Kesişimsellik Yaklaşımıyla Aynıları Farklılaştıran Bir Feminizm Önerisi: Türkiye’deki Kadın Çalışmaları
Özet
Çalışmanın amacı, kesişimsellik yaklaşımı/teorisi üzerinden, bu yaklaşımın Türkiye’deki kadın çalışmalarına ve hareketine sağladığı açılımları değerlendirmek ve tartışmaya açmaktır. Bu bağlamda Türkiye’deki akademik yazın ve feminist aktivistlerin etkinlikleri ele alınmış, ülkemizdeki feminist hareketin gelişimi, örnekler ışığında bir tartışma konusu olarak ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Tüm bu incelemeden bir yoruma varmaya çalışıldığında ise, ortaya çıkan iç içe geçmiş kazanımların ve açılımların şu şekilde gruplandırılabileceği düşünülmektedir: Kadın çalışmalarının kurumsallaşarak bir disiplin haline gelmesine yönelik bir açılım; kadın çalışmalarının disiplinler arasılığına ve analitik bir araç olmasına yönelik bir açılım; kadınlığa ilişkin farklılıkların tanınması ve tanımlanmasına yönelik bir açılım; feminist aktivizmin kesişimselliğine yönelik bir açılım ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği sorununun farklı gruplardan kadınlarca kabul görmeye ve yorumlanmaya başlaması olarak gruplanabilir.
Referanslar
Acar- Savran, G. (2022). (Der.) Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik. Ankara: Dipnot.
Afyonoğlu, M. F. (2019). “Konya’da Yaşayan Suriyeli Kadınların Sorun ve İhtiyaçlarıyla Şekillenen Şiddet Deneyimi: Kesişimsellik Perspektifinden Bir Sosyal Çalışma Değerlendirmesi.” Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstütüsü Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Aksu B. (2017, 21 Mart). Kesişimsellik, https://birikimdergisi.com/haftalik/8225/kesisimsellik
Akşit, G. ve Varışlı, B. (2016). “Ulusötesi Kesişimler: Jeff Hearn Sosyal Bilimler Üzerine Yeniden Düşünmek” - Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4, 25, 272-286.
Akülkü, H. (2022). “Kesişimsellik Bakış Açısı ile Kırılganlıkların Üretimi ve Baş Etme Stratejileri: Antalya Kumluca ve Finike’de Afet Deneyimleri”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Al Zayani, R. (2020). Intersectionality of Violence Against Women: Discrimination and Gender-Based Violence Against Syrians in Turkey. Istanbul Bilgi University Institute of Social Sciences.
Alkan, S. (2022). Ankara kentinde ku(y)ir görünürlüğü ve ku(y)ir mekân. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
Apaydın, M. (2022). Göç Deneyimleri ve Kesişimsellik: Bursa’da Yaşayan 1989 Bulgaristan Göçmenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
Avcil, C. (2020). “Kesişimsellik: Feminizmde Kapsam Genişlemesine Doğru”. Journal of Oriental Scientific Research (JOSR) 12, 4 (29), 1290-1312.
Ayata, A. ve Tütüncü, F. (2008). “Party Politics of AKP and the Predicaments of Women at the Intersection of the Westernist, Islamist and Feminist Discourses in Turkey”, British Journal of Middle Eastern Studies, 35, 3.
Barrett, M. (1997). Capitalism and Women’s Liberations. (Nicholson, L., Ed.) The Second Wave: A Reader in Feminist theory (ss.123-130). New York ve London: Routledge.
Bilge, S. (2013). “Intersectionality Undone, Saving Intersectionality from Feminist Intersectionality Studies”. Du Bois Review, 10 (2), 405-424.
Bilge, S. (2010). Recent feminist outlooks on intersectionality. Diogenes, 57(1), 58-72.
Bora, A. (2012). Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası. İstanbul: İletişim Yayınları.
Bora, E. (2021). Intersectional Analysis of Critical Queer Subjectivities in The Case of Turkey. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
Butler, J. (1999). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. ( Ertür, B., çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Buz, S. (2007). Göçte kadınlar: feminist yaklaşım çerçevesinde bir çalışma, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18 (2), 37-50.
Candemir, D. M. (2020). 2000’lerde Feminizm: Türkiye’de Feminist Hareketler ve Dijital Aktivizm. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 158-183). İstanbul: İletişim.
