Göçmenlere Yönelik Ayrımcı Dilin Yapısı
Özet
Günümüzde göçmenler hem bireysel hem de yapısal birçok faktörün etkisiyle yer değiştirmektedirler. Göçmenler gittikleri hedef ülkelerde ekonomik, sosyal ve mekansal olarak gündelik hayatın zorluklarıyla karşılaşmaktadırlar. Bu zorlukların derecesi göçü başlatan sebeplere göre değişebilmekle beraber göçmenlerin gittikleri yerlerde tutunmaları ve yerel topluma dahil olmaları süreci genellikle güçlüklerle dolu olmaktadır. Dil bariyeri nedeniyle yerel toplumla yaşanan iletişimsizlik, hukuki statülerinin kırılgan olmasının getirdiği belirsizlik, zorlu yasal düzenlemelerle mücadele etmek bunlardan birkaçıdır. Tüm bunların yanı sıra göçmenler yeni bir yaşama başladıkları yerde çok boyutlu ayrımcılıklarla karşı karşıya kalabilmektedirler. Bu ayrımcılıklar gündelik hayatta, medyada ve politik alanda kendini göstermektedir. Gündelik hayatta yerel halkın tutum ve davranışları ayrımcılığın yaygınlaşmasında belirleyici olabilmektedir. Bunun yanı sıra hem geleneksel medya hem de yeni medya platformlarında göçmenlere yönelik ayrımcılık, yanıltıcı ve çarpıtılmış bilgiler ile kutuplaştırıcı içerikler üzerinden üretilmektedir. Medya, toplumdaki bireylerin olaylar ve gruplar hakkındaki algısını şekillendirme gücünü elinde tutmakta ve bu gücü ötekileştirici söylemleri dolaşıma sokmak, sürdürmek ve meşrulaştırmak için kullanabilmektedir. Medyanın bu konumu Batı ülkelerinde siyasi mecralarda popülist eğilimlerle birleşerek özellikle Müslüman göçmenlere yönelik İslamofobik bir dilin inşa edilmesine temel sağlamaktadır. Bu gelişmeler İslam karşıtı söylemlerin toplum içinde meşruiyet kazanmasına zemin hazırlamaktadır. Bu durum, Müslüman toplulukların yerel toplumlara sosyo-ekonomik ve siyasi açıdan dahil olmalarını zorlaştırarak, ayrımcılığın derinleşmesi riskini beraberinde getirmektedir.
Referanslar
Abadan Unat, N. (2002). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. İstanbul: Nobel Yayınları.
Alp, H. (2018). Suriyeli sığınmacılara yönelik ayrımcı ve ötekileştirici söylemin yerel medyada yeniden üretilmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 22–37.
Alpkaya, G. (2011). BM’de ırksal ayrımcılık yasağı, erken uyarı ve soykırım suçunun önlenmesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(3), 1–27.
Anık, M. (2021). Neo-racism in the age of populism: The immigrant crisis in Europe. Marifetname: Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 13–40.
Aslan, A. (2020). İslamofobi, İslam düşmanlığı ve İslam karşıtı ırkçılık nedir? Perspektif. https://perspektif.eu/2020/01/18/islamofobi-islam-dusmanligi-ve-islam-karsiti-irkcilik-nedir/ (Erişim Tarihi: 12 Aralık 2024).
Aydın, M. Z., & Yardım, M. (2007). Belçika’da İslamofobi. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 373–403). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Barın, H. (2014). Runnymede Trust raporları bağlamında İslamofobi. Lacivert-Yaşam Kültürü Dergisi, 1(2).
Bauman, Z. (2016). Kapımızdaki yabancılar (E. Barca, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Bauman, Z. (2017). Sosyolojik düşünmek (A. E. Pilgir, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Bayraklı, E., & Hafez, F. (2015). European Islamophobia Report. SETA. https://www.setav.org/en/assets/uploads/2016/05/eir_2015.pdf
Bodur, H. E. (2017). Batı’da İslam karşıtlığının icat edilmiş dili olarak İslamofobi: Çatışmacı sosyolojik perspektif. İlahiyat Akademi, 6, 69–86.
Canatan, K. (2007). İslamofobi ve anti-İslamizm: Kavramsal ve tarihsel bir yaklaşım. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 19–62). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Canatan, K. (2013). Avrupa toplumlarının göç algıları ve tutumları: Sosyolojik bir yaklaşım. Sosyoloji Dergisi, 3(27), 317–332.
