Adölesan Gebelikler
Özet
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ne göre adölesan gebelik, 10 ile 19 yaşındaki kızların gebeliğidir. Adölesan gebelikler, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde küresel bir halk sağlık sorunu olup genç bireylerin fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Yüksek riskli gebelikler arasında yer alan adölesan gebelikler, sağlıklı nesillerin oluşmasında ve ülkelerin gelişmişlik seviyesini belirlemede önemli bir göstergedir ve olumsuz maternal ve neonatal sonuçlarla ilişkilidir, toplumun genel refahını etkilemektedir. Dolayısı ile adölesan gebeliklerin azaltılması için toplumsal ve bireysel bilinçlendirmenin arttırılması önemlidir. Sağlık profesyonelleri adölesan gebeliklerin önlenmesi, risklerinin saptanması durumunda sık sık antenatal takip yapılabilmesi açısından dikkatli olmalıdır. Cinsel sağlık eğitim programları, doğum kontrol yöntemlerine ulaşım ve toplumda farkındalık oluşturma gibi çeşitli programlar multidisipliner bir yaklaşım benimsenerek sosyal hizmet uzmanları ile işbirliği içerisinde sunulması gerekmektedir.
According to the World Health Organization (WHO), adolescent pregnancy is the pregnancy of girls between the ages of 10 and 19. Adolescent pregnancies are a global public health problem in both developed and developing countries and negatively affect the physical, emotional and social development of young individuals. Adolescent pregnancies, which are among the high-risk pregnancies, are an important indicator in the formation of healthy generations and in determining the level of development of countries and are associated with negative maternal and neonatal outcomes, affecting the general welfare of society. Therefore, it is important to increase social and individual awareness in order to reduce adolescent pregnancies. Health professionals should be careful to prevent adolescent pregnancies and to perform frequent antenatal follow-ups in case their risks are detected. Various programs such as sexual health education programs, access to birth control methods and raising awareness in the society should be provided in cooperation with social workers by adopting a multidisciplinary approach.
Referanslar
WHO. Adolescent health 2024. World Health Organization Website. 2024. https:// www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1. Son Erişim Tarihi: 10.12.2024
UNFPA. United Nations Population Fund. Education On Sexual And Reproductive Health, Building Partnerships With And For Youth. 2023.
http://www.un.org/esa/socdev/unyin/documents/unfpasexualreproductivehealth.pdf. Accessed 07.12.2024.
TNSA. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.2018. Http://Www.Hips.Hacettepe.Edu.Tr/ Tnsa2018/Rapor/Tnsa2018_Ana_Rapor.Pdf. Son Erişim Tarihi: 04.09.2024
Akbaş E, Yiğitoğlu G. Adölesan dönemde psikososyal sorunlar. OPUS International Journal of Society Researches; 2021;18(43), 7277 – 7299. https://doi.org/10.26466/opus.906824
Oğul Z. Adölesan ve gençlerde cinsel sağlık üreme Ssğlığı: Etkileyen faktörler ve sorunlar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi; 2021;7(2), 149-165.
Şolt A, Yazıcı S. Adölesan gebelikler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi; 2015;2(2):241- 248. https://doi.org/10.17681/hsp.36633.
Ranjbar A, Jahromi MS, Boujarzadeh B, Roozbeh N, Mehrnoush V, Darsareh F. Pregnancy, childbirth and neonatal outcomes associated with adolescent pregnancy. Gynecology And Obstetrics Clinical Medicine; 2023;3(2), 100-105. https://doi.org/10.1016/j.gocm.2023.02.002
TÜİK. Doğum istatistikleri. 2023. https://data.tuik.gov.tr/bulten/ındex?p=dogum-ıstatistikleri-2023-53708. Erişim Tarihi 20.11.2024
Şahin Ş, Özçelik ÇÇ. Ergenlik dönemi ve sosyalleşme. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi; 2016;5(1), 42-49.
Melekoğlu NA, Saraç U. Evaluation of the effect of maternal adolescent age on neonatal outcomes. Cumhuriyet Medical Journal; 2022; 44(2), 192-197.