Carol M. (2017). “Avrupa’da Feminist Hareket İçinde Farklılaşma ve Ortaklıklar”, Duvarları Yıkmak, Köprüleri Kurmak: Yeni Küresel Feminizmin Yükselişi ve İmkânları (İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği, 53.
Collins, P. H. and Chepp, V. (2013). Intersectionality. Oxford Handbooks Online, 1-34. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199751457.013.0002.
Collins, P.H. (2000). Black Feminist Thought: Knowledge, Consciousness, and the Politics of Empowerment. New York and London: Routledge.
Constance G. (2018). “The Waves of Feminism and Why People Keep Fighting Over Them, Explanied”, https://www.vox.com/2018/3/20/16955588/feminism-waves-explained-first-second-third-fourth
Crenshaw, K. (1989). “Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory, and antiracist politic”s. University of Chicago Legal Forum, 139- 167.
Crenshaw, K. (1990). “Mapping the margins: Intersectionality, identity politics, and violence against women of color”, Stan. L. Rev., 43, 6: 1241-1299.
Çağlayan, H. (2007). Analar, Yoldaşlar, Tanrıçalar: Kürt Hareketinde Kadınlar ve Kadın Kimliğinin Oluşumu. İstanbul: İletişim Yayınları.
Çakır, S. (2013). "Feminizm Ataerkil İktidarın Eleştirisi", Der. Birsen Örs, 19.Yüzyıldan 20.Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojiler, İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 413- 476.
Çapar, G. (2019). “Kesişimsellik: Postmodern Feminist Bir Yaklaşım”, Hukuk Kuramı, 6, 3, 1-31.
Çelik A.B. (2005). I Missed my village: ForcedKurdish Migrants in Istanbul and their Representation in Associations. New Perspectives on Turkey, V.32.
Davis, K. (2008). “Intersectionality as Buzzword: A Sociology of Science Perspective on What Makes a Feminist Theory Successful”, Feminist Theory, 9.1: 67–85, DOI: 10.1177/1464700108086364.
Demiral, S. (2020). Öz(n)el ve Kamusalın Kesişiminde: Hayatlar Değiştiren Duygu Asena. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 143-147). İstanbul: İletişim.
Deniz, A. (2017). Kesişen kimlikler ekseninde bir konum tartışması: Bir kadın araştırmacının Türkiye’de Yaşayan Rus göçmen kadınlarla karşılamasından notlar. Fe Dergi, 9(1), 12-26.
Direk, Z. (2012). “Queer Kuram ve Cinsiyet Farklılığı”, Cinsellik Muamması, Haz. Cüneyt Çakırlar&Serkan Delice, 72-92. İstanbul: Metis Yayınları.
Doğan Ö. S. (2023). Göç bağlamında çalışan kadınların annelik deneyimleri: Ankara örneği. Gaziantep Üniversitesi Göç Enstitüsü Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Donovan, J. (2016). Feminist Teori. İstanbul: İletişim Yayınları.
Duman Karaboğa, Ö. (2018). Almanya’da Yaşayan Alevi Göçmenler. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Ergas, Y. (1992). 1970’lerin Feminizmleri.(Duby, G. ve Perrot, M., ed.) (Fethi, A., çev.) Kadınların Tarihi V: Yirminci Yüzyılda Kültürel Bir Kimliğe Doğru (ss.481-499). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Fatmanur A. ve İhsan K. (2020). “Çifte Mağduriyetin Özneleri Olarak Engelli Mültecilere İlişkin Bir İnceleme”. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 590-598.
Fırat, S. (2022). Fenomenolojik bakışla Türkiye'de İslami feminizm. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Ana Bilim Dalı.
Firestone, S. (1997). The Dialectic of Sex. (Nicholson, L.,ed.) The Second Wave: A Reader in Feminist theory (ss.19-26). New York ve London: Routledge.
Fraser, N. (2009). “Feminism, Capitalism and The Cunning of History”. New Left Review 56.
Gerçek, Ş. (2019). “Yetim annelerin kesişimsellik bağlamında mitlere bakış”. Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Göle, N. (2000). İslam’ın yeni kamusal yüzleri. İstanbul: Metis Yayıncılık.
Güloğlu, F. K. (2019). Uluslararası çalışmaların gündeminde engelli kadın ayrımcılığının ifadesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 260-285. https://doi.org/10.33417/tsh.516850
Günel Yılmaz, S. (2018). Uluslararası zorunlu göç çalışmalarında feminist bir metodoloji: Mardin’de Suriyeli kadınların deneyimleri. Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Gürgey, F.İ.Ç. (2015). “Feminist Hukuk Teorisi Nedir”. Hukuk Kuramı, 28- 44.
