Örselenme (Travma) ve Tetikleyici Etkenle (Stresörle) İlişkili Bozukluklar

Travma, bireyin yaşamını veya beden bütünlüğünü tehdit eden, yoğun korku, çaresizlik ya da dehşet yaratan olaylara maruz kalmasıyla oluşan bir durumdur. Travmatik yaşantılardan sonra bireylerin tepkileri aynı değildir; bazı bireylerde bu yaşantılar aşırı uyarılmışlık, bilişsel ve duygusal değişimler ve dissosiyatif belirtilerle seyreden psikopatolojik bozukluklara dönüşebilir. Bu bölüm, her bir bozukluğun tanı kriterlerini yalnızca kuramsal düzeyde açıklamakla kalmayıp, örnek vakalarla destekleyerek klinik yansımalarını anlaşılır kılmaktadır. DSM-5 tanı sisteminde Örselenme (Travma) ve Tetikleyici Etkenle (Stresörle) İlişkili Bozukluklar başlığı altında sınıflandırılan beş bozukluk ele alınacaktır: Tepkisel Bağlanma Bozukluğu, Sınırsız Toplumsal Katılım Bozukluğu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Akut Stres Bozukluğu ve Uyum Bozuklukları. Her bozukluk, klinik gözlemler temelinde sunulan vaka örnekleri üzerinden DSM-5 tanı ölçütleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bölümün temel amacı, travmatik yaşantılar sonrası gelişen psikolojik belirtilerin bireylerin yaşam işlevselliği üzerindeki etkilerini anlamak ve bu bozuklukların tanı kriterlerini örnekler ile ilişkilendirerek klinik sürece ışık tutmaktır.

Trauma is a condition that occurs when an individual is exposed to events that threaten their life or bodily integrity and evoke intense fear, helplessness, or horror. Reactions to traumatic experiences are not the same for every individual; in some, these experiences may lead to psychopathological disorders characterized by hyperarousal, cognitive and emotional changes, and dissociative symptoms. This chapter not only explains the diagnostic criteria of each disorder on a theoretical level but also makes clinical implications more comprehensible by supporting them with real-life case examples. Five disorders classified under the heading of Trauma- and Stressor-Related Disorders in the DSM-5 diagnostic system will be addressed: Reactive Attachment Disorder, Disinhibited Social Engagement Disorder, Posttraumatic Stress Disorder, Acute Stress Disorder, and Adjustment Disorders. Each disorder is evaluated through case examples based on clinical observations in accordance with DSM-5 diagnostic criteria. The main aim of this chapter is to understand the impact of psychological symptoms that emerge following traumatic experiences on individuals’ functional lives and to shed light on the clinical process by relating the diagnostic criteria of these disorders to real-life examples.