Canatan, K. (2020). Toplumsal değişim perspektifinden göç sosyolojisi. Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Charalambidou, N. (2012). Mülteci ve göçmenlere yönelik ırkçılık ve ayrımcılık. In Uluslararası Ayrımcılık Konferansı Bildiri Kitabı (ss. 169–175). İstanbul: Ceylan Matbaası.
Çakı, F. (2012). European voluntary service and intercultural competence in understanding Islamic culture. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(24), 233–255.
Dustmann, C., & Preston, I. (2007). Racial and economic factors in attitudes to immigration. The BE Journal of Economic Analysis & Policy, 7, Article 62.
Ekman, M. (2019). Anti-immigration and racist discourse in social media. European Journal of Communication, 34(6), 606–618.
Erdem, A. R. (2020). Ayrımcılığın kavramsal analizi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 4(4), 12–20.
Erdoğan, M. M. (2022). Suriyeliler barometresi-2021: Suriyelilerle uyum içinde yaşamanın çerçevesi. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.
Euronews. (2025). Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin seçim programı: Kitlesel sınır dışı ve AB'den çıkış. https://tr.euronews.com/2025/01/13/almanyada-asiri-sagci-afdnin-secim-programi-kitlesel-sinir-disi-ve-abden-cikis (Erişim Tarihi: 3 Ocak 2025).
Evkuran, M. (2018). Postmodern sömürgeci evre ve İslamofobi’nin inşası üzerine. In E. Okumuş (Ed.), İnsanlığın İslamofobi ile imtihanı (ss. 91–114). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Frost, D. (2008). Islamophobia: Examining causal links between the media and "race hate" from "below". International Journal of Sociology and Social Policy, 28(11/12), 564–578. https://doi.org/10.1108/01443330810915251
Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar (Ş. Geniş, L. Ünsaldı & S. N. Ağırnaslı, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
Gökalp, E. (2020). Medya, göç ve göçmenler/mülteciler. In F. Güllüpınar (Ed.), Göç sosyolojisi (ss. 168–198). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
Göker, G., & Keskin, S. (2015). Haber medyası ve mülteciler: Suriyeli mültecilerin Türk yazılı basınındaki temsili. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 41, 229–256.
Göregenli, M. (2012). Temel kavramlar: Önyargı, kalıpyargı ve ayrımcılık. In K. Çayır & M. Ayan Ceyhan (Eds.), Ayrımcılık: Çok boyutlu yaklaşımlar (ss. 17–27). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Gül, I. I., & Karan, U. (2011). Ayrımcılık yasağı: Kavram, hukuk, izleme ve belgeleme (B. Yeşiladalı & G. Ayata, Eds.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
Hall, S. (1997). İdeoloji ve iletişim kuramları. In S. İrvan (Ed.), Medya, kültür, siyaset (ss. 79–97) (A. Gürata, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Hall, S. (1999). İdeolojinin yeniden keşfi: Medya çalışmalarında baskı altında tutulanın geri dönüşü. In M. Küçük (Ed.), Medya, iktidar, ideoloji (ss. 77–127). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Hıdır, Ö. (2007). "Anti-semitizm" ve "anti-İslamizm" benzerlikler ve farklılıklar. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 63–99). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Hıdır, Ö. (2018). Batı’da İslam karşıtı “aşırı sağ”ın dini-ideolojik ve tarihi temelleri. In E. Okumuş (Ed.), İnsanlığın İslamofobi ile imtihanı (ss. 185–223). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
International Organization for Migration. (2024). World Migration Report 2024. https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2024 (Erişim Tarihi: 4 Ocak 2025).
Kai Wei, Jacobson López, D., & Wu, S. (2019). The role of language in anti-immigrant prejudice: What can we learn from immigrants’ historical experiences? Social Sciences, 8(3), 1–18.
Karamete, F. (2019). Twitter’da Suriyeli mültecilere yönelik nefret söylemi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kaya, A. (2016). İslam, göç ve entegrasyon. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Kaya, A. (2023). Geert Wilders: Seçkinlerin hegemonik iktidarına karşı sıradan insanların sözcüsü olma iddiası. https://bpy.bilgi.edu.tr/en/blog/geert-wilders-seckinlerin-hegemonik-iktidarina-kar/ (Erişim Tarihi: 3 Ocak 2025).
Keneş, H. Ç. (2014). Yeni ırkçı söylemlerin eklemli niteliği ve medyanın işlevi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 69(2), 407–433.