Güriz, A. (2011). Feminizm, Postmodernizm ve Hukuk. 2. Baskı, Ankara: Phoenix Yayınevi.
Gürsoy, İ. (2013). Gelişim süreci içerisinde trans kimlikleri. Şeker, B. Başkaldıran Bedenler. İstanbul: Metis.
Hancock, A.M. (2007). “Intersectionality as a normative and empirical paradigm”. Politics & Gender, 3(2), 248-254.
Heper, A. (2014). “Feminizm ve Hukuk”. Hukuk Kuramı, 1, 5, 11-27.
Heper, A. (2015). “Postmodernizm ve Hukuk–Kısa Bir Bakış”. Hukuk Kuramı, 2, 2, 1-6.
Iggers, G. (2000). Bilimsel Nesnelikten Postmodernizme: Yirminci Yüzyılda Tarih Yazımı. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı.
İBB (2024). “Kadın Eserleri Koleksiyonu ve Bilgi Merkezi” https://kadineserleri.org/hakkimizda/
Kaijser, A. and Kronsell, A. (2014). “Climate change through the lens of intersectionality”. Environmental Politics, 23(3), 417–433.
Karadeniz Benli, C. ve Kulakaç, Ö. (2021). ”Bir Paradigma Olarak Kesişimsellik Teorisi ve Hemşirelik - The Theory of Intersection and Nursing As A Paradigm.” Journal of Samsun Health Sciences 6 (2): 211-234. https://doi.org/10.47115/jshs.899007
Kaya, M. (2017). “Türkiye'deki Savaş Mağduru Engelli Mültecilerin Toplumsal Hayata Adaptasyon Süreçleri: Özel ve Kamusal Alan Engelleri”. Diyalegtolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 127-144.
Kenter, B. L. (2018). “Understanding oppression and exploitation through disability: Intersectionality, surplus populations, and radical needs”. Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Kergoat, D. and Galerand, E. (2022)Kesişimsellik Karşısında Eştözlülük mü? Toplumsal İlişkilerin İç İçe Geçmesi Üzerine (Acar-Savran, G. Der-çev). Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde (ss. 203-226). Ankara: Dipnot.
Kılıçkıran, D. (2017). "Göçmen Evlerinde Geçmişi Kurmak: Londra'daki Mülteci Kürt Kadınların Konut Mekanları Üzerinden Bir Okuma", Der. Tahire Erman, Serpil Özaloğlu, Bir Varmış Bir Yokmuş: Toplumsal Bellek, Mekan ve Kimlik Üzerine Araştırmalar, İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları, 293-307.
Kocadost, B. (2021). Kesişimsellik. https://feministbellek.org/kesisimsellik/
Kristeva, J. (2007). Ruhun Yeni Hastalıkları.( Tutal, N., çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Künüroğlu, F., Acar, B. ve Dönmez, U. B. (2021). “Kesişimsel ayrımcılık: Tanım, kapsam ve kesişimsellik perspektifinden göç araştırmaları”. Nesne, 9(22), 1013-1026. DOI: 10.7816/nesne-09-22-15
Lykke, N. (2010). Feminist Studies: A Guide to Intersectional Theory, Methodology and Writing. Routledge, New York.
Manuel, T. (2006). “Envisioning the possibilities for a good life: exploring the public policy implications of intersectionality theory”. Journal of Women, Politics & Policy, 28(3-4), 173– 203. doi:10.1300/j501v28n03_08
McCall, L. (2005). “The Complexity of Intersectionality”. Journal of Women in Culture and Society, 30(3), 1771–1800. doi: 10.4324/9780203890882-11
Moran, J. (2010). Interdisciplinarity, Routledge, New York.
Mutluer, N. (2008). Cinsiyet Halleri: Türkiye’de Cinsiyetin Kesişim Sınırları. İstanbul: Varlık Yayınları.
Nash, J.C. (2011). 'Home truths' on intersectionality. Yale Journal of Law & Feminism, 23(2), 445- 470.
Necla G. (2021). The Intersectionality of Age, Gender, and Body: A Case Study. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisnas Tezi.
