Kalıtımın Temel İlkeleri ve Temel Kavramlar
Özet
On dokuzuncu yüzyılın ortalarında Mendel, ünlü bezelye deneylerini gerçekleştirdi. Mayoz bölünme, kromozomlar veya DNA'nın ayrıntıları hakkında hiçbir şey bilmiyordu, ancak çiftleşmelerinin sonuçlarını gözlemleyerek kalıtımın temel kurallarını çıkarabilecek kadar öngörülü ve zeka sahibiydi. Bugün Mendel'in yasalarına Mendel kalıtımı diyoruz ve bu anlayış Mendel'in zamanından beri geliştirilen tüm genetik ve hayvan ıslahı teorilerinin temelini oluşturmaktadır. Bu bölümde Mendel kalıtımını modern ve anlaşılabilir bir bakış açısıyla incelenmiştir. Mendel'in bulgularına kromozomlar ve DNA gibi daha yakın zamanda keşfedilen bilgiler eklenmiştir. Ayrıca popülasyon yapısının tanınmasını sağlayan Hardy-Weinberg yasası hakkında bilinmesi gereken kavramlar sunulmuştur. Ancak bu bölüm, güncel genetik anlayışın bir özeti olarak tasarlanmamıştır. Sadece hayvan ıslahçılarının en çok ilgisini çeken temel kavramları içermek üzere sade bir biçimde işlenmeye çalışılmıştır.
In the mid-nineteenth century, Mendel conducted his famous pea experiments. He knew nothing about meiosis, chromosomes, or the details of DNA, but he was perceptive and intelligent enough to deduce the basic rules of heredity by observing the results of his matings. Today, we call Mendel's laws Mendelian inheritance, and this understanding forms the basis of all genetics and animal breeding theories developed since Mendel's time. This chapter examines Mendel's inheritance from a modern and understandable perspective. More recently discovered information, such as chromosomes and DNA, is added to Mendel's findings. It also presents concepts that need to be known about the Hardy-Weinberg equilibrium, which allows population structure to be recognized. However, this chapter is not intended as a summary of current genetic understanding. It attempts to cover only the basic concepts that are of most interest to animal breeders in a simple manner.
Referanslar
Brown S M. Essentials of medical genomics (2nd ed.). Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell, 2009.
Bourdon RM. Understanding Animal Breeding: Pearson New International Edition, 2nd edition, 2013.
Schedl T, Wang Q. Germ Cell, Editor(s): Stanley Maloy, Kelly Hughes, Brenner's Encyclopedia of Genetics (Second Edition), Academic Press, Pages 324-326, ISBN 9780080961569, 2013.
Veller C. Mendel's First Law: partisan interests and the parliament of genes. Heredity. 2022; 129, 48–55. https://doi.org/10.1038/s41437-022-00545-x
Simons A. Chromosomes, Genes, And Traıts: An Introductıon To Genetıcs [Revısed Edıtıon]. ROTEL (Remixing Open Textbooks with an Equity Lens) Project Framingham, MA, 2025. ISBN 978-1-964276-08-3 (Print)
Genetic Science Learning Center. Utah University. Genetic Linkage. https://learn.genetics.utah.edu/content/pigeons/geneticlinkage/ (Erişim: 15.01.2025)
Phelan J. Punnett Square. Editor(s): Stanley Maloy, Kelly Hughes, Brenner's Encyclopedia of Genetics (Second Edition), Academic Press, Page 532, ISBN 9780080961569, 2013.
Castle WE. The Gene Theory in Relation to Blending Inheritance. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 19, No. 12 (Dec. 15, 1933), pp. 1011-1015 Published by: National Academy of Sciences Stable URL: https://www.jstor.org/stable/85877 Accessed: 14-02-2025 07:36 UTC
Bullock D. Genetic Principles. https://ebeef.ucdavis.edu/sites/g/files/dgvnsk7331/files/inline-files/GENETIC%20PRINCIPLES.pdf (Erişim; 01.02.2025)
Kumar R, Gautam A, Singh SB. Sex-Linked. In: Vonk, J., Shackelford, T. (eds) Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior. Springer, Cham. 2020. https://doi.org/10.1007/978-3-319-47829-6_562-1
Lobo I. Environmental influences on gene expression. Nature Education, 2008;1(1):39
Gehrke LJ, Capitan A, Scheper C et al. Are scurs in heterozygous polled (Pp) cattle a complex quantitative trait? Genet Sel Evol. 2020;52, 6. https://doi.org/10.1186/s12711-020-0525-z
Campo JL, Alvarez C. Further Study on the Plumage Pattern of the Blue Andalusian Breed. Poultry Science, 1991;70:1-5
Stephenson FH. Forensics and Paternity, Chapter 13-Calculations for Molecular Biology and Biotechnology (Third Edition), Academic Press, 2016, Pages 439-463, ISBN 9780128022115
Tüzemen N, Yanar M, Akbulut Ö. Hayvan Islahı. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Ders Yayınları, 2013
Wigginton JE, Cutler JC, Abecasis GR. A Note on Exact Tests of Hardy-Weinberg Equilibrium. The American Journal of Human Genetics. 2005;Volume 76, Issue 5,Pages 887-893. ISSN 0002-9297. https://doi.org/10.1086/429864
