Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Özel Gün Reklamlarının Gösterge Bilimsel Analizi: Türkiye’de Anneler Günü, Babalar Günü ve 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Reklamlarının İncelemesi
Özet
Kapitalist toplum içerisinde egemen olan ataerkil ideoloji özel gün reklamcılığı üzerinden toplumsal cinsiyeti rollerini yeniden inşa etmektedir. Özel gün reklamcılığı, bir yandan tüketim ekonomisinin itici gücünü oluştururken diğer taraftan da mevcut ataerkil sistem içerisindeki toplumsal roller ve cinsiyet kalıplarını güçlendirmektedir. Bir başka ifadeyle reklam, toplumsal yapı içerisindeki rolleri yeniden üretmekte veya değiştirmektedir. Kadın veerkeğe düşen görevler somut bir şekilde özel günlerdeki reklamlar aracılığıyla yansıtılmaktadır. Son yıllarda toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik bilincin artması, markaların özel günlerde daha kapsayıcı ve çoğulculuğu destekleyen mesajlar vermesini sağlamaktadır. Geleneksel kalıpları aşarak kadın ve erkek imajını temsil eden ve cinsiyet eşitliğine dikkat çeken markalar, toplumun desteğini kazanmaktadır. Tüketim ekonomisine yön veren ve markaların reklam kampanyalarına ağırlık verdiği özel günler, toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl yansıtıldığına yönelik önemli rehberlerdir. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’de özel gün reklamlarında toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl üretildiği sorusuna cevap aramaktır. Bu çerçevede Türkiye’de 2024 yılında YouTube üzerinden yayınlanan ve en fazla izlenme oranına sahip, Anneler Günü, Babalar Günü ve 8 Mart Dünya Kadınlar Günü reklamları karşılaştırmalı olarak, bir nitel araştırma yöntemi olan gösterge bilimsel analiz ile çözümlenmiştir. Analiz edilen reklamlar, özel günler etrafında şekillenen anlatılar aracılığıyla toplumsal cinsiyet rollerinin çeşitli şekillerde inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Anneler Günü reklamlarında geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ön plandayken, Babalar Günü reklamlarında hem geleneksel hem de modern babalık anlayışını bir araya getiren hibrit bir baba modeli sunulmaktadır. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü reklamlarında ise femvertising stratejisi kullanılarak kadınların iş hayatındaki varlığı ön plana çıkartılmakta ve toplumsal cinsiyet eşitliği yönünde mesajlar verilmektedir.
Referanslar
Abitbol, A., ve Sternadori, M. M. (2020). Consumer location and ad type preferences as predictors of attitude toward femvertising. Journal of Social Marketing, 10(2), 1-17. https://doi.org/10.1108/JSOCM-06-2019-0085
Alfaro-Ibáñez, B. ve Gallardo-Echenique, E. (2024). Femwashing or femvertising? A look at advertising authenticity. In P. C. López-López et al. (Eds.), ICOMTA 2023, AHSSEH 11 (pp. 111–121).
Arslan, E. (2015). A content analysis of male and female characters portrayed in Turkish television commercials. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 235–251.
Aydın, G., ve Aydın Aslaner, D. (2015). Stereotip kadın rollerinin televizyon reklamlarında sunumu. Global Media Journal TR Edition, 6(11), 54-74.
Bal, S. (2014). Reklamların eskimeyen yüzü “Muhteşem Annelik”: Anneler günü reklamları örneği. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 1(2), 59–85. https://doi.org/10.24955/ilef.106592
Başfırıncı, Ç., Ergül, B. ve Özgüden, B. (2018). İzleyici gözünden toplumsal cinsiyete meydan okuyan reklamlar. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi(20), 199–216. https://doi.org/10.18092/ulikidince.356369
Battle, D. E. (2012). Communication disorders in a multicultural and global society. In Communication disorders in multicultural and international populations (4th ed., pp. 1–19). Elsevier.
Beauvoir, S. de. (1972). The second sex. Harmondsworth: Penguin.
