Tedarik Zinciri Yönetiminde Endüstri 4.0 ve Blockchain
Özet
Bu bölümde, tedarik zinciri yönetiminde Endüstri 4.0 teknolojileri ile Blockchain’in rolünü ve entegrasyon potansiyelini incelemektedir. Tedarik zinciri, hammadde tedarikinden nihai tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte malzeme, bilgi ve hizmet akışlarını koordine eden karmaşık bir ağdır. Küreselleşme, yoğun rekabet ve müşteri beklentilerinin artışı, işletmeleri bu süreçlerde daha şeffaf, güvenli ve verimli çözümler aramaya yöneltmektedir. Bu bağlamda Blockchain merkeziyetsiz ve değiştirilemez yapısıyla tedarik zinciri boyunca şeffaflığı, izlenebilirliği ve güvenliği artırma potansiyeli sunmaktadır. Özellikle ürün hareketlerinin, lojistik süreçlerin ve veri doğrulama işlemlerinin güvenilir bir şekilde kaydedilmesi, Blockchain’in en kritik avantajları arasında yer almaktadır. Öte yandan, Endüstri 4.0 teknolojileri (ör: siber- fiziksel sistemler, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri analitiği, yapay zekâ ve otonom sistemler) tedarik zincirini dijitalleşmeye yönlendirmekte, gerçek zamanlı veri yönetimi ve optimizasyon imkânı sağlamaktadır. Çalışmada, bu teknolojilerin entegrasyonunun operasyonel maliyetleri azaltacağı, tedarik sürecinde hız ve esneklik kazandıracağı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, Blockchain ve Endüstri 4.0’ın birlikte kullanımı, geleceğin akıllı ve sürdürülebilir tedarik zincirlerinin temelini oluşturabilecek stratejik bir dönüşüm olarak değerlendirilmektedir.
This study examines the role and integration potential of Industry 4.0 technologies and Blockchain in supply chain management. A supply chain is a complex network that coordinates the flow of materials, information, and services from raw material sourcing to the final consumer. Globalization, intense competition, and rising customer expectations have pushed businesses to seek more transparent, secure, and efficient solutions within these processes. In this context, Blockchain, with its decentralized and immutable structure, offers the potential to enhance transparency, traceability, and security throughout the supply chain. One of its key advantages lies in the reliable recording of product movements, logistics operations, and data validation processes. Meanwhile, Industry 4.0 technologies —including cyber- physical systems, the Internet of Things (IoT), big data analytics, artificial intelligence, and autonomous systems— are driving the digitalization of supply chains, enabling real-time data management and process optimization. The study emphasizes that integrating these technologies can reduce operational costs while increasing speed and flexibility in supply chain operations. Consequently, the combined use of Blockchain and Industry 4.0 is evaluated as a strategic transformation that can form the foundation for future smart and sustainable supply chains.
Referanslar
Alam, M. J. C. T. (2016). Why the auto industry should embrace Blockchain. Car Tech.
Al-Jaroodi, J., & Mohamed, N. (2019). Blockchain in industries: A survey. IEEE Access, 7, 36500-36515
Anadolu Ajansı, Aa. (2025). Avrupa ile Rusya arasındaki 60 yıllık işbirliği sona eriyor: AB doğalgaz kriziyle nasıl baş edecek?, 15.06.2025 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/enerjiterminali/ analiz/avrupa-ile-rusya-arasindaki-60-yillik-isbirligi-sona eriyor-ab-dogalgaz-kriziyle-nasil-bas-edecek/47069 adresinden alındı.
Aydoğdu, A., Meder Çakır, H. (2024). Blockchain teknolojisinin uygulama alanları ve finans sektörüne etkisi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(30), 101-128.
Bakan, İ., Şekkeli, Z. H. (2017). Lojistik yönetimi. İstanbul: BETA Yayınevi.
Ben-Daya, M., Hassini, E., & Bahroun, Z. (2019). Internet of things and supply chain management: A literature review. International Journal of Production Research, 57(15-16), 4719-4742.