OMÜ (2023). “Kadın Özel Koleksiyonu” https://kutuphane.omu.edu.tr/merkez-kutuphanedeki-kadin-ozel-koleksiyonu-yeni-yerinde/
Özkazanç, A. (2017). “Türkiye’de Kadın Hareketi ve Kesişimsellik Yaklaşımı Kesişimsellik Tartışması”. Duvarları Yıkmak, Köprüleri Kurmak: Yeni Küresel Feminizmin Yükselişi ve İmkânları. 24-36. İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği.
Öztan, E. (2020). Kesişimsel Feminist Siyaset için Potansiyel Bir Alan: Eğitim. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 667-681). İstanbul: İletişim.
Pamuk, D. (2018). Yaş ve Toplumsal Cinsiyetin Kesişimselliği: Toplumsal Cinsiyeti ve Yaşı Oluşturma. Senex Yaşlılık Çalışmaları. 2, 74-84.
Polatdemir, A. (2017). “Türkiye’deki Kadın Hareketlerini Ayrıştıran ve Birleştiren Perspektifler”, www.fb12.uni-bremen.de
Ramazanoğlu, C. (1998). Feminizm ve Ezilmenin Çelişkileri. İstanbul: Pencere Yayınları.
Sarıgöl, P. (2013). “Kesişimsellik Teorisi Bağlamında Kadın Deneyimleri: Almanya’daki Türkiyeli Göçmen Kadınlar”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı Yükseklisans Tezi.
Sarıgöl, P. (2020). “Kesişimsellik Teorisi ve Farklılıkların Feminizmi”. Journal of Human Studies, 6, 331-352.
Saygılıgil, F. (2020). “Sunuş”. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 15-21). İstanbul: İletişim.
Sirman, N. ve Ekal, B. (2020). Feminist Kavramlar, Tartışmalar: Farklılıklarımızı Düşünmek. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 499-505). İstanbul: İletişim.
Smith B. G. (2022). Kadın Çalışmaları Temeller. Özde Çakmak çev. İstanbul: İletişim.
Smith, S. (2017). “Kesişimsellik ve Feminizm: Marksist Bir Bakış – Sharon Smith. (Turan N. çev.) http://imdatfreni.org/kesisimsellik-ve-feminizm-marksist-bir-bakis-sharon-smith/
Sondoğaç, C. (2003). “Queer Teorinin Kısa Tarihi”, Kaos GL Dergi, 77, 37-39.
Şafak-Uzun, A. M. (2019). “Kesişimsellik Bağlamında Akademik Alanda Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Analizi.”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Şefkatli-Tuksal, H. (2012). Kadın karşıtı söylemin İslam geleneğindeki izdüşümleri. (4. Baskı). Ankara: Otto.
Şenay, B. (2010). “Ulusaşırı Toplumsal Alanlar, Ulusaşırı Toplumsal Kimlikler: Avustrulyalı Türkler Örneği” - Türkiye’de Kesişen ve Çatışan Dinsel ve Etnik Kimlikler, İstanbul: Say Yayınları, 255-287.
Taş, G. (2016). “Feminizm Üzerine Genel Bir Değerlendirme: Kavramsal Analizi, Tarihsel Süreçleri ve Dönüşümleri”. Akademik Hassasiyetler. 3, 5:163- 175.
Tekeli, Ş. (1995). 1980’ler Türkiye’sinde Kadınlar, 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakın Açısından Kadınlar, İletişim Yayınları.
Toker, İ. (2005). Bir yapılaşma ilişkisi olarak kadınlar ve din -Başkent Kadın Platformu örnek olayı-. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
Toksöz, G. ve Çağla Ü. (2011). "Göç Kadınlaşıyor mu? Türkiye'ye Yönelen Düzensiz Göçe İlişkin Yazına Toplumsal Cinsiyet ve Etnisite Temelinde Bakış", Der. Serpil Sancar, Birkaç Arpa Boyu: 21. Yüzyıla Girerken Türkiye'de Feminist Çalışmalar, İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları, 157-179.
Ünlütürk Ç ve Topaloğlu F. (2023). “Türkiye'ye Yönelen Afgan Göçünü Toplumsal Cinsiyet Gözlüğüyle Okumak”. Mülkiye Dergisi, 47(1), 170-197.
Wallerstein, I. (2000). Bildiğimiz Dünyanın Sonu. Tuncay Birkan (çev.) Metis, İstanbul.
Winkler and Degele. (2011). “Intersectionality as multi-level analysis: Dealing with social inequality”, European Journal of Women’s Studies, 18(1), 51–66.