Kılınç, E. (2021). Ayrımcılık. In B. Çiçek (Ed.), Örgütsel davranışın karanlık yüzü (ss. 23–42). Ankara: Nobel Yayınları.
Köker, E., & Doğanay, Ü. (2010). Irkçı değilim ama... Yazılı basında ırkçı-ayrımcı söylemler: Medya izlem raporu. https://insanhaklariizleme.org/vt/yayin_view.php?editid1=333 (Erişim Tarihi: 12 Aralık 2024).
Köroğlu, A. (2016). Edward Said ile ‘Oryantalizm’e dair.... Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 41(41), 167–178.
Köşer Akçapar, Ş., & diğerleri. (2022). Türk göçmenlere yönelik ayrımcılık ve nefretin üretimi: Kuzey Amerika örneği. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Küresel Göç Araştırmaları ve Uygulamaları Merkezi. https://gaum.asbu.edu.tr/sites/arastirma_merkezleri/gaum.asbu.edu.tr/files/inline-files/KUZEYyüzde 20AMERyüzde C4yüzde B0KAyüzde 20RAPOR.pdf
Kurt, H. (2018). Göçmenlerin medyadaki temsillerine ilişkin bir değerlendirme. Toplum ve Hekim, 33(4).
Okumuş, E. (2007). ABD’de İslamofobi ve anti-İslamizm: 11 Eylül öncesi ve sonrası. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 235–257). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Orhon, N. (2019). Mültecileri anlamak mültecileri anlatmak. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@europe/@ro-geneva/@ilo-ankara/documents/publication/wcms_734370.pdf (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2025).
Öztürk, F. E. (2019). Göçmen kadınlara yönelik üretilen "yeni ırkçılık" kavramının medya çerçevesinde incelenmesi. Global Media Journal: Turkish Edition, 9(18).
Perspektif. (2024). İslamofobi bilançosu: Avrupa ülkeleri Müslüman karşıtlığına kayıtsız mı? https://perspektif.eu/2024/12/25/islamofobi-bilancosu-avrupa-ulkeleri-musluman-karsitligina-kayitsiz-mi/ (Erişim Tarihi: 12 Şubat 2025).
Said, E. (1982). Oryantalizm: Sömürgeciliğin keşif kolu (N. Uzel, Çev.). İstanbul: Pınar Yayınları.
Soydan, H., & Arkadaşları. (2016). Ayrımcı dile karşı habercilik kılavuzu. İstanbul: P24 Medya Kitaplığı.
Şen, F., Şen, Y. F., & Baskın, Y. Z. (2019). Siyasal söylemde ve medyada Suriyeliler: Siyasi aktörlerin ve medyanın Suriyelilere bakışı. İstanbul: Kilit Yayınevi.
Şimşek, D. (2017). Göç politikaları ve insan güvenliği: Türkiye’deki Suriyeliler örneği. Toplum ve Bilim, 140, 11–26.
United Way NCA. (2024). Discrimination against immigrants in society with examples: Xenophobia: Understanding discrimination against immigrants. https://unitedwaynca.org/blog/discrimination-against-immigrants/ (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2025).
Wakili, J., & Cangöz, İ. (2022). Gazetelerin internet sitelerinde Afgan göçmenlerin temsili. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 36, 34–60.
Van Dijk, T. A. (1995). The mass media today: Discourses of domination or diversity? Javnost–The Public, 2, 27–45.
Van Dijk, T. A. (2003). Söylem ve ideoloji: Çok alanlı bir yaklaşım. In B. Çoban & Z. Özarslan (Haz.), Söylem ve ideoloji (ss. 14–109) (Çev. N. Ateş, Z. Özarslan & B. Çoban). İstanbul: Su Yayınları.
Van Dijk, T. A. (2010). Nefret suçları ve nefret söylemi konferansı (9-10-11 Nisan 2010). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
Van Dijk, T. A. (2019). Söylemin yapıları ve iktidarın yapıları. In M. Küçük (Ed.), Medya iktidar ideoloji (ss. 17–65). Ankara: Ark Yayınları.
Varış, M., & Boz, N. (2022). Crystallization of anti-immigration discourse in times of crises: Rising toxic narratives about Syrians in Turkey. TRT Akademi, 7(15), 574–597.