Berdik, D., Otoum, S., Schmidt, N., Porter, D., Jararweh, Y. (2021). A survey on blockchain for information systems management and security. Information Processing & Management, 58(1), 102397, https://reader.elsevier.com/ reader/sd/p ii/S030645732030892X?token
Bibby, L., & Dehe, B. (2018). Defining and assessing industry 4.0 maturity levels–case of the defence sector. Production Planning & Control, 29(12), 1030-1043.
Bross, P. (2017). The potentials of blockchain technology in logistics. Jönköping Üniversitesi, Bilgi Teknolojileri, İşletme ve İnnovasyon, Jönköping, İsviçre.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W. W. Norton & Company.
Cañas, H., Mula, J., Díaz-Madroñero, M., & Campuzano-Bolarín, F. (2021). Implementing industry 4.0 principles. Computers & industrial engineering, 158, 107379.
Carvalho, N. G. P., & Cazarini, E. W. (2020). Industry 4.0-What Is It?. In Industry 4.0-Current Status and Future Trends. IntechOpen.
Chen, G., Xu, B., Lu, M., Chen, N. S. (2018). Exploring blockchain technology and its potential education. Smart Applications Environments, 5(1), 1-10. https://slejournal.springeropen.com/ articles/10.1186/s40561-017-0050-x
Christopher, M. (1992). Logistics and supply chain management. UK: Financial Times Pitman Publishing
Christopher, M. (2016). Logistics & Supply Chain Management. Pearson.
Çalış, E. A. (2024). Tedarik zinciri yönetiminde blok zincir uygulamasının incelenmesi. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Tezli Yüksek Lisans Tezi.
Devezas, T., & Sarygulov, A. (2017). Industry 4.0. Basel: Springer.
Ersöz, B. & Özmen, M. (2020). Dijitalleşme ve bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkileri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 11(42), 170-179.
Eymen, U. E. (2007). Tedarik zinciri yönetimi. Kalite Ofisi Yayınları.
Gedik, Y. (2021). Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi ve sürdürülebilirliğin tedarik zincirleri üzerindeki etkileri: Kavramsal bir değerlendirme. International Journal of Management Economics & Business/Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(3), 830-860.
Geisberger, E., & Broy, M. (Eds.). (2012). agendaCPS: integrierte forschungsagenda cyber-physical systems (Vol. 1). Springer-Verlag.
Ghadge, A., Er Kara, M., Moradlou, H., & Goswami, M. (2020). The impact of Industry 4.0 implementation on supply chains. Journal of Manufacturing Technology Management, 31(4), 669-686.
Ghobakhloo, M. (2020). Industry 4.0, digitization, and opportunities for sustainability. Journal of cleaner production, 252, 119869.
Groenfeldt, T. (2017). IBM and Maersk apply blockchain to container shipping. 13.06.2025 tarihinde https://www. forbes. com/sites/tomgroenfeldt/2017/03/05/ibm-and-maersk-apply-blockchain-to-container-shippin adresinden alındı.
Gubán, M., & Kovács, G. (2017). Industry 4.0 Conception. Acta Technica Corviniensis-Bulletin of Engineering, 10(1), 111.
Hazer, A. Y. (2025). Ürün takip sistemleri: Teknolojiler, küresel uygulamalar ve gelecek perspektifler. 11.07.2025 tarihinde https://piyasaraporu.com/urun-takip-sistemleri-teknolojiler-kuresel-uygulamalar-ve–gelecek-perspektifleri adresinden alındı.
Ivanov, D., Dolgui, A., & Sokolov, B. (2019). The impact of digital technology and Industry 4.0 on the ripple effect and supply chain risk analytics. International Journal of Production Research, 57(3), 829–846.
Kama, A. (2023). E-ticaret yöntemi ile faaliyet gösteren firmalarda tedarik zinciri için blockchain teknolojisi uygulaması ve seçimi: Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Kamilaris, A., Fonts, A., & Prenafeta-Boldú, F. X. (2019). The rise of blockchain technology in agriculture and food supply chains. Trends in Food Science & Technology, 91, 640-652.
Koetsier, J. (2017). Blockchain beyond bitcoin: how blockchain will transform business in 3–5 years. Mobile Economist, 14.