Becker-Herby, E. (2016). The rise of femvertising: Authentically reaching female consumers (Yüksek lisans tezi). University of Minnesota. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/11299/181494
Bridgestone Türkiye (2024, 6 Mayıs). #Bridgestone İle Her 'Varınca Ara!' Artık Daha Anlamlı. #AnnelerGünü Kutlu Olsun!. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=1619eYAgChg
Bryson, V. (2003). Feminist politika teorisi (A. Gülaşık, Çev.). Ankara: Phoenix.
Code, L. (Ed.). (2000). Gender. In Encyclopedia of feminist theories (pp. 311–314). Routledge.
Çağlı, U. ve Durukan, L. (1989). Sex role portrayals in Turkish TV advertising: Some preliminary findings. ODTÜ Gelișme Dergisi, 16(1–2), 153–175.
Çakır, S. (2007). Feminizm. In Örs, H. (B. Ed.), 19. yüzyıldan 20. yüzyıla modern siyasal ideolojiler. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Chandler, D. (2007). Semiotics: The basics (2nd ed.). Routledge.
Çilingir Ük, Z. (2019). Toplumsal cinsiyet stereotiplerinin Kadınlar Günü reklamları üzerinden değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (24), 1–16.
De Facto (2024, 6 Haziran). Buğra Gülsoy’un Babalar Günü favorilerini keşfet! [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Cwycyqf2X_A
Delphy, C. (1984). Close to home: A materialist analysis of women’s oppression. London: Hutchinson.
Döring, N. (2021). Visual Gender Stereotypes (Advertisement, Social Media). DOCA- Database of Variables for Content Analysis, 1(5). https://doi.org/10.34778/5i
Drake, V. E. (2017). The impact of female empowerment in advertising (Femvertising). Journal of Research in Marketing, 7(3), 593–599.
Eisend, M. (2010). A meta-analysis of gender roles in advertising. Journal of the academy of marketing science, 38, 418-440.
Ellemers, N. (2021). Gender stereotypes. Annual Review of Psychology, 72(1), 275–298. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010419-050820
Femvertising Ödülleri. (t.y.). Femvertising Awards. Erişim 3 Aralık 2024, https://www.femvertisingawards.com/ Erişim tarihi: 21 Aralık 2024.
Goffman, E. (2020). Reklamlarda toplumsal cinsiyet (D. Kılçer, Çev.). Heretik Yayınları.
Harrington, A., Marshall, B. L., & Müller, H.-P. (Eds.). (2006). Gender. In Encyclopedia of social theory (pp. 219–223). Routledge.
Hawkesworth, M. (2013). Sex, gender, and sexuality: From naturalized presumption to analytical categories. In G. Waylen, K. Celis, J. Kantola, & S. L. Weldon (Eds.), The Oxford handbook of gender and politics. Oxford: Oxford University Press.
Jodi, L. ve Bremer (1994). "Advertising Preferences When Presented with Various Ad Stimuli: The Impact of Stereotypical Versus Non-Stereotypical Advertising." Journal of Advertising Research, 2(2), 3.
Kakroda, N. ve Sole, N. A. (2023). Through the lens of feminism: Concept, origin and the four waves. International Journal of Political Science, 9(2), 87–94.
Kırca Schroeder, S. (2007). Popüler feminizm: Türkiye ve Britanya’da kadın dergileri. Bağlam Yayıncılık.
Kniazian, A. (2014). Gender stereotypes in advertising. Armenian Folia Anglistika, 10(1-2 (12), 82–87. https://doi.org/10.46991/AFA/2014.10.1-2.082
Kramarae, C. ve Spender, D. (Eds.). (2000). Gender. In The Routledge international encyclopedia of women: Global Women's Issues and Knowledge. Routledge.
Kumar, S. A., & Sreedharan, N. V. (2023). A critical discourse analysis of male & female representation in advertisements. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 4(1SE), 283–295.
Lingytė, L. (2022). Links Between the Psychological Impact of Advertisement Breaking Stereotypes, Self-congruence and Brand Attitude. 16th Prof. Vladas Gronskas International Scientific Conference, Vilnius University Kaunas Faculty.
Macias, K. (2021). Femvertising and its perception by Polish female consumers. Journal of Marketing and Consumer Behaviour in Emerging Markets, 1(12), 55–69.