Yıldız, N. N. (2019). 1990 Sonrası Ermenistan'dan Türkiye'ye Gelen Ermeni Kadınların Mekan ve Kimlik İlişkisi Bağlamında Göç ve Tutunma Hikayeleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
YÖK (2015). “Akademi’de kadın çalışmaları birimi.” Erişim: 11.02.2024, https://kadincalismalari.yok.gov.tr/ana-sayfa
Yuval-Davis N. (2006). Intersectionality and feminist politics. European Journal of Women’s Studies, 13, 193–210.
Yükselbaba, Ü. (2016). “Feminist Perspektiften Hukuk”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 74, 1, 123-138.
Referanslar
Acar- Savran, G. (2022). (Der.) Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik. Ankara: Dipnot.
Afyonoğlu, M. F. (2019). “Konya’da Yaşayan Suriyeli Kadınların Sorun ve İhtiyaçlarıyla Şekillenen Şiddet Deneyimi: Kesişimsellik Perspektifinden Bir Sosyal Çalışma Değerlendirmesi.” Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstütüsü Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Aksu B. (2017, 21 Mart). Kesişimsellik, https://birikimdergisi.com/haftalik/8225/kesisimsellik
Akşit, G. ve Varışlı, B. (2016). “Ulusötesi Kesişimler: Jeff Hearn Sosyal Bilimler Üzerine Yeniden Düşünmek” - Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4, 25, 272-286.
Akülkü, H. (2022). “Kesişimsellik Bakış Açısı ile Kırılganlıkların Üretimi ve Baş Etme Stratejileri: Antalya Kumluca ve Finike’de Afet Deneyimleri”. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Al Zayani, R. (2020). Intersectionality of Violence Against Women: Discrimination and Gender-Based Violence Against Syrians in Turkey. Istanbul Bilgi University Institute of Social Sciences.
Alkan, S. (2022). Ankara kentinde ku(y)ir görünürlüğü ve ku(y)ir mekân. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
Apaydın, M. (2022). Göç Deneyimleri ve Kesişimsellik: Bursa’da Yaşayan 1989 Bulgaristan Göçmenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
Avcil, C. (2020). “Kesişimsellik: Feminizmde Kapsam Genişlemesine Doğru”. Journal of Oriental Scientific Research (JOSR) 12, 4 (29), 1290-1312.
Ayata, A. ve Tütüncü, F. (2008). “Party Politics of AKP and the Predicaments of Women at the Intersection of the Westernist, Islamist and Feminist Discourses in Turkey”, British Journal of Middle Eastern Studies, 35, 3.
Barrett, M. (1997). Capitalism and Women’s Liberations. (Nicholson, L., Ed.) The Second Wave: A Reader in Feminist theory (ss.123-130). New York ve London: Routledge.
Bilge, S. (2013). “Intersectionality Undone, Saving Intersectionality from Feminist Intersectionality Studies”. Du Bois Review, 10 (2), 405-424.
Bilge, S. (2010). Recent feminist outlooks on intersectionality. Diogenes, 57(1), 58-72.
Bora, A. (2012). Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası. İstanbul: İletişim Yayınları.
Bora, E. (2021). Intersectional Analysis of Critical Queer Subjectivities in The Case of Turkey. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
Butler, J. (1999). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. ( Ertür, B., çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Buz, S. (2007). Göçte kadınlar: feminist yaklaşım çerçevesinde bir çalışma, Toplum ve Sosyal Hizmet, 18 (2), 37-50.
Candemir, D. M. (2020). 2000’lerde Feminizm: Türkiye’de Feminist Hareketler ve Dijital Aktivizm. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 158-183). İstanbul: İletişim.
Carol M. (2017). “Avrupa’da Feminist Hareket İçinde Farklılaşma ve Ortaklıklar”, Duvarları Yıkmak, Köprüleri Kurmak: Yeni Küresel Feminizmin Yükselişi ve İmkânları (İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği, 53.
Collins, P. H. and Chepp, V. (2013). Intersectionality. Oxford Handbooks Online, 1-34. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199751457.013.0002.
Collins, P.H. (2000). Black Feminist Thought: Knowledge, Consciousness, and the Politics of Empowerment. New York and London: Routledge.
Constance G. (2018). “The Waves of Feminism and Why People Keep Fighting Over Them, Explanied”, https://www.vox.com/2018/3/20/16955588/feminism-waves-explained-first-second-third-fourth
Crenshaw, K. (1989). “Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory, and antiracist politic”s. University of Chicago Legal Forum, 139- 167.