Kriptomat (2025). Blok Zinciri Teknolojisinin Artıları ve Eksileri. 17.06.2025 tarihinde https://kriptomat.io/tr/blockchain/blok-zinciri-teknolojisinin-artilari-ve-eksileri/ adresinden alındı.
Kshetri, N. (2018). Blockchain’s roles in meeting key supply chain management objectives. International Journal of Information Management, 39, 80–89.
Lacy, P., & Rutqvist, J. (2015). The product as a service business model: performance over ownership. In Waste to Wealth: The Circular Economy Advantage (pp. 99-114). London: Palgrave Macmillan UK.
Lasi, H., Fettke, P., Kemper, H.-G., Feld, T., & Hoffmann, M. (2014). Industry 4.0. Business & Information Systems Engineering, 6(4), 239–242.
O‘Marah, K. (2017). Blockchain: Enormous potential demands your attention. Supply chain digital. 11.06.2025 tarihinde http://www.supplychaindigital.com/technology/blockchain-enormouspotential-demands-your-attention adresinden alındı.
Özsoy, S. (2025). Understanding blockchain adoption in Türkiye’s supply chain management: A multi-dimensional analysis. Sakarya Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Pereira, A. C., & Romero, F. (2017). A review of the meanings and the implications of the Industry 4.0 concept. Procedia manufacturing, 13, 1206-1214.
Rodrigue, J. P. (2018). Efficiency and sustainability in multimodal supply chains, International Transport Forum Discussion Paper, 17, Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), International Transport Forum, Paris, https://doi.org/10.1787/12f93f71-en Schwab, K. (2017). The Fourth Industrial Revolution. Crown Business.
Strandhagen, J. O., Vallandingham, L. R., Fragapane, G., Strandhagen, J. W., Stangeland, A. B. H., & Sharma, N. (2017). Logistics 4.0 and emerging sustainable business models. Advances in Manufacturing, 5, 359-369.
Şahin, M. (2019). Tedarik zincirinde risk yönetiminin işletme performansına etkisi: İstanbul ilinde bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Tekin, M., Zerenler, M. & Bilge A (2005). Bilişim teknolojileri kullanımının işletme performansına etkileri: Lojistik sektöründe bir uygulama. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(8), 115-129.
Tian, F. (2016). An agri-food supply chain traceability system for China based on RFID & blockchain technology. In 2016 13th international conference on service systems and service management (ICSSSM), 1-6).
Ünal, G. & Uluyol, Ç. (2020). Blok zinciri teknolojisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13 (2), 167-175. doi: 10.17671/gazibtd.516990
Üstündağ, A., & Çevikcan, E. (2018). Industry 4.0: Managing the digital transformation (p. 286). Cham: Springer.
Van Hoek, R. (2020). Unblocking the chain–findings from an executive workshop on blockchain in the supply chain. Supply Chain Management: An International Journal, 25(2), 255-261.
Vrchota, J., Mařiková, M., Řehoř, P., Rolínek, L., & Toušek, R. (2019). Human resources readiness for industry 4.0. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 6(1), 3.
Wamba, S. F., Gunasekaran, A., Akter, S., Ren, S. J. F., Dubey, R., & Childe, S. J. (2017). Big data analytics and firm performance: Effects of dynamic capabilities. Journal of business research, 70, 356-365.
Yıldırım, S. (2009). İşletmelerde tedarik zinciri yönetimi ve toplam kalite yönetimi ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 1(1), 175-191.
Referanslar
Alam, M. J. C. T. (2016). Why the auto industry should embrace Blockchain. Car Tech.
Al-Jaroodi, J., & Mohamed, N. (2019). Blockchain in industries: A survey. IEEE Access, 7, 36500-36515
Anadolu Ajansı, Aa. (2025). Avrupa ile Rusya arasındaki 60 yıllık işbirliği sona eriyor: AB doğalgaz kriziyle nasıl baş edecek?, 15.06.2025 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/enerjiterminali/ analiz/avrupa-ile-rusya-arasindaki-60-yillik-isbirligi-sona eriyor-ab-dogalgaz-kriziyle-nasil-bas-edecek/47069 adresinden alındı.
