Sarılık ve Emzirme
Özet
Doğum sonrası dönemde yenidoğanlarda bilirubin seviyesinin yükselmesi yaygın görülebilen bir sorundur. Değerlendirmede, sarılığın başlangıç zamanı ve bilirubin seviyesi fizyolojik sarılığının netleştirilmesi açısından önemlidir. Fizyolojik sarılık, genellikle kendiliğinden düzelme eğiliminde olan bir durumdur. Ancak, doğru bir şekilde değerlendirmek ve bakımını sağlamak oldukça önemlidir yoksa geri dönüşümsüz ciddi sorunlara neden olabilmektedir. Bu amaçla tüm yenidoğanların doğum sonrası dönemde değerlendirilmesi ve gerekli bakımın sağlanması oldukça önem taşımaktadır.
Elevated bilirubin levels in newborns in the postnatal period is a common problem. In the evaluation, the time of onset of jaundice and bilirubin level are important in clarifying physiologic jaundice. Physiologic jaundice is a condition that tends to resolve spontaneously. However, it is very important to evaluate and care for it correctly, otherwise it may cause irreversible serious problems. For this purpose, it is very important to evaluate all newborns in the postnatal period and to provide the necessary care.
Referanslar
Ansong-Assoku B, Shah SD, Adnan M, Ankola PA. Neonatal Jaundice. StatPearls. Treasure Island (FL) ineligible companies. StatPearls Publishing Copyright, 2024, StatPearls Publishing LLC.
Hansen TWH, Bratlid D. Physiology of neonatal unconjugated hyperbilirubinemia. Care of Jaundiced Neonate New York: McGraw-Hill. 2012:65-95.
Türk Neonatoloji Derneği. Yenidoğan Sarılıklarında Yaklaşım, İzlem ve Tedavi Rehberi 2022 Güncellemesi. 2022.
Üstün N. Yenidoğan sarılığı. Klinik Tıp Pediatri Dergisi. 2019;11(4):213-8.
Kahraman A. Yenidoğan Hiperbilirubinemisinde Bakım. In: Şenol S, editor. Olgularla Pediatrik Bakım: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri; 2019.
Kardaş Özdemir F. Yenidoğan Sarılıkları. In: Aktaş S, Aksoy Derya Y, Toker E, editors. A'dan Z'ye Temel Ebelik. 2. Cilt: İstanbul Tıp Kitabevi; 2023.
Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı Hemşireliği: Sistem Ofset Basımevi, Ankara; 2022.
Eroğlu K, Işık Koç G. Özel Bakım Gerektiren Yenidoğan. In: Taşkın L, editor. Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği: Akademisyen Kitabevi.; 2021.
Avcı Ö, Ar I. Gastrointestinal Fonksiyondaki Değişiklikler. In: Avcı Ö, editor. Pediatri Hemşireliği Vaka Temelli Yaklaşım. İstanbul Tıp Kitabevi, 2022.
Doğan BN, Aydın Ateş N, Ayar Kocatürk A. Hiperbiliruneminin Yenidoğana Etkisi ve Ebelik Yaklaşimi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2019;4(2):6-11.
Özkan H, Karakoç H. Yenidoğan Sarılıkları. In: Ekti Genç R, Özkan H, editors. Ebeler İçin Yenidoğan Sağlığı ve Hastalıkları 2. Baskı: Anadolu Nobel Tıp Kitabevleri, 2020.
Aktaş S, Öztürk SEA, Güleç SG. Yenidoğan ünitesinde indirekt hiperbilirubinemi nedeniyle yatan hastalarda olası risk faktörlerinin araştırılması. Akdeniz Tıp Dergisi. 2017;3(3):171-6.
Wong RJ, Bhutani VK. Unconjugated hyperbilirubinemia in term and late preterm newborns: Initial management. UpToDate, 2024. Available from: https://www.uptodate.cn/contents/unconjugated-hyperbilirubinemia-in-term-and-late-preterm-newborns-initial-management
Onat G. Farkındalıkla Emzirme Süt Arttırma ve Doğum. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2021.
Yorulmaz A, Yücel M, Sert S, Özdem S, İstanbullu HA. Yenidoğan ünitesine sarılık nedeniyle yatırılan bebeklerin klinik ve laboratuar özellikleri ve risk faktörlerinin araştırılması. Çağdaş Tıp Dergisi. 2018;8(1):7-13.
T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM, Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanlığı. Temel Yenidoğan Bakımı. 2017.
Flaherman VJ, Maisels MJ. ABM Clinical Protocol #22: Guidelines for Management of Jaundice in the Breastfeeding Infant 35 Weeks or More of Gestation-Revised 2017. Breastfeeding medicine : the official journal of the Academy of Breastfeeding Medicine. 2017;12(5):250-7.
Çalışkan SG, Altınkaynak S. Emziriyorum Bebeğim Doymuyor: Yetersiz Süt Algısı. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi. 2019;2(2):1-9.
Eglash A, Montgomery A, Wood J. Breastfeeding. Disease-A-Month. 2008;6(54):343-411.
Neifert MR. Prevention of breastfeeding tragedies. Pediatric Clinics. 2001;48(2):273-97.
WHO. World Health Organization Child Growth Standards. Growth Velocity Based on Weight, Length and Head Circumference In Methods and Development, 2009.
De Roza JG, Fong MK, Ang BL, Sadon RB, Koh EYL, Teo SSH. Exclusive breastfeeding, breastfeeding self-efficacy and perception of milk supply among mothers in Singapore: A longitudinal study. Midwifery. 2019;79:102532.
Balkaya NA. Postpartum dönemde annelerin bakim gereksinimleri ve ebe-hemşirenin rolü. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002;6(2):42-9.
Çevik A, Avcıbay B. Ebe Liderliğinde Postpartum Bakım. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;5(1):37-45.
