Leukozis/Sarkoma Enfeksiyonu
Özet
Kanatlı hayvanlarda immunosupresyon ve verim düşüklüğüne bağlı olarak yüksek mortalite ve neoplazi gelişimiyle seyreden bir hastalıktır. Avian leukozis virus (ALV) hastalık etkenidir. ALV’ler tavuklara doğal olarak bulaşma şekillerine göre ekzojen ya da endojen viruslar olarak da sınıflandırılabilmektedir. ALV’lerin tavuklara bulaşması horizontal, vertikal ve ebeveynlerden yavru genomuna genetik olarak entegre olan proviral diziler aracılığıyla genetik bulaşma şeklinde olur.
ALV etkilediği sisteme bağlı olarak lenfoid leukozis, eritroid leukozis (eritroblastozis) ve miyeloid leukozis (miyeloblastozis ve miyelositomatozis) şeklinde görülür. Eritroid leukozis ve miyeloblastozis tüy foliküllerinde ve gözde kanama ile karakterizedir ve körlüğe yol açabilmektedir. Deride hemanjiyomlar oluşabilir ve kabarcık benzeri lezyonlar şekillendirebilirler. Böbreklerde yerleşim gösteren neoplaziler siyatik sinire baskı uygulayarak uyguladığı enfekte hayvanın felcine sebep olabilir. Osteopetrozis esas olarak uzuvların uzun kemiklerini etkilemekte ve diyafiz ya da metafiz bölgelerinin düzgün veya düzensiz kalınlaşmasına sebep olmaktadır. Sarkomlar ve diğer bağ doku neoplazileri deri ve kas sisteminde görülebilmektedir.
Tanıda virus izolasyonu, ELISA, VN, immunohistokimya ve moleküler yöntemler kullanılır. Leukozise karşı geliştirilmiş bir aşı bulunmamaktadır. Damızlık sürülerde leukozisin kontrolü için başlatılan programlar, selektif damızlık ve ALV pozitif olan dişilerin sürüden çıkarılmasına dayanmaktadır. Hastalığın zoonoz önemi yoktur.
Referanslar
Bayraktar E, Umar S, Yilmaz A, et al. Current scenario of viral diseases in Turkish poultry industry. World's Poultry Science Journal, 2019;75(4):515-534. Doi: 10.1017/S0043933919000606
BK Markey, FC Leonard, M Archambault, A Cullinane, D Maguire. Retroviridae. In: Veterinary Microbiology. Mosby Elsevier; 2013. p. 679-690.
Çarlı T. Lökosis ve Retiküloendoteliasis Virus Enfeksiyonları. In: Kanatlı Hayvanların Enfeksiyöz Hastalıkları. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2019. p. 187-202.
Fadly AM. Isolation and identification of avian leukosis viruses: a review. Avian Pathology, 2000;29(6):529-535.
Fandiño S, Gomez-Lucia E, Benítez L, et al. Avian leukosis: Will we be able to get rid of it?. Animals. 2023;13(14):2358. Doi: 10.3390/ani13142358
Feng M, & Zhang X. Immunity to avian leukosis virus: where are we now and what should we do?. Frontiers in Immunology. 2016;7:624. Doi: 10.3389/fimmu.2016.00624
Justice IV J, & Beemon KL. Avian retroviral replication. Current opinion in virology, 2013;3(6): 664-669. Doi: 10.1016/j.coviro.2013.08.008
Li Y, Liu X, Liu H. Isolation, identification, and phylogenetic analysis of two avian leukosis virus subgroup J strains associated with hemangioma and myeloid leukosis. Veterinary microbiology, 2013;166(3-4):356-364. Doi: 10.1016/j.vetmic.2013.06.007
Lin Y, Xia J, Zhao Y, et al. Reproduction of hemangioma by infection with subgroup J avian leukosis virus: the vertical transmission is more hazardous than the horizontal way. Virology journal, 2013;10:1-6. Doi: 10.1186/1743-422X-10-97
Miheso KO. Prevalence and clinico-pathological manifestations of avıan leucosis in chicken in Nairobi and surrounding counties. Master's thesis. Department of Veterinary Pathology, Microbiology and Parasitology, Faculty of Veterinary Medicine, University of Nairobi, 2015.
Nair P. MSD Veterinary Manual. Avian Leukosis in Poultry [Online] https://www.msdvetmanual.com/poultry/neoplasms-in-poultry/avian-leukosis-in-poultry [Erişim tarihi: 31.01.2025]
Nair V. Neoplastic Diseases. Swayne DE (ed). In: Diseases of Poultry. Wiley & Sons; 2020. p.548-715.
Özbeligin S, Sen A, Ülgen M, et al. Diagnosis of lymphoid leukosis (LL) by ELISA (enzyme-linked ımmunosorbent assay) and marek disease (MD) by IF (immunofluorescence) test in chickens. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 2001;25:839-846
Payne LN & Venugopal K. Neoplastic diseases: Marek's disease, avian leukosis and reticuloendotheliosis. Revue Scientifique et Technique-Office International des Epizooties, 2000;19(2):544-560.
Payne LN. Retrovirus-induced disease in poultry. Poultry science. 1998;77(8):1204-1212.
Pruková D, Vernerová Z, Pilcík T, et al. Differences in pathogenicity among strains of the same or different avian leukosis virus subgroups. Avian Pathology, 2007;36(1):15-27.
Spencer JL, Chan M, Nadin-Davis S. Relationship between egg size and subgroup J avian leukosis virus in eggs from broyler breeders. Avian Pathology, 2000;29(6):617-622. Doi: 10.1080/0307945002001687 8
Tan L, Li J, Duan Y, et al. Current knowledge on the epidemiology and prevention of Avian leukosis virus in China. Poultry Science, 2024;104009. Doi: 10.1016/j.psj.2024.104009
Tang S, Li J, Chang YF, et al. Avian leucosis virus-host interaction: the involvement of host factors in viral replication. Frontiers in Immunology. 2022;13:907287. Doi: 10.3389/fimmu.2022.907287
Tomar A, Saxena VK. Avian leukosis/sarcoma virus infections-status and socio-economic impact revisited. Indian Journal of Poultry Science, 2007;42(3): 231-238.
Turan N and Yılmaz H. Investigations on the presence of antibodies to avian leukosis virus subgroup-J (ALV-J) in broyler breeders and broylers. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 2006;29: 1255-1258
Yardımcı H. Neoplastik Hastalıklar. Arda M, Minbay A, Aydın N, Akay Ö, İzgür M, Yardımcı H, Esendal ÖM, Erdeğer J, Akan M (ed). In: Kanatlı Hayvan Hastalıkları. Ankara: Medisan Yayınevi; 2002. p.219-226.