Kandidiyazis
Özet
Kandidiyazis Candida cinsi miselyal mayaların, özellikle C. albicans’ın neden olduğu bir mantar enfeksiyonudur. Beslenme eksikliği, bağışıklığın baskılanması, eş zamanlı bir hastalık, mikroflora ekolojisini bozan uzun süreli ya da uygunsuz antibiyotik tedavisi gibi nedenler sonrası gelişen endojen kaynaklı ve fırsatçı bir enfeksiyon olarak ortaya çıkar. Candida türleri doğada oldukça yaygın olup, sağlıklı insan, hayvan ve kanatlıların sindirim sistemi mikroflorasının bir parçasıdır. Kandidiyazis tavuk, hindi, kaz, ördek, güvercin, beç tavuğu, sülün, keklik, bıldırcın, tavus kuşu, papağan ve muhabbet kuşları gibi birçok kanatlıda gözlenmiştir. Enfeksiyonun bulaşması hasta/taşıyıcılarla direkt temas ve bunların deri, ağız salgısı, dışkı, kontamine su ve yemle indirekt olarak gerçekleşir. Kandidalar konak dokularına tutunma ve istila etmelerine yardımcı olan integrin benzeri moleküller, proteazlar ve fosfolipazlar gibi virulans faktörlerine sahiptir. Kanatlı hayvanlarda en sık görülen kursak mikozisinde kursak şişkin, ekşi, iğrenç kokulu nefes, ağızda beyaz lekeler, kursak duvarının kalınlaşması ve kursağın genişlemesi görülür. Makroskobik lezyonlar en sık kursakta bulunur ve mukozada kalınlaşma, üzerinde proliferatif gri-beyaz psödomembranöz veya difterik lekeler ve yüzeysel ülserler görülür. Tedavide antifungal ilaçlar kullanılır.
Referanslar
Adjou K, Brugère-Picoux J. Fungal Diseases. In: Brugère-Picoux J, Vaillancourt JP, Shivaprasad HL, Venne D, Bouzouaia M (Eds). Manual of Poultry Diseases. AFAS, Paris, 2015. p: 391-407.
Asfaw M, Dawit D. Review on Major Fungal Disease of Poultry. British Journal of Poultry Sciences. 2017; 6(1): 16-25.
Baydaş B, İkiz S, Ilgaz A. Kafes Kuşlarının Gaitalarında Candida Türlerinin Araştırılması. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2013; 39(1):113-120.
Boynukara B, Aydın Kurç M, Gülhan T, Bilgin OF. Bir sultan Papağanında Candida albicans İnfeksiyonu. Tabiat ve İnsan. 2017; 51:27-30.
Dhama K, Chakraborty S, Verma AK, Tiwari R, Barathidasan R, Kumar A, Singh SD. Fungal/Mycotic Diseases of Poultry- Diagnosis, Treatment and Control: A review. Pakistan Journal of Biological Sciences. 2013; 16(23):1626-1640.
Dykstra MJ, Charlton BR, Chin RP, Barnes HJ. Fungal Diseases. Fungal Infections. In: Edit. Swayne DE. Diseases of Poultry. 13th Edition. 2013 Wiley –Blackwell. p: 1075-1096.
Erdeğer J. Mikotik İnfeksiyonlar. İzgür M, Akan M, (Eds). Kanatlı Hayvan Hastalıkları içinde. Medisan Yayınevi, Ankara 2002. p:227-241.
Garces A. Candidiasis in Birds: An Update. Journal of Veterinary Physiology and Pathology. 2023; 2(3): 42-46.
Hasan YY. Atlas Of Poultry Diseases. Koor Publishing. Ethiopia. 2024. p:73-75
İbrahim ZY, Ali BH, Ali RK, Jarad AS, Farhan WH, Hasan MS. Avian Candidiasis: A Review. International Journal of Pharmaceutical Research. 2020;12(1):1088-1091.
Nicholds J. Candidiasis in Poultry. Merck Veterinary Manual. Available from https://www.merckvetmanual.com/poultry/candidiasis-in-poultry/candidiasis-in-poultry. Accessed 05.12.2024
Shivaprasad HL, Fungal Diseases. In: Boulianne M (Ed). Avian Disease Manual. 7th.Edition. Florida, 2012 p:143-144.
