Takıntı-Zorlantı Bozukluğu (Obsesif – Kompulsif Bozukluk) ve İlişkili Bozukluklar

Bu bölüm, yineleyici düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşünceleri azaltmaya yönelik davranışlarla (kompulsiyonlar) kendini gösteren Takıntı-Zorlantı Bozukluğu (Obsesif-Kompulsif Bozukluk) ve ilişkili bozukluklara odaklanmaktadır. DSM-5 sınıflandırmasına göre bölümde beş farklı tanı ele alınmaktadır: Takıntı-Zorlantı Bozukluğu, Beden Algısı Bozukluğu (Vücut Dismorfik Bozukluğu), Biriktiricilik Bozukluğu, Trikotillomani (Saç Yolma Bozukluğu) ve Deri Yolma Bozukluğu. Bölümde, her bozukluk için üç aşamalı bir yapı izlemektedir: İlk olarak, ilgili tanıyı yansıtan kurgusal bir vaka sunulmakta; ardından DSM-5 tanı ölçütleri açıklanmakta ve son olarak vaka bu ölçütler doğrultusunda değerlendirilmektedir. Bu yapı sayesinde okuyucu, hem tanı kriterlerini öğrenmekte hem de belirtilerin kimi zaman gerçek yaşamdan örneklenmiş vakalar üzerinden nasıl tanınabileceğini deneyimleme fırsatı bulmaktadır. Bölümün amacı, takıntı ve zorlantı temelli bozukluklara ilişkin tanısal farkındalığı artırmak ve okuyucunun klinik düşünme becerilerini uygulamalı biçimde geliştirmesini desteklemektir.

This chapter focuses on Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) and related disorders, which are characterized by recurring thoughts (obsessions) and behaviors performed to reduce the distress caused by these thoughts (compulsions). According to the DSM-5 classification, five distinct diagnoses are addressed in this chapter: Obsessive-Compulsive Disorder, Body Dysmorphic Disorder, Hoarding Disorder, Trichotillomania (Hair-Pulling Disorder), and Excoriation (Skin-Picking) Disorder. The chapter follows a three-step structure for each disorder: first, a fictional case representing the diagnosis is presented; second, the DSM-5 diagnostic criteria are outlined; and finally, the case is evaluated in light of these criteria. This structure enables readers not only to learn the diagnostic criteria but also to observe how symptoms can be identified and interpreted through illustrative cases. The aim of the chapter is to enhance diagnostic awareness of obsession- and compulsion-based disorders and to support the development of clinical reasoning skills through applied examples.