Martin, B. (2006). Key terms in semiotics. New York: Continuum Books.
Naumovska, L., & Purcarea, I. (2021). The fall of sexism and the rise of feminism in advertising: Brands advocating social justice and gender equality. Journal of Marketing Research, 58(3), 456–472.
Oakley, A. (1972). Sex, gender, and society. London: Temple Smith.
Oakley, A. (1986). Sex, gender and society. Gower/Maurice Temple Smit
Özdilek (2024, 7 Haziran). Babalar Günü’ne Özel Baba Bornozu Setleri Özdilek'te. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=F7RDFAhJOhY
Özgün, Y. (2017). Feminizm. In G. Atılgan & A. Aytekin (Eds.), Siyaset bilimi: Kavramlar, ideolojiler, disiplinler arası ilişkiler (pp. 379–394). Yordam Kitap.
Peach, L. J. (Ed.). (1998). Women in culture: A women’s studies anthology. Blackwell Publishers.
Pérez, M. P. R. Ve Gutiérrez, M. (2017). Femvertising: female empowering strategies in recent spanish commercials. Investigaciones feministas, 8(2), 337-351.
Pineda Martínez, K. E., Sánchez Torres, Y., ve Ortiz Zarco, R. (2024). Femvertising como estrategia de comercialización internacional del empoderamiento femenino. CaleidoscoPI, 2(3), 29–42.
Rahmani, I. L., Meliana, R.ve Triyono, S. (2024). Dissecting Gender Bias: Critical Discourse Analysis of Advertisements in Indonesia. Journal of Pragmatics and Discourse Research, 4(2), 180–193.
Reklamverenler Derneği (RVD). (2023). Effie Awards Türkiye eşitlik karnesi 2023 raporu: Sunum dokümanı. Reklamverenler Derneği. https://rvd.org.tr/uploads/2024/05/effie-awards-turkiye-esitlik-karnesi-2023-raporu-yayimlandi-sunum.pdf. Erişim tarihi: 23 Aralık 2024.
Sanay, Y. ve Şener, G. (2021). Kristal Elma ödüllü televizyon reklamlarında toplumsal cinsiyet temsil ve rolleri üzerine bir içerik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(32), 1297–1315. https://doi.org/10.21076/vizyoner.896906
Seden Meral, P. (2011). Erkek hegemonyasının (yeniden) üretimi: Dergi reklamlarında hegemonik erkekliğin temsili. İçinde İ. Erdoğan (Ed.), Medyada hegemonik erkeklik ve temsil (ss. 297-323). Kalkedeon Yayınları.
Sharma, S. ve Bumb, A. (2021). Role portrayal of women in advertising: An empirical study. Journal of International Women's Studies, 22(9), Article 16. 236-255.https://vc.bridgew.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2636&context=jiws Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
So CHIC (2024, 22 Nisan). En CHIC Anneler Günü Hediyeleri So CHIC'te!. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=1kFNvOsAfBw
Şenkal, Y. (2016). Feminist kuramlar bağlamında reklamda kadın imgesine bakış. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi (42), 91–114.
Şişecam (2024, 5 Mat). 8 Mart Dünya Kadınlar Günü #Eşitlik Ruhunda. [Video]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=NV1R7ep-PyI
Trendyol (2024, 1 Mart). 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun. [Video]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=wXQ7z9GLMQ0
Toksarı, M. ve Aydar, A. F. (2022). Kurumların reklam stratejilerinde femvertising kavramının rolü: Türk Hava Yolları’nın 8 Mart 2021 tarihinde Dünya Kadınlar Günü için yayınlamış olduğu reklamın göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmesi. Intermedia International e-Journal, 9(16), 97–119. https://doi.org/10.56133/intermedia.1021721
Török, A., Gomez-Borquez, C. L., Centeno-Velázquez, E. ve Malota, E. (2023). Empowerment through femvertising: Evidence from Mexico and Hungary. Feminist Media Studies.