Yıldırım, Z. M. (2015). Çalışma hayatında etnik ayrımcılık eğilimlerinin istihdam sürecine etkisi: “Geçit bekçileri” kavramı üzerinden sosyal psikolojik bir analiz (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yıldırım, Z. M. (2021). Ayrımcılık ve şiddetin toplumsallaşması: Sosyal adalet ve toplumsal barış. Çalışma ve Toplum, 3(70), 1813–1838. https://doi.org/10.54752/ct.1155108
Yıldırım Başoğlu, M. (2023). Medya ve toplumda göçmen algısı. Muhakeme Journal, 6(2), 58–67. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1374717
Böll Stiftung. (2023). Media representation of refugees and migrants in Turkey. https://gr.boell.org/en/2023/06/08/media-representation-refugees-and-migrants-turkey (Erişim Tarihi: 2 Ocak 2025).
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu. (2025). Irk, renk ve etnik köken temellerinde ayrımcılık raporu. https://www.tihek.gov.tr/upload/pdf/irk-renk-ve-etnik-koken-temellerinde-ayrimcilik/PDF.pdf (Erişim Tarihi: 2 Ocak 2025).
Medya ve Göç Platformu. (2025). Göç haberciliğinde söylem ve etkileri. https://www.medyavegoc.org/blog/goc-haberciliginde-soylem-ve-etkileri (Erişim Tarihi: 5 Ocak 2025).
Referanslar
Abadan Unat, N. (2002). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. İstanbul: Nobel Yayınları.
Alp, H. (2018). Suriyeli sığınmacılara yönelik ayrımcı ve ötekileştirici söylemin yerel medyada yeniden üretilmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 22–37.
Alpkaya, G. (2011). BM’de ırksal ayrımcılık yasağı, erken uyarı ve soykırım suçunun önlenmesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(3), 1–27.
Anık, M. (2021). Neo-racism in the age of populism: The immigrant crisis in Europe. Marifetname: Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 13–40.
Aslan, A. (2020). İslamofobi, İslam düşmanlığı ve İslam karşıtı ırkçılık nedir? Perspektif. https://perspektif.eu/2020/01/18/islamofobi-islam-dusmanligi-ve-islam-karsiti-irkcilik-nedir/ (Erişim Tarihi: 12 Aralık 2024).
Aydın, M. Z., & Yardım, M. (2007). Belçika’da İslamofobi. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 373–403). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Barın, H. (2014). Runnymede Trust raporları bağlamında İslamofobi. Lacivert-Yaşam Kültürü Dergisi, 1(2).
Bauman, Z. (2016). Kapımızdaki yabancılar (E. Barca, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Bauman, Z. (2017). Sosyolojik düşünmek (A. E. Pilgir, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Bayraklı, E., & Hafez, F. (2015). European Islamophobia Report. SETA. https://www.setav.org/en/assets/uploads/2016/05/eir_2015.pdf
Bodur, H. E. (2017). Batı’da İslam karşıtlığının icat edilmiş dili olarak İslamofobi: Çatışmacı sosyolojik perspektif. İlahiyat Akademi, 6, 69–86.
Canatan, K. (2007). İslamofobi ve anti-İslamizm: Kavramsal ve tarihsel bir yaklaşım. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 19–62). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Canatan, K. (2013). Avrupa toplumlarının göç algıları ve tutumları: Sosyolojik bir yaklaşım. Sosyoloji Dergisi, 3(27), 317–332.
Canatan, K. (2020). Toplumsal değişim perspektifinden göç sosyolojisi. Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Charalambidou, N. (2012). Mülteci ve göçmenlere yönelik ırkçılık ve ayrımcılık. In Uluslararası Ayrımcılık Konferansı Bildiri Kitabı (ss. 169–175). İstanbul: Ceylan Matbaası.
Çakı, F. (2012). European voluntary service and intercultural competence in understanding Islamic culture. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(24), 233–255.
Dustmann, C., & Preston, I. (2007). Racial and economic factors in attitudes to immigration. The BE Journal of Economic Analysis & Policy, 7, Article 62.
Ekman, M. (2019). Anti-immigration and racist discourse in social media. European Journal of Communication, 34(6), 606–618.
Erdem, A. R. (2020). Ayrımcılığın kavramsal analizi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 4(4), 12–20.
Erdoğan, M. M. (2022). Suriyeliler barometresi-2021: Suriyelilerle uyum içinde yaşamanın çerçevesi. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.
Euronews. (2025). Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin seçim programı: Kitlesel sınır dışı ve AB'den çıkış. https://tr.euronews.com/2025/01/13/almanyada-asiri-sagci-afdnin-secim-programi-kitlesel-sinir-disi-ve-abden-cikis (Erişim Tarihi: 3 Ocak 2025).
