Uyku-Uyanıklık Bozuklukları

Bu bölüm, bireyin uyku düzeni, süresi ve kalitesinde bozulmalara yol açan ruhsal sorunları kapsayan uyku-uyanıklık bozukluklarına odaklanmaktadır. Uyku bozuklukları, bireyin gündelik yaşam işlevselliğini, dikkatini, duygudurumunu ve genel iyilik halini olumsuz etkileyebilir. Bölümde, DSM-5 sınıflandırmasına göre Uyku-Uyanıklık Bozuklukları başlığı altında yer alan on üç farklı tanı kategorisi ele alınmaktadır: Uykusuzluk Bozukluğu, Aşırı Uykululuk Bozukluğu, Narkolepsi, Tıkayıcı Uyku Apnesi Hipopnesi, Merkezi Uyku Apnesi, Uyku ile İlişkili Hipoventilasyon, Sirkadiyen Ritimle İlgili Uyku-Uyanıklık Bozuklukları (Düzensiz Tür, Yirmi Dört Saatlik Olmayan Tür, Vardiyalı İş Türü), REM Uykusu Dışında Uyanma Bozuklukları, Karabasan Bozukluğu, REM Uykusu Davranış Bozukluğu ve Huzursuz Bacaklar Sendromu. Her bozukluk için önce kurgusal bir vaka örneği sunulmakta, ardından ilgili bozukluğun DSM-5 tanı ölçütleri açıklanmakta ve son olarak vaka bu ölçütler doğrultusunda değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, okuyuculara farklı uyku bozukluklarının ayırıcı özelliklerini kavrama ve tanı süreçlerini örnekler üzerinden anlamlandırma imkânı sunmaktadır.

This section focuses on sleep-wake disorders, which encompass psychological issues that lead to disruptions in an individual's sleep pattern, duration, and quality. Sleep disorders can negatively affect a person’s daily functioning, attention, mood, and overall well-being. The chapter addresses thirteen distinct diagnostic categories under the Sleep-Wake Disorders heading according to the DSM-5 classification: Insomnia Disorder, Hypersomnolence Disorder, Narcolepsy, Obstructive Sleep Apnea Hypopnea, Central Sleep Apnea, Sleep- Related Hypoventilation, Circadian Rhythm Sleep-Wake Disorders (Irregular Type, Non-24- Hour Sleep-Wake Type, Shift Work Type), Non-REM Sleep Arousal Disorders, Nightmare Disorder, REM Sleep Behavior Disorder, and Restless Legs Syndrome. For each disorder, a fictional case example is first presented, followed by an explanation of the DSM-5 diagnostic criteria related to that disorder, and finally, the case is evaluated in accordance with those criteria. This approach offers readers the opportunity to understand the distinguishing features of various sleep disorders and to make sense of the diagnostic process through practical examples.