Kronik Subdural Hematom: Tanı ve Tedavi
Özet
Bu bölüm, kronik subdural hematomun (KSDH) güncel tanı ve tedavi yaklaşımlarını özet bir şekilde ele almaktadır. Yaşlı bireylerde görülen KSDH, minör travmalardan sonra geçen ve sürekli artan kişilerle kendini gösteren önemli bir nöroşirürjik durum. Bölümde, klinik olası, yöntemsel yöntemler ve ayırıcı tanısal bilgiler sunulmaktadır; Konservatif, cerrahi ve minimal invaziv tedavi seçenekleri detaylandırılmaktadır. Çapak deliği drenajı, kraniotomi ve embolizasyon gibi cerrahi algoritmaların karşılaştırılması olarak değerlendirilmiş, hasta seçimi ve sonrasında tedavi takip programları vurgulanmıştır. Ayrıca güncel literatürdeki yeniden kanama riskleri, ölüm oranları ve uzun dönemli günlük yaşam bilgileri sunulmaktadır. Bu kapsamlı içerik, klinik pratikte yol gösterici nitelikte olup nöroşirürjiler, asistanları ve ilgili disiplinlere katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Uno M. Chronic subdural hematoma-evolution of etiology and surgical treatment. Neurologia medico-chirurgica. 2023;63(1):1-8.
Frati A, Salvati M, Mainiero F, Ippoliti F, Rocchi G, Raco A, et al. Inflammation markers and risk factors for recurrence in 35 patients with a posttraumatic chronic subdural hematoma: a prospective study. Journal of neurosurgery. 2004;100(1):24-32.
Jensen TSR, Thiesson EM, Fugleholm K, Wohlfahrt J, Munch TN. Inflammatory Risk Factors for Chronic Subdural Hematoma in a Nationwide Cohort. Journal of Inflammation Research. 2024:8261-70.
Hoersting A, Mullen JE. Traumatic Brain Injury. Nursing Care of the Pediatric Neurosurgery Patient. 2017:255-316.
Karam OR, de Andrade Leão OA, Martio AE, Vanzin JR, Mesquita Filho PM. Chronic subdural hematoma: Epidemiological analysis and factors associated with hematoma size–A single center experience. Brain Hemorrhages. 2024;5(4):177-80.
Ponce-Ayala A, de Jesús Gutiérrez-Baños J, Mendizabal-Guerra R, Rodriguez-Pereira MI, Carrizales-Rodriguez J. Chronic subdural hematoma: Clinical experience and recurrence risk factors in a Mexican neurosurgery residency training program. Surgical Neurology International. 2025;16:181.
Mai LM, Joundi RA, Katsanos AH, Selim M, Shoamanesh A. Pathophysiology of intracerebral hemorrhage: recovery trajectories. Stroke. 2025;56(3):783-93.
Stubbs DJ, Vivian M, Davies B, Ercole A, Burnstein R, Joannides A. Incidence of chronic subdural haematoma: a single-centre exploration of the effects of an ageing population with a review of the literature. Acta neurochirurgica. 2021;163:2629-37.
Alam S, Rahman MM, Sarker MH, Ahmed N, Chowdhury FH. Head injury. Principles of Neurosurgery: A Concise Text. 2024:133.
Ramachandran R, Hegde T. Chronic subdural hematomas—causes of morbidity and mortality. Surgical neurology. 2007;67(4):367-72.
Yadav Y, Parihar V, Namdev H, Bajaj J. Chronic subdural hematoma. Asian journal of neurosurgery. 2016;11(04):330-42.
Foppen M, Lodewijkx R, Slot M, Vandertop WP, Verbaan D. Chronic subdural hematoma with mild to moderate symptoms: The effect of initial treatment approach on clinical outcome. Brain and Spine. 2025;5:104219.
Senturk S, Guzel C, Bilici A, Takmaz I, Guzel E. CT and MR imaging of chronic subdural hematomas: a comparative study. Swiss medical weekly. 2010;140(2324):335-.