Crenshaw, K. (1990). “Mapping the margins: Intersectionality, identity politics, and violence against women of color”, Stan. L. Rev., 43, 6: 1241-1299.
Çağlayan, H. (2007). Analar, Yoldaşlar, Tanrıçalar: Kürt Hareketinde Kadınlar ve Kadın Kimliğinin Oluşumu. İstanbul: İletişim Yayınları.
Çakır, S. (2013). "Feminizm Ataerkil İktidarın Eleştirisi", Der. Birsen Örs, 19.Yüzyıldan 20.Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojiler, İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 413- 476.
Çapar, G. (2019). “Kesişimsellik: Postmodern Feminist Bir Yaklaşım”, Hukuk Kuramı, 6, 3, 1-31.
Çelik A.B. (2005). I Missed my village: ForcedKurdish Migrants in Istanbul and their Representation in Associations. New Perspectives on Turkey, V.32.
Davis, K. (2008). “Intersectionality as Buzzword: A Sociology of Science Perspective on What Makes a Feminist Theory Successful”, Feminist Theory, 9.1: 67–85, DOI: 10.1177/1464700108086364.
Demiral, S. (2020). Öz(n)el ve Kamusalın Kesişiminde: Hayatlar Değiştiren Duygu Asena. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 143-147). İstanbul: İletişim.
Deniz, A. (2017). Kesişen kimlikler ekseninde bir konum tartışması: Bir kadın araştırmacının Türkiye’de Yaşayan Rus göçmen kadınlarla karşılamasından notlar. Fe Dergi, 9(1), 12-26.
Direk, Z. (2012). “Queer Kuram ve Cinsiyet Farklılığı”, Cinsellik Muamması, Haz. Cüneyt Çakırlar&Serkan Delice, 72-92. İstanbul: Metis Yayınları.
Doğan Ö. S. (2023). Göç bağlamında çalışan kadınların annelik deneyimleri: Ankara örneği. Gaziantep Üniversitesi Göç Enstitüsü Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Donovan, J. (2016). Feminist Teori. İstanbul: İletişim Yayınları.
Duman Karaboğa, Ö. (2018). Almanya’da Yaşayan Alevi Göçmenler. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Ergas, Y. (1992). 1970’lerin Feminizmleri.(Duby, G. ve Perrot, M., ed.) (Fethi, A., çev.) Kadınların Tarihi V: Yirminci Yüzyılda Kültürel Bir Kimliğe Doğru (ss.481-499). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Fatmanur A. ve İhsan K. (2020). “Çifte Mağduriyetin Özneleri Olarak Engelli Mültecilere İlişkin Bir İnceleme”. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 590-598.
Fırat, S. (2022). Fenomenolojik bakışla Türkiye'de İslami feminizm. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Ana Bilim Dalı.
Firestone, S. (1997). The Dialectic of Sex. (Nicholson, L.,ed.) The Second Wave: A Reader in Feminist theory (ss.19-26). New York ve London: Routledge.
Fraser, N. (2009). “Feminism, Capitalism and The Cunning of History”. New Left Review 56.
Gerçek, Ş. (2019). “Yetim annelerin kesişimsellik bağlamında mitlere bakış”. Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Göle, N. (2000). İslam’ın yeni kamusal yüzleri. İstanbul: Metis Yayıncılık.
Güloğlu, F. K. (2019). Uluslararası çalışmaların gündeminde engelli kadın ayrımcılığının ifadesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 260-285. https://doi.org/10.33417/tsh.516850
Günel Yılmaz, S. (2018). Uluslararası zorunlu göç çalışmalarında feminist bir metodoloji: Mardin’de Suriyeli kadınların deneyimleri. Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Gürgey, F.İ.Ç. (2015). “Feminist Hukuk Teorisi Nedir”. Hukuk Kuramı, 28- 44.
Güriz, A. (2011). Feminizm, Postmodernizm ve Hukuk. 2. Baskı, Ankara: Phoenix Yayınevi.
Gürsoy, İ. (2013). Gelişim süreci içerisinde trans kimlikleri. Şeker, B. Başkaldıran Bedenler. İstanbul: Metis.
Hancock, A.M. (2007). “Intersectionality as a normative and empirical paradigm”. Politics & Gender, 3(2), 248-254.
Heper, A. (2014). “Feminizm ve Hukuk”. Hukuk Kuramı, 1, 5, 11-27.