Evkuran, M. (2018). Postmodern sömürgeci evre ve İslamofobi’nin inşası üzerine. In E. Okumuş (Ed.), İnsanlığın İslamofobi ile imtihanı (ss. 91–114). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Frost, D. (2008). Islamophobia: Examining causal links between the media and "race hate" from "below". International Journal of Sociology and Social Policy, 28(11/12), 564–578. https://doi.org/10.1108/01443330810915251
Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar (Ş. Geniş, L. Ünsaldı & S. N. Ağırnaslı, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
Gökalp, E. (2020). Medya, göç ve göçmenler/mülteciler. In F. Güllüpınar (Ed.), Göç sosyolojisi (ss. 168–198). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
Göker, G., & Keskin, S. (2015). Haber medyası ve mülteciler: Suriyeli mültecilerin Türk yazılı basınındaki temsili. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 41, 229–256.
Göregenli, M. (2012). Temel kavramlar: Önyargı, kalıpyargı ve ayrımcılık. In K. Çayır & M. Ayan Ceyhan (Eds.), Ayrımcılık: Çok boyutlu yaklaşımlar (ss. 17–27). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Gül, I. I., & Karan, U. (2011). Ayrımcılık yasağı: Kavram, hukuk, izleme ve belgeleme (B. Yeşiladalı & G. Ayata, Eds.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
Hall, S. (1997). İdeoloji ve iletişim kuramları. In S. İrvan (Ed.), Medya, kültür, siyaset (ss. 79–97) (A. Gürata, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Hall, S. (1999). İdeolojinin yeniden keşfi: Medya çalışmalarında baskı altında tutulanın geri dönüşü. In M. Küçük (Ed.), Medya, iktidar, ideoloji (ss. 77–127). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Hıdır, Ö. (2007). "Anti-semitizm" ve "anti-İslamizm" benzerlikler ve farklılıklar. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 63–99). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Hıdır, Ö. (2018). Batı’da İslam karşıtı “aşırı sağ”ın dini-ideolojik ve tarihi temelleri. In E. Okumuş (Ed.), İnsanlığın İslamofobi ile imtihanı (ss. 185–223). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
International Organization for Migration. (2024). World Migration Report 2024. https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2024 (Erişim Tarihi: 4 Ocak 2025).
Kai Wei, Jacobson López, D., & Wu, S. (2019). The role of language in anti-immigrant prejudice: What can we learn from immigrants’ historical experiences? Social Sciences, 8(3), 1–18.
Karamete, F. (2019). Twitter’da Suriyeli mültecilere yönelik nefret söylemi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kaya, A. (2016). İslam, göç ve entegrasyon. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Kaya, A. (2023). Geert Wilders: Seçkinlerin hegemonik iktidarına karşı sıradan insanların sözcüsü olma iddiası. https://bpy.bilgi.edu.tr/en/blog/geert-wilders-seckinlerin-hegemonik-iktidarina-kar/ (Erişim Tarihi: 3 Ocak 2025).
Keneş, H. Ç. (2014). Yeni ırkçı söylemlerin eklemli niteliği ve medyanın işlevi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 69(2), 407–433.
Kılınç, E. (2021). Ayrımcılık. In B. Çiçek (Ed.), Örgütsel davranışın karanlık yüzü (ss. 23–42). Ankara: Nobel Yayınları.
Köker, E., & Doğanay, Ü. (2010). Irkçı değilim ama... Yazılı basında ırkçı-ayrımcı söylemler: Medya izlem raporu. https://insanhaklariizleme.org/vt/yayin_view.php?editid1=333 (Erişim Tarihi: 12 Aralık 2024).
Köroğlu, A. (2016). Edward Said ile ‘Oryantalizm’e dair.... Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 41(41), 167–178.
Köşer Akçapar, Ş., & diğerleri. (2022). Türk göçmenlere yönelik ayrımcılık ve nefretin üretimi: Kuzey Amerika örneği. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Küresel Göç Araştırmaları ve Uygulamaları Merkezi. https://gaum.asbu.edu.tr/sites/arastirma_merkezleri/gaum.asbu.edu.tr/files/inline-files/KUZEYyüzde 20AMERyüzde C4yüzde B0KAyüzde 20RAPOR.pdf
Kurt, H. (2018). Göçmenlerin medyadaki temsillerine ilişkin bir değerlendirme. Toplum ve Hekim, 33(4).
