerate Progress towards the Attainment of International Development Goals and Targets. https://iris.who.int/handle/10665/68754 World Health Organization. (2023).
World Health Organization (WHO). (2016). WHO Recommendations on Antenatal Care for a Positive Pregnancy Experience.
World Health Organization (WHO). (2020). Family planning/Contraception methods
World Health Organization (WHO). (2020). Infertility fact sheet.
World Health Organization (WHO). (2021). Infertility Fact Sheet.
World Health Organization (WHO). (2022). Postnatal care for mothers and newborns.
World Health Organization (WHO). (2023). HPV. 22.06.2025 tarihinde https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccinestandardization/human-papillomavirus adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization (WHO). (2023). Sexual and Reproductive Health and Rights. 19.07.2025 tarihinde https://www.who.int adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization (WHO). Disability. 28.06.2025 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization (WHO). Hepatitis C. 2023. (Erişim: 22.06.2025, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c)
World Health Organization (WHO). HIV/AIDS. 2023. (Erişim: 22.06.2025, https://www.who.int/health-topics/hiv-aids#tab=tab_1)
World Health Organization (WHO). Sexual health, human rights and the law. 28.06.2025 tarihinde https://www.who.int/publications/i/item/9789241564984 adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization, 2015; “Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu,” 1995.
World Health Organization. (2018). WHO recommendations: intrapartum care for a positive childbirth experience. Geneva: WHO
World Health Organization. (2023). Sexual and reproductive health. Retrieved from https://www.who.int/health-topics/sexual-health
World Health Organization. Defining sexual health: Report of a technical consultation on sexual health, 28–31 January 2002. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2006.
World Health Organization. Defining sexual health: Report of a technical consultation on sexual health. Geneva: World Health Organization; 2002.
World Health Organization. Developing sexual health programmes. WHO/RHR/HRP/10.22, 2010.
World Health Organization. Maternal, newborn, child and adolescent health, 2012. 27,06.2025 tarihinde https://www.who.int/health-topics/adolescent-health adresinden erişim sağlanmıştır.
World Health Organization. Sexual and reproductive health and rights. https://www.who.int/health-topics/sexual-and-reproductive-health-and-rights#tab=tab_1
Yapan Göral N, Yılmazer T, Dişcigil G. Yaşlılık ve cinsellik. Türkiye Klinikleri Journal of Family Medicine Special Topics. 2015;6:23-7.
Yarns BC, Abrams JM, Meeks TW, Sewell DD. The mental health of older LGBT adults. Curr Psychiatry Rep. 2016; 18:60. doi:10.1007/s11920-016-0697-y.
Yaşar B. Kızları kız gibi erkekleri erkek gibi yetiştirmek. İstanbul: Zafer Basın Yayın ve Turizm ve Bilg. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.; 2013.
Yaşar H, Özkan L, Tepeler A. Kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluklarına güncel yaklaşım. Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi. 2010;1(3):235240.
Yavan, T. (2021). Üreme sistemi fizyolojisi. İçinde H. Sütçü & A. Yava (Ed.), Hemşirelik ve sağlık meslek okulları için fizyoloji (2. basım, ss. 191–231). Nobel Akademik Yayıncılık. ISBN: 978-605-320-324-7
Yavuzer H. Çocuk psikolojisi: Doğum öncesinden ergenlik sonuna. 22nd ed. İstanbul: Remzi Kitabevi; 2002. p. 120–128.
Yılmaz T. (2017). Üreme Sisteminin Anatomisi. In: Karanisaoğlu H, Yazıcı S, Yılmaz T (eds.). Doğum Öncesi Dönem ve Bakım. 1 ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; p. 31-45.
Yılmaz T., Korkut S. (2017). Üreme Sisteminin Fizyolojisi. In: Karanisaoğlu H, Yazıcı S, Yılmaz T (eds.). Doğum Öncesi Dönem ve Bakım. 1 ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. p. 47-67.
Yılmaz V, Göçmen İ, Atalay C. Herkes için sağlık: LGBTİ bireylerin esenliğini hedefleyen sağlık hizmetlerine doğru. Toplum ve Hekim Dergisi. 2014; 29(4): 266-76.
Yüce, K., & Pınar, G. (2021). Kadının doğurganlığı üzerindeki kültürel baskılar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 4(1), 18–25.
Yücetürk S. (2023). Kadın Genitoüriner Sistem ve Değerlendirmesi Zengin, N., Özcan, H., & Çuvadar, A. (Eds.). Ebe ve Hemşireler İçin Fizik Muayene. Akademisyen Kitabevi.
Zegers-Hochschild F, et al. (2017). The International Glossary on Infertility and Fertility Care, 2017. Human Reproduction, 32(9): 1786–1801.
Zeren F, Gürsoy E. Neden cinsel sağlık eğitimi? Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2018; 8(1):29-33.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.