Usluca A. Ergenlik dönemindeki bireylerin madde kullanım eğilimleri ile öz yeterlik inançları ilişkisinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. 2019.
Martins VM, Karara N, Dembiński L, Jacot-Guillarmod M, Mazur A, Hadjipanayis A, Michaud PA. Adolescent pregnancy: An important issue for paediatricians and primary care providers- A position paper from the european academy of paediatrics. Frontiers in Pediatrics; 2023; 11, 1119500. https://doi.org/10.3389/fped.2023.1119500
Şanver TM, Özvarış ŞB. Adölesan dönemde riskli sağlık davranışları: Ebeveyn, okul, akranların rolü. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi; 2023;32(4), 321-327. https://doi.org/10.17942/sted.1184826
Pirinççioğlu AG, Yıldız S. Adölesan gebelikler. Turkiye Klinikleri Pediatric Endocrinology-Special Topics; 2022;3(1), 59-65.
Kassa GM, Arowojolu AO, Odukogbe AA, Yalew AW. Adverse neonatal outcomes of adolescent pregnancy in Northwest Ethiopia. Plos One; 2019;13, E0218259.
Todhunter L, Hogan-Roy M, Pressman EK. Complications of pregnancy in adolescents. Semin Reprod Med. 2022;40(1-02):98-106. doi: 10.1055/S-0041-1734020.
Hunley TE, Jones DP. Hypertension in the pregnant teenager. Pediatric hypertension; 2023; 615-643. https://doi.org/10.1007/978-3-031-06231-5_28
Diabelková J, Rimárová K, Dorko E, Urdzík P, Houžvičková A, Argalášová Ľ. Adolescent pregnancy outcomes and risk factors. International Journal Of Environmental Research And Public Health; 2023;20(5), 4113.
Mezmur H, Assefa N, Alemayehu T. Teenage pregnancy and ıts associated factors in Eastern Ethiopia: A Community-Based Study. Int J Womens Health; 2021;13:267-278 https://doi.org/10.2147/ıjwh.s287715.
Serhatlıoğlu SG, Kaya N. Ebelik hizmetlerinde adölesan gebeliklere etik yaklaşım. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi; 2018; 5(3), 503-508. https://doi.org/10.17681/hsp.411926
Worku MG, Tessema ZT, Teshale AB, Tesema GA, Yeshaw Y. Prevalence and associated factors of adolescent pregnancy (15–19 years) in East Africa: a multilevel analysis. BMC Pregnancy and Childbirth; 2021;21:1-8. https://doi.org/10.1186/s12884-021-03713-9
WHO. Violence againts women prevalence estimates. Geneva: World Health Organization 2021c. Erişim 15.11.2024, Https://Www.Who.İnt/Health-Topics/Violence-Against-Women#Tab=Tab_1
İleri A, İleri H, Ata C, Tosun G, Özeren M. Adölesan gebeliklerdeki maternal ve fetal sonuçların karşılaştırılması comparison of maternal and fetal outcomes in adolescent pregnancies. Bozok Tıp Dergisi; 2020;10(1), 24-29. https://doi.org/10.16919/bozoktip.491241
Lambonmung A, Acheampong CA, Langkulsen U. The Effects of pregnancy: A Systematic review of adolescent pregnancy in Ghana, Liberia, and Nigeria. Int J Environ Res Public Health; 2022;20(1):605. doi: 10.3390/ijerph20010605.
Onuzo CN, Sefogah PE, Damale NK, Boafor TK, Swarray-Deen A, Mumuni K. Comparing adverse maternal and neonatal outcomes in adolescent versus adult mothers İn Sub-Saharan Africa.Plos One; 2024;1:19(8):E0297317.doi: 10.1371/Journal.Pone.0297317.
Anupma A, Sarkar A, Choudhary N, Jindal S, Sharma Jc. Assessment of Risk Factors and Obstetric Outcome Of Adolescent Pregnancies Through A Prospective Observational Analysis. Cureus;2022;27;14(10):E30775. doi: 10.7759/Cureus.30775.