Aydoğdu, A., Meder Çakır, H. (2024). Blockchain teknolojisinin uygulama alanları ve finans sektörüne etkisi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(30), 101-128.
Bakan, İ., Şekkeli, Z. H. (2017). Lojistik yönetimi. İstanbul: BETA Yayınevi.
Ben-Daya, M., Hassini, E., & Bahroun, Z. (2019). Internet of things and supply chain management: A literature review. International Journal of Production Research, 57(15-16), 4719-4742.
Berdik, D., Otoum, S., Schmidt, N., Porter, D., Jararweh, Y. (2021). A survey on blockchain for information systems management and security. Information Processing & Management, 58(1), 102397, https://reader.elsevier.com/ reader/sd/p ii/S030645732030892X?token
Bibby, L., & Dehe, B. (2018). Defining and assessing industry 4.0 maturity levels–case of the defence sector. Production Planning & Control, 29(12), 1030-1043.
Bross, P. (2017). The potentials of blockchain technology in logistics. Jönköping Üniversitesi, Bilgi Teknolojileri, İşletme ve İnnovasyon, Jönköping, İsviçre.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W. W. Norton & Company.
Cañas, H., Mula, J., Díaz-Madroñero, M., & Campuzano-Bolarín, F. (2021). Implementing industry 4.0 principles. Computers & industrial engineering, 158, 107379.
Carvalho, N. G. P., & Cazarini, E. W. (2020). Industry 4.0-What Is It?. In Industry 4.0-Current Status and Future Trends. IntechOpen.
Chen, G., Xu, B., Lu, M., Chen, N. S. (2018). Exploring blockchain technology and its potential education. Smart Applications Environments, 5(1), 1-10. https://slejournal.springeropen.com/ articles/10.1186/s40561-017-0050-x
Christopher, M. (1992). Logistics and supply chain management. UK: Financial Times Pitman Publishing
Christopher, M. (2016). Logistics & Supply Chain Management. Pearson.
Çalış, E. A. (2024). Tedarik zinciri yönetiminde blok zincir uygulamasının incelenmesi. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Tezli Yüksek Lisans Tezi.
Devezas, T., & Sarygulov, A. (2017). Industry 4.0. Basel: Springer.
Ersöz, B. & Özmen, M. (2020). Dijitalleşme ve bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkileri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 11(42), 170-179.
Eymen, U. E. (2007). Tedarik zinciri yönetimi. Kalite Ofisi Yayınları.
Gedik, Y. (2021). Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi ve sürdürülebilirliğin tedarik zincirleri üzerindeki etkileri: Kavramsal bir değerlendirme. International Journal of Management Economics & Business/Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(3), 830-860.
Geisberger, E., & Broy, M. (Eds.). (2012). agendaCPS: integrierte forschungsagenda cyber-physical systems (Vol. 1). Springer-Verlag.
Ghadge, A., Er Kara, M., Moradlou, H., & Goswami, M. (2020). The impact of Industry 4.0 implementation on supply chains. Journal of Manufacturing Technology Management, 31(4), 669-686.
Ghobakhloo, M. (2020). Industry 4.0, digitization, and opportunities for sustainability. Journal of cleaner production, 252, 119869.
Groenfeldt, T. (2017). IBM and Maersk apply blockchain to container shipping. 13.06.2025 tarihinde https://www. forbes. com/sites/tomgroenfeldt/2017/03/05/ibm-and-maersk-apply-blockchain-to-container-shippin adresinden alındı.
Gubán, M., & Kovács, G. (2017). Industry 4.0 Conception. Acta Technica Corviniensis-Bulletin of Engineering, 10(1), 111.
Hazer, A. Y. (2025). Ürün takip sistemleri: Teknolojiler, küresel uygulamalar ve gelecek perspektifler. 11.07.2025 tarihinde https://piyasaraporu.com/urun-takip-sistemleri-teknolojiler-kuresel-uygulamalar-ve–gelecek-perspektifleri adresinden alındı.
