Fungal Dermatozlar
Özet
Bu bölümde, kedi ve köpeklerde görülen fungal dermatozlar kapsamlı şekilde ele alınmıştır. Dermatofitozis, Malassezia dermatiti, sporotrikozis, kriptokokkozis, kandidiyazis, phaeohyphomycosis, blastomikozis, koksidioidomikozis, histoplazmozis ve aspergillozis gibi mantar kaynaklı deri hastalıkları detaylı olarak açıklanmıştır. Her hastalık etiyoloji, bulaşma yolları, klinik bulgular, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları açısından değerlendirilmiştir. Bu enfeksiyonlar genellikle bağışıklık sistemi baskılanmış hayvanlarda görülmekle birlikte, zoonotik potansiyelleri nedeniyle halk sağlığı açısından da önem arz eder. Tanıda sitoloji, kültür, histopatolojik inceleme ve moleküler testler gibi yöntemler vurgulanmıştır. Tedavide sistemik ve topikal antifungal ajanlar kullanılırken, bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Ayrıca, çevresel hijyen ve altta yatan hastalıkların kontrolü tedavi başarısını artıran önemli unsurlardır. Bölümde, her fungal enfeksiyonun karakteristik klinik belirtileri ayrıntılı olarak sunulmuş ve veteriner klinik pratiğinde tanı ve tedavi sürecine katkı sağlayacak güncel bilgiler verilmiştir.
Referanslar
Abramo, F., Bastelli, F., Nardoni, S., & Mancianti, F. (2002). Feline cutaneous phaeohyphomycosis due to Cladophyalophora bantiana. Journal of Feline Medicine and Surgery, 4(3), 157-163. https://doi.org/10.1053/jfms.2002.0183
Arbona, N., Butkiewicz, C. D., Keyes, M., & Shubitz, L. F. (2020). Clinical features of cats diagnosed with coccidioidomycosis in Arizona, 2004–2018. Journal of feline medicine and surgery, 22(2), 129-137. https://doi.org/10.1177/1098612X19829910
Bajwa, J. (2023). Malassezia species and its significance in canine skin disease. The Canadian Veterinary Journal, 64(1), 87.
Ballber, C., Hill, T. L., & Bommer, N. X. (2018). Minimally invasive treatment of sino‐nasal aspergillosis in dogs. Journal of veterinary internal medicine, 32(6), 2069-2073. https://doi.org/10.1111/jvim.15311
Bieganska, M., Dardzinska, W., & Dworecka-Kaszak, B. (2014). Fungal colonization-an additional risk factor for diseased dogs and cats?. Annals of Parasitology, 60(3).
Brömel, C., & Sykes, J. E. (2005). Epidemiology, diagnosis, and treatment of blastomycosis in dogs and cats. Clinical Techniques in Small Animal Practice, 20(4), 233-239. https://doi.org/10.1053/j.ctsap.2005.07.004
Brömel, C., & Sykes, J. E. (2005). Histoplasmosis in dogs and cats. Clinical techniques in small animal practice, 20(4), 227-232. https://doi.org/10.1053/j.ctsap.2005.07.003
Dion, W. M., Pukay, B. P., & Bundza, A. (1982). Feline cutaneous phaeohyphomycosis caused by Phialophora verrucosa. The Canadian Veterinary Journal, 23(2), 48.
Duncan, C. G., Stephen, C., & Campbell, J. (2006). Evaluation of risk factors for Cryptococcus gattii infection in dogs and cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 228(3), 377-382. https://doi.org/10.2460/javma.228.3.377
Graupmann-Kuzma, A., Valentine, B. A., Shubitz, L. F., Dial, S. M., Watrous, B., & Tornquist, S. J. (2008). Coccidioidomycosis in dogs and cats: a review. Journal of the American Animal Hospital Association, 44(5), 226-235. https://doi.org/10.5326/0440226
Guillot, J., Bensignor, E., Jankowski, F., Seewald, W., Chermette, R., & Steffan, J. (2003). Comparative efficacies of oral ketoconazole and terbinafine for reducing Malassezia population sizes on the skin of Basset Hounds. Veterinary Dermatology, 14(3), 153-157. https://doi.org/10.1046/j.1365-3164.2003.00334.x
Madrid, I. M., Mattei, A. S., Fernandes, C. G., de Oliveira Nobre, M., & Meireles, M. C. A. (2012). Epidemiological findings and laboratory evaluation of sporotrichosis: a description of 103 cases in cats and dogs in southern Brazil. Mycopathologia, 173, 265-273. DOI 10.1007/s11046-011-9509-4
Medleau, L., Jacobs, G. J., & Marks, M. A. (1995). Itraconazole for the treatment of cryptococcosis in cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 9(1), 39-42. https://doi.org/10.1111/j.1939-1676.1995.tb03270.x
Nardoni, S., Mancianti, F., Rum, A., & Corazza, M. (2005). Isolation of Malassezia species from healthy cats and cats with otitis. Journal of Feline Medicine and Surgery, 7(3), 141-145. https://doi.org/10.1016/j.jfms.2004.07.005
Osada, H., Nagashima-Fukui, M., Okazawa, T., Omura, M., Makimura, K., & Ohmori, K. (2023). Case report: First isolation of Exophiala dermatitidis from subcutaneous phaeohyphomycosis in a cat. Frontiers in Veterinary Science, 10, 1259115. https://doi.org/10.3389/fvets.2023.1259115
Pereira, S. A., Gremiao, I. D. F., & Menezes, R. C. (2015). Sporotrichosis in animals: zoonotic transmission. Sporotrichosis: new developments and future prospects, 83-102.
Schmidt, V. (2008). Uncommon fungal infections in cats and dogs in the UK. UK Vet Companion Animal, 13(5), 49-56.
Self, 2006. (02.12.2024 tarihinde https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dog_with_Malassezia_dermatitis.JPG adresinden ulaşılmıştır).
Self, 2006. (02.12.2024 tarihinde https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Malassezia_dermatitis.jpg adresinden ulaşılmıştır).
Selvi, B. İ., & Yıldırım, M. (2019). Ankara ilindeki kedi ve köpeklerden dermatofitlerin izolasyonu. Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 35(3).
Seyedmousavi, S., Guillot, J., & De Hoog, G. S. (2013). Phaeohyphomycoses, emerging opportunistic diseases in animals. Clinical Microbiology Reviews, 26(1), 19-35. https://doi.org/10.1128/cmr.00065-12
Sharman, M. J., & Mansfield, C. S. (2012). Sinonasal aspergillosis in dogs: a review. Journal of Small Animal Practice, 53(8), 434-444. https://doi.org/10.1111/j.1748-5827.2012.01245.x
Shubitz, L. F., & Dial, S. M. (2005). Coccidioidomycosis: a diagnostic challenge. Clinical techniques in small animal practice, 20(4), 220-226.
Sykes, J. E. (2013). Canine and feline infectious diseases. Elsevier Health Sciences.
Yapıcıer, Ö. Ş., Şababoğlu, E., Öztürk, D., Pehlivanoğlu, F., Kaya, M., & Türütoğlu, H. (2017). Kedi ve köpeklerden dermatofitlerin izolasyonu. Veterinary Journal of Mehmet Akif Ersoy University, 2(2), 125-130. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.359535