Okumuş, E. (2007). ABD’de İslamofobi ve anti-İslamizm: 11 Eylül öncesi ve sonrası. In K. Canatan & Ö. Hıdır (Eds.), Batı dünyasında İslamofobi ve anti-İslamizm (ss. 235–257). Ankara: Eskiyeni Yayınları.
Orhon, N. (2019). Mültecileri anlamak mültecileri anlatmak. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@europe/@ro-geneva/@ilo-ankara/documents/publication/wcms_734370.pdf (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2025).
Öztürk, F. E. (2019). Göçmen kadınlara yönelik üretilen "yeni ırkçılık" kavramının medya çerçevesinde incelenmesi. Global Media Journal: Turkish Edition, 9(18).
Perspektif. (2024). İslamofobi bilançosu: Avrupa ülkeleri Müslüman karşıtlığına kayıtsız mı? https://perspektif.eu/2024/12/25/islamofobi-bilancosu-avrupa-ulkeleri-musluman-karsitligina-kayitsiz-mi/ (Erişim Tarihi: 12 Şubat 2025).
Said, E. (1982). Oryantalizm: Sömürgeciliğin keşif kolu (N. Uzel, Çev.). İstanbul: Pınar Yayınları.
Soydan, H., & Arkadaşları. (2016). Ayrımcı dile karşı habercilik kılavuzu. İstanbul: P24 Medya Kitaplığı.
Şen, F., Şen, Y. F., & Baskın, Y. Z. (2019). Siyasal söylemde ve medyada Suriyeliler: Siyasi aktörlerin ve medyanın Suriyelilere bakışı. İstanbul: Kilit Yayınevi.
Şimşek, D. (2017). Göç politikaları ve insan güvenliği: Türkiye’deki Suriyeliler örneği. Toplum ve Bilim, 140, 11–26.
United Way NCA. (2024). Discrimination against immigrants in society with examples: Xenophobia: Understanding discrimination against immigrants. https://unitedwaynca.org/blog/discrimination-against-immigrants/ (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2025).
Wakili, J., & Cangöz, İ. (2022). Gazetelerin internet sitelerinde Afgan göçmenlerin temsili. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 36, 34–60.
Van Dijk, T. A. (1995). The mass media today: Discourses of domination or diversity? Javnost–The Public, 2, 27–45.
Van Dijk, T. A. (2003). Söylem ve ideoloji: Çok alanlı bir yaklaşım. In B. Çoban & Z. Özarslan (Haz.), Söylem ve ideoloji (ss. 14–109) (Çev. N. Ateş, Z. Özarslan & B. Çoban). İstanbul: Su Yayınları.
Van Dijk, T. A. (2010). Nefret suçları ve nefret söylemi konferansı (9-10-11 Nisan 2010). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
Van Dijk, T. A. (2019). Söylemin yapıları ve iktidarın yapıları. In M. Küçük (Ed.), Medya iktidar ideoloji (ss. 17–65). Ankara: Ark Yayınları.
Varış, M., & Boz, N. (2022). Crystallization of anti-immigration discourse in times of crises: Rising toxic narratives about Syrians in Turkey. TRT Akademi, 7(15), 574–597.
Yıldırım, Z. M. (2015). Çalışma hayatında etnik ayrımcılık eğilimlerinin istihdam sürecine etkisi: “Geçit bekçileri” kavramı üzerinden sosyal psikolojik bir analiz (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yıldırım, Z. M. (2021). Ayrımcılık ve şiddetin toplumsallaşması: Sosyal adalet ve toplumsal barış. Çalışma ve Toplum, 3(70), 1813–1838. https://doi.org/10.54752/ct.1155108
Yıldırım Başoğlu, M. (2023). Medya ve toplumda göçmen algısı. Muhakeme Journal, 6(2), 58–67. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1374717
Böll Stiftung. (2023). Media representation of refugees and migrants in Turkey. https://gr.boell.org/en/2023/06/08/media-representation-refugees-and-migrants-turkey (Erişim Tarihi: 2 Ocak 2025).
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu. (2025). Irk, renk ve etnik köken temellerinde ayrımcılık raporu. https://www.tihek.gov.tr/upload/pdf/irk-renk-ve-etnik-koken-temellerinde-ayrimcilik/PDF.pdf (Erişim Tarihi: 2 Ocak 2025).
Medya ve Göç Platformu. (2025). Göç haberciliğinde söylem ve etkileri. https://www.medyavegoc.org/blog/goc-haberciliginde-soylem-ve-etkileri (Erişim Tarihi: 5 Ocak 2025).