Tsichla, E. (2020). The Changing Roles of Gender in Advertising: Past, Present, and Future. Contemporary Southeastern Europe, 7(2), 28-44
Uray, N. ve Burnaz, S. (2003). An analysis of the portrayal of gender roles in Turkish television advertisements. Sex Roles, 48(1–2), 77–87. https://doi.org/10.1023/A:1022348813469
Ünalan, D. ve Şeşen, E. (2020). Anneler Günü ve Babalar Günü reklamlarında toplumsal cinsiyet inşası. Electronic Turkish Studies, 15(2), 1453–1481.
Varghese, N., & Kumar, N. (2022). Feminism in advertising: Irony or revolution? A critical review of femvertising. Feminist Media Studies, 22(2), 1-17.
Waqar, A., Jamil, M., AL-Hazmi, N. M., & Amir, A. (2024). Unveiling femvertising: Examining gratitude, consumers' attitude towards femvertising, and personality traits. Cogent Business & Management, 11(1), 2297448. https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2297448.
World Federation of Advertisers (WFA). (n.d.). Reklamda ilerici toplumsal cinsiyet temsilleri rehberi: Reklamları "kalıp yargılardan" arındırmak. World Federation of Advertisers. https://wfanet.org/knowledge/item/2018/05/14/A-guide-to-progressive-gender-portrayals-in-advertising. Erişim tarihi: 23 Aralık 2024
Referanslar
Abitbol, A., ve Sternadori, M. M. (2020). Consumer location and ad type preferences as predictors of attitude toward femvertising. Journal of Social Marketing, 10(2), 1-17. https://doi.org/10.1108/JSOCM-06-2019-0085
Alfaro-Ibáñez, B. ve Gallardo-Echenique, E. (2024). Femwashing or femvertising? A look at advertising authenticity. In P. C. López-López et al. (Eds.), ICOMTA 2023, AHSSEH 11 (pp. 111–121).
Arslan, E. (2015). A content analysis of male and female characters portrayed in Turkish television commercials. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 235–251.
Aydın, G., ve Aydın Aslaner, D. (2015). Stereotip kadın rollerinin televizyon reklamlarında sunumu. Global Media Journal TR Edition, 6(11), 54-74.
Bal, S. (2014). Reklamların eskimeyen yüzü “Muhteşem Annelik”: Anneler günü reklamları örneği. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 1(2), 59–85. https://doi.org/10.24955/ilef.106592
Başfırıncı, Ç., Ergül, B. ve Özgüden, B. (2018). İzleyici gözünden toplumsal cinsiyete meydan okuyan reklamlar. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi(20), 199–216. https://doi.org/10.18092/ulikidince.356369
Battle, D. E. (2012). Communication disorders in a multicultural and global society. In Communication disorders in multicultural and international populations (4th ed., pp. 1–19). Elsevier.
Beauvoir, S. de. (1972). The second sex. Harmondsworth: Penguin.
Becker-Herby, E. (2016). The rise of femvertising: Authentically reaching female consumers (Yüksek lisans tezi). University of Minnesota. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/11299/181494
Bridgestone Türkiye (2024, 6 Mayıs). #Bridgestone İle Her 'Varınca Ara!' Artık Daha Anlamlı. #AnnelerGünü Kutlu Olsun!. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=1619eYAgChg
Bryson, V. (2003). Feminist politika teorisi (A. Gülaşık, Çev.). Ankara: Phoenix.
Code, L. (Ed.). (2000). Gender. In Encyclopedia of feminist theories (pp. 311–314). Routledge.
Çağlı, U. ve Durukan, L. (1989). Sex role portrayals in Turkish TV advertising: Some preliminary findings. ODTÜ Gelișme Dergisi, 16(1–2), 153–175.
Çakır, S. (2007). Feminizm. In Örs, H. (B. Ed.), 19. yüzyıldan 20. yüzyıla modern siyasal ideolojiler. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Chandler, D. (2007). Semiotics: The basics (2nd ed.). Routledge.
Çilingir Ük, Z. (2019). Toplumsal cinsiyet stereotiplerinin Kadınlar Günü reklamları üzerinden değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (24), 1–16.
De Facto (2024, 6 Haziran). Buğra Gülsoy’un Babalar Günü favorilerini keşfet! [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Cwycyqf2X_A
Delphy, C. (1984). Close to home: A materialist analysis of women’s oppression. London: Hutchinson.
