Çiçek Hastalığı
Özet
Tavuk çiçeği (fowlpox), tavuk ve hindilerde yavaş yayılan bir viral hastalıktır. Avipoxvirus hastalığın etkenidir ve Birçok kuş türünde enfeksiyona neden olmaktadır. Avipoxviruslar dünyada oldukça yaygındır ve birçok kanatlı türleri arasında genellikle doğrudan temas (gagalama ve tırmalama dahil), toz veya aerosollerin solunması, mekanik olarak ta Culicoides gibi sinekler ve böceklerin ısırması yoluyla bulaşmaktadır. Kontamine olmuş yem, su ve ekipmanlar da bulaşmada önemli birer kaynaktır. Hastalığın iki formu vardır. Deri formunda (kuru çiçek hastalığı) tarak, sakal ve diğer tüysüz bölgelerdeki deride küçük nodüllerden küresel siğil benzeri kitlelere kadar proliferatif lezyonların gelişmesiyle karakterizedir. Difteri formunda (ıslak çiçek hastalığı), mukoza zarlarında hafif kabarık beyaz opak nodüller gelişir. Hızla büyüyerek sarımsı bir difteri zarı haline gelirler. Lezyonlar ağız, dil, yemek borusu, gırtlak veya trakea mukoza zarlarında görülür. Mortalite difteri formunda deri formundan daha yüksektir, bazen özellikle genç kuşlarda %50'ye yaklaşır. Deri formundan kaynaklanan mortalite, lezyonların göz çevresinde geliştiği durumlarda yükselebilir. Enfeksiyon genellikle açık yaraların kontaminasyonu ve sivrisinekler ve kümes hayvanı kırmızı akarları gibi ısıran böceklerle ilişkilidir. Etken virusun tanısı için klinik örneklerden PCR gibi moleküler tanı yöntemleri sıklıkla kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra serolojik testler (virus nötralizasyon, agar jel immünodifüzyon, florasan antikor veya pasif hemaglütinasyon testleri ve ELISA) virusa karşı şekillenmiş bağışıklık yanıtlarını belirlemek için kullanılmaktadır. Attenüe canlı fowlpox virusu aşıları ticari olarak mevcuttur. Ayrıca avipoxviruslarının vektör olarak kullanıldığı rekombinant aşılar üretilmiştir.
Referanslar
Bolte AL, Meurer J, Kaleta EF. Avian Host Spectrum of Avipoxviruses. Avian Pathology, 1999; 28(5), 415-432.
Garcia M, Narang N., Reed WM et al. Molecular characterization of reticuloendotheliosis virus insertions in the genome of field and vaccine strains of FPV. Avian Diseases. 2003; 47:343–354.
Ghildyal N, Schnitzlein W, Tripathy DN. Genetic and antigenic differences between fowl pox and quailpox viruses. Archieves of Virologyl. 1989; 106:85–92.
Luschow D, Hoffmann T, Hafez HM. Differentiation of avian poxvirus strains on the basis of nucleotide sequences of 4b gene fragment. Avian Diseases, 2004; 48:453-462.
Minbay A., Kreier JP. An experimental study of the pathogenesis of fowl pox infection in chickens. Avian Diseases. 1973; 17:532–539.
Mosad SM, El-Tholoth M, El-Kenawy AA et al. Molecular Detection of Reticulo-endotheliosis Virus 5’ Long Terminal Repeat Integration in the Genome of Avipoxvirus Field Strains from Different Avian Species in Egypt. Biology, 2020; 9,257; doi:10.3390/biology9090257
Sarma G, Kersting BA, Spina G. Vaccination of 1‐day‐old turkey poults with fowlpox vaccine by subcutaneous route. Avian Diseases. 2015; 59:419–421.
Schnitzlein WM, Ghildyal N, Tripathy DN. Genomic and antigenic characterization of avipoxviruses. Virus Research., 1988; 10, 65-76.
Skinner, MA, Laidlaw, SM. Advances in fowlpox vaccination. CAB Reviews: Perspectives in Agriculture, Veterinary Science, Nutrition and Natural Resources, 2009; 4, 1-10.
Tripathy DN, Reed WM. Pox. Diseases of Poultry, 14th edition içinde, Swayne D.E., Boulianne, M, Logue, C.M., McDougald L.R., Nair V. &. Suarez D.L. eds. Wiley-Blackwell, USA, pp 364-381. 2020.
Verma RK, Gangwar AK. Characterization of Fowlpox Virus. Adv Exp Medical Bioogyl 2024; 1451:55-74. doi: 10.1007/978-3-031-57165-7-4.
Weli SC, Tryland M. Avipoxviruses: infection biology and their use as vaccine vectors.; Virology Journal. 2011;8:49. doi: 10.1186/1743-422X-8-49.