Heper, A. (2015). “Postmodernizm ve Hukuk–Kısa Bir Bakış”. Hukuk Kuramı, 2, 2, 1-6.
Iggers, G. (2000). Bilimsel Nesnelikten Postmodernizme: Yirminci Yüzyılda Tarih Yazımı. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı.
İBB (2024). “Kadın Eserleri Koleksiyonu ve Bilgi Merkezi” https://kadineserleri.org/hakkimizda/
Kaijser, A. and Kronsell, A. (2014). “Climate change through the lens of intersectionality”. Environmental Politics, 23(3), 417–433.
Karadeniz Benli, C. ve Kulakaç, Ö. (2021). ”Bir Paradigma Olarak Kesişimsellik Teorisi ve Hemşirelik - The Theory of Intersection and Nursing As A Paradigm.” Journal of Samsun Health Sciences 6 (2): 211-234. https://doi.org/10.47115/jshs.899007
Kaya, M. (2017). “Türkiye'deki Savaş Mağduru Engelli Mültecilerin Toplumsal Hayata Adaptasyon Süreçleri: Özel ve Kamusal Alan Engelleri”. Diyalegtolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 127-144.
Kenter, B. L. (2018). “Understanding oppression and exploitation through disability: Intersectionality, surplus populations, and radical needs”. Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Kergoat, D. and Galerand, E. (2022)Kesişimsellik Karşısında Eştözlülük mü? Toplumsal İlişkilerin İç İçe Geçmesi Üzerine (Acar-Savran, G. Der-çev). Cinsiyetler Arası Toplumsal İlişkiler ve Kesişimsellik içinde (ss. 203-226). Ankara: Dipnot.
Kılıçkıran, D. (2017). "Göçmen Evlerinde Geçmişi Kurmak: Londra'daki Mülteci Kürt Kadınların Konut Mekanları Üzerinden Bir Okuma", Der. Tahire Erman, Serpil Özaloğlu, Bir Varmış Bir Yokmuş: Toplumsal Bellek, Mekan ve Kimlik Üzerine Araştırmalar, İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları, 293-307.
Kocadost, B. (2021). Kesişimsellik. https://feministbellek.org/kesisimsellik/
Kristeva, J. (2007). Ruhun Yeni Hastalıkları.( Tutal, N., çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Künüroğlu, F., Acar, B. ve Dönmez, U. B. (2021). “Kesişimsel ayrımcılık: Tanım, kapsam ve kesişimsellik perspektifinden göç araştırmaları”. Nesne, 9(22), 1013-1026. DOI: 10.7816/nesne-09-22-15
Lykke, N. (2010). Feminist Studies: A Guide to Intersectional Theory, Methodology and Writing. Routledge, New York.
Manuel, T. (2006). “Envisioning the possibilities for a good life: exploring the public policy implications of intersectionality theory”. Journal of Women, Politics & Policy, 28(3-4), 173– 203. doi:10.1300/j501v28n03_08
McCall, L. (2005). “The Complexity of Intersectionality”. Journal of Women in Culture and Society, 30(3), 1771–1800. doi: 10.4324/9780203890882-11
Moran, J. (2010). Interdisciplinarity, Routledge, New York.
Mutluer, N. (2008). Cinsiyet Halleri: Türkiye’de Cinsiyetin Kesişim Sınırları. İstanbul: Varlık Yayınları.
Nash, J.C. (2011). 'Home truths' on intersectionality. Yale Journal of Law & Feminism, 23(2), 445- 470.
Necla G. (2021). The Intersectionality of Age, Gender, and Body: A Case Study. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisnas Tezi.
OMÜ (2023). “Kadın Özel Koleksiyonu” https://kutuphane.omu.edu.tr/merkez-kutuphanedeki-kadin-ozel-koleksiyonu-yeni-yerinde/
Özkazanç, A. (2017). “Türkiye’de Kadın Hareketi ve Kesişimsellik Yaklaşımı Kesişimsellik Tartışması”. Duvarları Yıkmak, Köprüleri Kurmak: Yeni Küresel Feminizmin Yükselişi ve İmkânları. 24-36. İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği.
Öztan, E. (2020). Kesişimsel Feminist Siyaset için Potansiyel Bir Alan: Eğitim. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 667-681). İstanbul: İletişim.
Pamuk, D. (2018). Yaş ve Toplumsal Cinsiyetin Kesişimselliği: Toplumsal Cinsiyeti ve Yaşı Oluşturma. Senex Yaşlılık Çalışmaları. 2, 74-84.