Staniczek J, Manasar-Dyrbuś M, Stojko R, Jendyk C, Sadłocha M, Winkowska E, Orszulak D, Niziński K, Skowronek K, Toczek J, Matonóg A, Wilk K, Zięba-Domalik M, Sieroszewska D, Sieroszewski A, Starczewska J, Sowa-Sanchez D, Jurecki J, Troszka J, Stojko S, Drosdzol-Cop A. Adolescent pregnancy: A comparative ınsight into the prevalence and risks of obstetric complications İn A Polish Cohort.J Clin Med; 2024;28;13(19):5785. doi: 10.3390/Jcm13195785.
Patra S. Motherhood in childhood: addressing reproductive health hazards among adolescent married women in India. Reprod Health; 2016;4;13(1):52. doi: 10.1186/S12978-016-0171-7.
Chakole S, Akre S, Sharma K, Wasnik P, Wanjari MB. Unwanted teenage pregnancy and ıts complications: A Narrative Review. Cureus; 2022;18;14(12):E32662. doi: 10.7759/Cureus.32662.
Brosens I, Muter J, Ewington L, Puttemans P, Petraglia F, Brosens Jj, Benagiano G. Adolescent preeclampsia: Pathological drivers and clinical prevention. Reprod Sci; 2019;26(2):159-171. doi: 10.1177/1933719118804412.
Gannon-Loew KE, Holland-Hall C. A Review of current guidelines and research on the management of sexually transmitted infections in adolescents and young adults. Ther Adv Infect Dis; 2020;21;7:2049936120960664. doi: 10.1177/2049936120960664.
Hodgkinson S, Beers L, Southammakosane C, Lewin A. Addressing the mental health needs of pregnant and parenting adolescents. Pediatrics; 2014;133(1):114-22.doi: 10.1542/peds.2013-0927
Tirgari B, Rayyani M, Cheraghi MA, Mangeli M. Experiences of Iranian teen mothers with parenting stress: A qualitative study. Comp Child Adolesc Nurs; 2020;43(3):203-16.doi:10.1080/24694193.2019.1651420.
Özcan E, Topatan S. Adölesan annelerin anneliğe geçiş süreci ve hemşirelik yaklaşımı. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi; 2023;9(1), 95-99.
Öçal SE, Saruhan A. Adölesan gebelerin gebelik ve anneliğe uyumları. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi; 2023;8(1), 61-68.
Çakır SÇ, Çelik S, Yazıcıoğlu B, Soyer Çalışkan C. Adölesan gebeliklerin erken neonatal dönem sonuçları. Ankara Med J; 2021;21(4): 515-525. https://doi.org/10.5505/amj.2021.39019
Çakmak T. Adölesan Gebeliklerde perinatal sonuçlar ve gestasyonel komplikasyonlar. Uzmanlık Tezi. Sağlık Bakanlığı S. B. Ü. Bağcılar Eğitim Araştırma Hastanesi. İstanbul.2022.
Tunçalp Ӧ, Pena-Rosas JP, Lawrie T, Bucagu M, Oladapo OT, Portela A, Metin Gülmezoğlu A. WHO Recommendations On Antenatal Care For A Positive Pregnancy Experience Going Beyond Survival. Bjog; 2017:124:860–862.
Daysal Güler B, Altay, B. Adölesanlarda riskli sağlık davranışları ve hemşirelik yaklaşımı. Hitit Sağlık Dergisi; 2024: 2, 27-39.
Shee AW, Frawley N, Robertson C, Mckenzie AM, Lodge J, Versace V, Nagle C. Accessing and engaging with antenatal care: an interview study of teenage women. BMC Pregnancy and Childbirth;2021;21:1-8.https://doi.org/10.1186/s12884-021 04137-1.
Akgün ZG, Çevirme A, Küçük H, İncirkuş Gökçay G. Adölesan gebelikler ve halk sağlığı hemşireliği yaklaşımları. Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences;2023; 10(29), 96–101.https://doi.org/10.5281/zenodo.8416114.