Ivanov, D., Dolgui, A., & Sokolov, B. (2019). The impact of digital technology and Industry 4.0 on the ripple effect and supply chain risk analytics. International Journal of Production Research, 57(3), 829–846.
Kama, A. (2023). E-ticaret yöntemi ile faaliyet gösteren firmalarda tedarik zinciri için blockchain teknolojisi uygulaması ve seçimi: Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Kamilaris, A., Fonts, A., & Prenafeta-Boldú, F. X. (2019). The rise of blockchain technology in agriculture and food supply chains. Trends in Food Science & Technology, 91, 640-652.
Koetsier, J. (2017). Blockchain beyond bitcoin: how blockchain will transform business in 3–5 years. Mobile Economist, 14.
Kriptomat (2025). Blok Zinciri Teknolojisinin Artıları ve Eksileri. 17.06.2025 tarihinde https://kriptomat.io/tr/blockchain/blok-zinciri-teknolojisinin-artilari-ve-eksileri/ adresinden alındı.
Kshetri, N. (2018). Blockchain’s roles in meeting key supply chain management objectives. International Journal of Information Management, 39, 80–89.
Lacy, P., & Rutqvist, J. (2015). The product as a service business model: performance over ownership. In Waste to Wealth: The Circular Economy Advantage (pp. 99-114). London: Palgrave Macmillan UK.
Lasi, H., Fettke, P., Kemper, H.-G., Feld, T., & Hoffmann, M. (2014). Industry 4.0. Business & Information Systems Engineering, 6(4), 239–242.
O‘Marah, K. (2017). Blockchain: Enormous potential demands your attention. Supply chain digital. 11.06.2025 tarihinde http://www.supplychaindigital.com/technology/blockchain-enormouspotential-demands-your-attention adresinden alındı.
Özsoy, S. (2025). Understanding blockchain adoption in Türkiye’s supply chain management: A multi-dimensional analysis. Sakarya Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Pereira, A. C., & Romero, F. (2017). A review of the meanings and the implications of the Industry 4.0 concept. Procedia manufacturing, 13, 1206-1214.
Rodrigue, J. P. (2018). Efficiency and sustainability in multimodal supply chains, International Transport Forum Discussion Paper, 17, Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), International Transport Forum, Paris, https://doi.org/10.1787/12f93f71-en Schwab, K. (2017). The Fourth Industrial Revolution. Crown Business.
Strandhagen, J. O., Vallandingham, L. R., Fragapane, G., Strandhagen, J. W., Stangeland, A. B. H., & Sharma, N. (2017). Logistics 4.0 and emerging sustainable business models. Advances in Manufacturing, 5, 359-369.
Şahin, M. (2019). Tedarik zincirinde risk yönetiminin işletme performansına etkisi: İstanbul ilinde bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Tekin, M., Zerenler, M. & Bilge A (2005). Bilişim teknolojileri kullanımının işletme performansına etkileri: Lojistik sektöründe bir uygulama. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(8), 115-129.
Tian, F. (2016). An agri-food supply chain traceability system for China based on RFID & blockchain technology. In 2016 13th international conference on service systems and service management (ICSSSM), 1-6).
Ünal, G. & Uluyol, Ç. (2020). Blok zinciri teknolojisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13 (2), 167-175. doi: 10.17671/gazibtd.516990
Üstündağ, A., & Çevikcan, E. (2018). Industry 4.0: Managing the digital transformation (p. 286). Cham: Springer.
Van Hoek, R. (2020). Unblocking the chain–findings from an executive workshop on blockchain in the supply chain. Supply Chain Management: An International Journal, 25(2), 255-261.
Vrchota, J., Mařiková, M., Řehoř, P., Rolínek, L., & Toušek, R. (2019). Human resources readiness for industry 4.0. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 6(1), 3.
Wamba, S. F., Gunasekaran, A., Akter, S., Ren, S. J. F., Dubey, R., & Childe, S. J. (2017). Big data analytics and firm performance: Effects of dynamic capabilities. Journal of business research, 70, 356-365.
Yıldırım, S. (2009). İşletmelerde tedarik zinciri yönetimi ve toplam kalite yönetimi ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 1(1), 175-191.