Döring, N. (2021). Visual Gender Stereotypes (Advertisement, Social Media). DOCA- Database of Variables for Content Analysis, 1(5). https://doi.org/10.34778/5i
Drake, V. E. (2017). The impact of female empowerment in advertising (Femvertising). Journal of Research in Marketing, 7(3), 593–599.
Eisend, M. (2010). A meta-analysis of gender roles in advertising. Journal of the academy of marketing science, 38, 418-440.
Ellemers, N. (2021). Gender stereotypes. Annual Review of Psychology, 72(1), 275–298. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010419-050820
Femvertising Ödülleri. (t.y.). Femvertising Awards. Erişim 3 Aralık 2024, https://www.femvertisingawards.com/ Erişim tarihi: 21 Aralık 2024.
Goffman, E. (2020). Reklamlarda toplumsal cinsiyet (D. Kılçer, Çev.). Heretik Yayınları.
Harrington, A., Marshall, B. L., & Müller, H.-P. (Eds.). (2006). Gender. In Encyclopedia of social theory (pp. 219–223). Routledge.
Hawkesworth, M. (2013). Sex, gender, and sexuality: From naturalized presumption to analytical categories. In G. Waylen, K. Celis, J. Kantola, & S. L. Weldon (Eds.), The Oxford handbook of gender and politics. Oxford: Oxford University Press.
Jodi, L. ve Bremer (1994). "Advertising Preferences When Presented with Various Ad Stimuli: The Impact of Stereotypical Versus Non-Stereotypical Advertising." Journal of Advertising Research, 2(2), 3.
Kakroda, N. ve Sole, N. A. (2023). Through the lens of feminism: Concept, origin and the four waves. International Journal of Political Science, 9(2), 87–94.
Kırca Schroeder, S. (2007). Popüler feminizm: Türkiye ve Britanya’da kadın dergileri. Bağlam Yayıncılık.
Kniazian, A. (2014). Gender stereotypes in advertising. Armenian Folia Anglistika, 10(1-2 (12), 82–87. https://doi.org/10.46991/AFA/2014.10.1-2.082
Kramarae, C. ve Spender, D. (Eds.). (2000). Gender. In The Routledge international encyclopedia of women: Global Women's Issues and Knowledge. Routledge.
Kumar, S. A., & Sreedharan, N. V. (2023). A critical discourse analysis of male & female representation in advertisements. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 4(1SE), 283–295.
Lingytė, L. (2022). Links Between the Psychological Impact of Advertisement Breaking Stereotypes, Self-congruence and Brand Attitude. 16th Prof. Vladas Gronskas International Scientific Conference, Vilnius University Kaunas Faculty.
Macias, K. (2021). Femvertising and its perception by Polish female consumers. Journal of Marketing and Consumer Behaviour in Emerging Markets, 1(12), 55–69.
Martin, B. (2006). Key terms in semiotics. New York: Continuum Books.
Naumovska, L., & Purcarea, I. (2021). The fall of sexism and the rise of feminism in advertising: Brands advocating social justice and gender equality. Journal of Marketing Research, 58(3), 456–472.
Oakley, A. (1972). Sex, gender, and society. London: Temple Smith.
Oakley, A. (1986). Sex, gender and society. Gower/Maurice Temple Smit
Özdilek (2024, 7 Haziran). Babalar Günü’ne Özel Baba Bornozu Setleri Özdilek'te. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=F7RDFAhJOhY
Özgün, Y. (2017). Feminizm. In G. Atılgan & A. Aytekin (Eds.), Siyaset bilimi: Kavramlar, ideolojiler, disiplinler arası ilişkiler (pp. 379–394). Yordam Kitap.
Peach, L. J. (Ed.). (1998). Women in culture: A women’s studies anthology. Blackwell Publishers.
Pérez, M. P. R. Ve Gutiérrez, M. (2017). Femvertising: female empowering strategies in recent spanish commercials. Investigaciones feministas, 8(2), 337-351.