Polatdemir, A. (2017). “Türkiye’deki Kadın Hareketlerini Ayrıştıran ve Birleştiren Perspektifler”, www.fb12.uni-bremen.de
Ramazanoğlu, C. (1998). Feminizm ve Ezilmenin Çelişkileri. İstanbul: Pencere Yayınları.
Sarıgöl, P. (2013). “Kesişimsellik Teorisi Bağlamında Kadın Deneyimleri: Almanya’daki Türkiyeli Göçmen Kadınlar”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı Yükseklisans Tezi.
Sarıgöl, P. (2020). “Kesişimsellik Teorisi ve Farklılıkların Feminizmi”. Journal of Human Studies, 6, 331-352.
Saygılıgil, F. (2020). “Sunuş”. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 15-21). İstanbul: İletişim.
Sirman, N. ve Ekal, B. (2020). Feminist Kavramlar, Tartışmalar: Farklılıklarımızı Düşünmek. Tanıl Bora (ed.). Modern Türkiye’de siyasi düşünce, Feminizm. (10. Cilt). (s. 499-505). İstanbul: İletişim.
Smith B. G. (2022). Kadın Çalışmaları Temeller. Özde Çakmak çev. İstanbul: İletişim.
Smith, S. (2017). “Kesişimsellik ve Feminizm: Marksist Bir Bakış – Sharon Smith. (Turan N. çev.) http://imdatfreni.org/kesisimsellik-ve-feminizm-marksist-bir-bakis-sharon-smith/
Sondoğaç, C. (2003). “Queer Teorinin Kısa Tarihi”, Kaos GL Dergi, 77, 37-39.
Şafak-Uzun, A. M. (2019). “Kesişimsellik Bağlamında Akademik Alanda Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Analizi.”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi.
Şefkatli-Tuksal, H. (2012). Kadın karşıtı söylemin İslam geleneğindeki izdüşümleri. (4. Baskı). Ankara: Otto.
Şenay, B. (2010). “Ulusaşırı Toplumsal Alanlar, Ulusaşırı Toplumsal Kimlikler: Avustrulyalı Türkler Örneği” - Türkiye’de Kesişen ve Çatışan Dinsel ve Etnik Kimlikler, İstanbul: Say Yayınları, 255-287.
Taş, G. (2016). “Feminizm Üzerine Genel Bir Değerlendirme: Kavramsal Analizi, Tarihsel Süreçleri ve Dönüşümleri”. Akademik Hassasiyetler. 3, 5:163- 175.
Tekeli, Ş. (1995). 1980’ler Türkiye’sinde Kadınlar, 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakın Açısından Kadınlar, İletişim Yayınları.
Toker, İ. (2005). Bir yapılaşma ilişkisi olarak kadınlar ve din -Başkent Kadın Platformu örnek olayı-. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
Toksöz, G. ve Çağla Ü. (2011). "Göç Kadınlaşıyor mu? Türkiye'ye Yönelen Düzensiz Göçe İlişkin Yazına Toplumsal Cinsiyet ve Etnisite Temelinde Bakış", Der. Serpil Sancar, Birkaç Arpa Boyu: 21. Yüzyıla Girerken Türkiye'de Feminist Çalışmalar, İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları, 157-179.
Ünlütürk Ç ve Topaloğlu F. (2023). “Türkiye'ye Yönelen Afgan Göçünü Toplumsal Cinsiyet Gözlüğüyle Okumak”. Mülkiye Dergisi, 47(1), 170-197.
Wallerstein, I. (2000). Bildiğimiz Dünyanın Sonu. Tuncay Birkan (çev.) Metis, İstanbul.
Winkler and Degele. (2011). “Intersectionality as multi-level analysis: Dealing with social inequality”, European Journal of Women’s Studies, 18(1), 51–66.
Yıldız, N. N. (2019). 1990 Sonrası Ermenistan'dan Türkiye'ye Gelen Ermeni Kadınların Mekan ve Kimlik İlişkisi Bağlamında Göç ve Tutunma Hikayeleri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
YÖK (2015). “Akademi’de kadın çalışmaları birimi.” Erişim: 11.02.2024, https://kadincalismalari.yok.gov.tr/ana-sayfa
Yuval-Davis N. (2006). Intersectionality and feminist politics. European Journal of Women’s Studies, 13, 193–210.
Yükselbaba, Ü. (2016). “Feminist Perspektiften Hukuk”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 74, 1, 123-138.