Akhaddar A. Neuroimaging differential diagnosis (imaging mimicking conditions) of cranial chronic subdural hematoma. Subdural Hematoma: Past to Present to Future Management. 2021:311-26.
Nakao J, Marushima A, Fujita K, Fujimori H, Mashiko R, Kamezaki T, et al. Conservative Treatment of Chronic Subdural Hematoma with Gorei-san. Neurologia medico-chirurgica. 2023;63(1):31-6.
Laldjising ER, Cornelissen FM, Gadjradj PS. Practice variation in the conservative and surgical treatment of chronic subdural hematoma. Clinical neurology and neurosurgery. 2020;195:105899.
Staartjes VE, Serra C, Regli L. In Reply: Safety and Effectiveness of an Enhanced Recovery Protocol in Patients Undergoing Burr Hole Evacuation for Chronic Subdural Hematoma. Neurosurgery. 2025;96(1):e16-e7.
Firdaus A, Bagus UD. Craniotomy vs. Burr Hole in the Management of Chronic Subdural Hematoma: A Literature Review. Asian Australasian Neuro and Health Science Journal (AANHS-J). 2025;7(01):27-34.
Suresh V, Manivannan S, Edwards B, Zolnourian A, Sadek A-R, Bulters D. Factors affecting outcomes following mini-craniotomy evacuation of primary chronic subdural hematoma: a single center retrospective study. World Neurosurgery. 2025:124030.
Doria-Medina R, Bissolo M, Watzlawick R, Shah MJ, Rohr E, Buttler K-J, et al. Twist-drill craniostomy with pressure-controlled fibrinolytic irrigation therapy reduces recurrence of chronic subdural hematomas: initial experience in 16 cases. Clinical Neurology and Neurosurgery. 2025;252:108850.
Foppen M, Yah K, Slot K, van Schie P, Verbaan D, Vandertop W. Unilateral or bilateral drainage for patients with bilateral chronic subdural hematoma: a systematic review and retrospective cohort study. Neurosurgical Review. 2025;48(1):403.
Hamada H, Tajitsu K, Tokimura H, Kuroki S, Hiwatari T, Hanaya R. Factors Related to Recurrence and Complications after Percutaneous Subdural Tapping for Chronic Subdural Hematomas (Aoki Method): Clinical Experiences of 383 Patients with Chronic Subdural Hematomas. Neurologia medico-chirurgica. 2025:2024-0224.
Bao Z, Xu S, Cui G, Qu J-M, Liang T-Y. The relationship between serum coagulation parameters and the recurrence of chronic subdural hematoma. Molecular and cellular biochemistry. 2025;480(2):1055-61.
Kamenova M, Pacan L, Mueller C, Coslovsky M, Lutz K, Marbacher S, et al. Aspirin Continuation or Discontinuation in Surgically Treated Chronic Subdural Hematoma: A Randomized Clinical Trial. JAMA neurology. 2025.
Krishna GR, Sobieraj A, Biswas S, Pandit A, Sheridan K, Patel A, et al. Characteristics of chronic subdural haematomas related to DOACs vs warfarin. BMC neurology. 2025;25(1):184.
Pilawska SA, Krzyżewski RM, Dębicka M, Łasocha B, Brożek GA, Popiela TJ, et al. Facial nerve palsy as a complication of the middle meningeal artery embolization for chronic subdural hematoma: report of 3 cases and review of literature. World Neurosurgery. 2025:124128.
López ASE, Jiménez NPE, Ramos PAM, López GAC. Endovascular Embolization for Chronic Subdural Hematomas: A Literature Review of the Current Evidence. Cureus. 2025;17(3).
Papageorgiou NM, Palaiodimou L, Melanis K, Theodorou A, Stefanou M-I, Tsalouchidou P-E, et al. Embolization of Middle Meningeal Artery in Patients with Chronic Subdural Hematoma: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized-Controlled Clinical Trials. Journal of Clinical Medicine. 2025;14(9):2862.