Pineda Martínez, K. E., Sánchez Torres, Y., ve Ortiz Zarco, R. (2024). Femvertising como estrategia de comercialización internacional del empoderamiento femenino. CaleidoscoPI, 2(3), 29–42.
Rahmani, I. L., Meliana, R.ve Triyono, S. (2024). Dissecting Gender Bias: Critical Discourse Analysis of Advertisements in Indonesia. Journal of Pragmatics and Discourse Research, 4(2), 180–193.
Reklamverenler Derneği (RVD). (2023). Effie Awards Türkiye eşitlik karnesi 2023 raporu: Sunum dokümanı. Reklamverenler Derneği. https://rvd.org.tr/uploads/2024/05/effie-awards-turkiye-esitlik-karnesi-2023-raporu-yayimlandi-sunum.pdf. Erişim tarihi: 23 Aralık 2024.
Sanay, Y. ve Şener, G. (2021). Kristal Elma ödüllü televizyon reklamlarında toplumsal cinsiyet temsil ve rolleri üzerine bir içerik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(32), 1297–1315. https://doi.org/10.21076/vizyoner.896906
Seden Meral, P. (2011). Erkek hegemonyasının (yeniden) üretimi: Dergi reklamlarında hegemonik erkekliğin temsili. İçinde İ. Erdoğan (Ed.), Medyada hegemonik erkeklik ve temsil (ss. 297-323). Kalkedeon Yayınları.
Sharma, S. ve Bumb, A. (2021). Role portrayal of women in advertising: An empirical study. Journal of International Women's Studies, 22(9), Article 16. 236-255.https://vc.bridgew.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2636&context=jiws Erişim tarihi: 28 Aralık 2024.
So CHIC (2024, 22 Nisan). En CHIC Anneler Günü Hediyeleri So CHIC'te!. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=1kFNvOsAfBw
Şenkal, Y. (2016). Feminist kuramlar bağlamında reklamda kadın imgesine bakış. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi (42), 91–114.
Şişecam (2024, 5 Mat). 8 Mart Dünya Kadınlar Günü #Eşitlik Ruhunda. [Video]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=NV1R7ep-PyI
Trendyol (2024, 1 Mart). 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun. [Video]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=wXQ7z9GLMQ0
Toksarı, M. ve Aydar, A. F. (2022). Kurumların reklam stratejilerinde femvertising kavramının rolü: Türk Hava Yolları’nın 8 Mart 2021 tarihinde Dünya Kadınlar Günü için yayınlamış olduğu reklamın göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmesi. Intermedia International e-Journal, 9(16), 97–119. https://doi.org/10.56133/intermedia.1021721
Török, A., Gomez-Borquez, C. L., Centeno-Velázquez, E. ve Malota, E. (2023). Empowerment through femvertising: Evidence from Mexico and Hungary. Feminist Media Studies.
Tsichla, E. (2020). The Changing Roles of Gender in Advertising: Past, Present, and Future. Contemporary Southeastern Europe, 7(2), 28-44
Uray, N. ve Burnaz, S. (2003). An analysis of the portrayal of gender roles in Turkish television advertisements. Sex Roles, 48(1–2), 77–87. https://doi.org/10.1023/A:1022348813469
Ünalan, D. ve Şeşen, E. (2020). Anneler Günü ve Babalar Günü reklamlarında toplumsal cinsiyet inşası. Electronic Turkish Studies, 15(2), 1453–1481.
Varghese, N., & Kumar, N. (2022). Feminism in advertising: Irony or revolution? A critical review of femvertising. Feminist Media Studies, 22(2), 1-17.
Waqar, A., Jamil, M., AL-Hazmi, N. M., & Amir, A. (2024). Unveiling femvertising: Examining gratitude, consumers' attitude towards femvertising, and personality traits. Cogent Business & Management, 11(1), 2297448. https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2297448.
World Federation of Advertisers (WFA). (n.d.). Reklamda ilerici toplumsal cinsiyet temsilleri rehberi: Reklamları "kalıp yargılardan" arındırmak. World Federation of Advertisers. https://wfanet.org/knowledge/item/2018/05/14/A-guide-to-progressive-gender-portrayals-in-advertising. Erişim tarihi: 23 Aralık 2024
