İç Su Ürünleri
Özet
Tatlı su ekolojisi, nehirler, göller, akarsular, bataklıklar gibi tuz içeriği çok düşük olan tatlı su habitatlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Tatlı su ekolojisi, bu habitatların fiziksel, kimyasal ve biyolojik yönlerini anlamayı ve sürdürülebilir kullanımını sağlamayı amaçlar. Bu ekosistemlerin korunması hem ekolojik dengelerin korunmasına hem de insan faaliyetlerinin çevresel etkilerinin azaltılmasına katkı sağlar. Balıkların türlerini belirlemeye, yaşadıkları çevreye nasıl uyum sağladıklarını anlamaya ve ekolojik ilişkilerini çözümlemeye yardımcı olur. Göller ve akarsular, tatlı su kaynaklarının en önemli bileşenleridir ve hem doğanın hem de insan faaliyetlerinin devamlılığı için kritik öneme sahiptir. Su ekosistemlerinin korunması ve sürdürülebilir yönetimi, iklim değişikliği, su kirliliği ve aşırı kullanımdan kaynaklanan tehditlerle başa çıkmak için hayati önem taşır. Bu doğal kaynakların ekolojik fonksiyonlarını devam ettirebilmeleri, biyolojik çeşitliliğin korunması ve gelecekte suyun güvence altına alınması açısından stratejik bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Su kirliliği, aşırı avlanma, baraj yapımı ve istilacı türlerin salınması, tatlı su balık popülasyonlarını ve biyolojik çeşitliliği tehdit eden başlıca faktörlerdir. Orman içi suların düzenlenmesi, bu su kaynaklarının korunmasını, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğini ve doğal dengeyi korumak için hayati bir rol oynar. Doğru su yönetimi ve ekolojik koruma yöntemleri hem doğal ekosistemlerin korunmasına hem de iç su ürünlerinin sürdürülebilir bir şekilde üretilmesine katkı sağlayacaktır.
Referanslar
Ak, O., Çakmak, E., Aksungur, M., Çavdar, Y. & Zengin, B. (2008). Akarsu üzerindeki doğal ve insan kaynaklı faaliyetlerin sucul ekosisteme etkisine bir örnek: Yanbolu deresi (Arsin, Trabzon). Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 24(1), 389-400.
Brown, A. (2019). The economic importance of inland fisheries. Journal of Inland Fisheries Management, 39(2), 87-94.
Cengizler, İ. (2006). Balık hastalıkları. Ankara: Nobel Kitabevi.
Coppens, J. E. P. (2016). The role of hydraulic loading and nutrients in the ecology of Mediterranean shallow lakes. Doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Çevik, I. E., Göçmen, B. & Mermer, A. (2001). Hayvan fizyolojisi. İzmir: Türkiye, Ege Üniversitesi Basımevi.
Dautartė, A. (2020). II. Balık biyolojisi, Avrupa ve partner ülkelerdeki balık türleri. Avrupa balık yetiştiriciliği el kitabi, Tudás Alapítvány.
Ekingen, G. (2001). Balık anatomisi. Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları, No: 1, 254s.
Erdoğan, Ş. & Aydın, H. (2020). Tatlısu ekosistemlerinde arazi ve laboratuvar yöntemleri. Fiziksel Özellikler (pp.15-34). Ankara: Nobel Akademik
Eyyubi̇, S. (2004). Sürdürülebilir kalkınma strateji̇si̇ni̇n uygulanmasında ekosistem yönetiminden ülkemizde bi̇r yöntem olarak yararlanma. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
FAO (2018) The State of world fisheries and aquaculture 2018. Rome, Italy: FAO Fisheries and Aquaculture Department.
Gedik, Y. (2020). Sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarla sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkinma. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3(3), 196-215.
Hasbek, M. (2018). Karamık Gölü'nün (Afyonkarahisar) kültürel ve politik ekolojisi. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
Jackson, L., et al. (2019). Impacts of human activities on inland fisheries: A global perspective. Environmental Biology of Fishes, 102(11), 1403-1416.
Jones, R., et al. (2020). Endemic freshwater species: Conservation challenges and opportunities. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems, 30(5), 889-901.
Karaman, S. & Gökalp, Z. (2010). Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin su kaynakları üzerine etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, (1), 59-66.
Kayhan, F. E., Kaymak, G., Tartar, Ş., Akbulut, C., Esmer, H. E. & Ertuğ, N. D. Y. (2015). Küresel ısınmanın balıklar ve deniz ekosistemleri üzerine etkileri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 31(3), 128-134.
Kazancı, N. (2008). Limnolojide gelişmeler. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 25(4), 365-369.
Kocabaş, M., Kutluyer, F., Dursun, E. & Gök, E. A. (2018). Rehabilitation of streams, rivers and fish. International Journal of Veterinary and Animal Research, 1(3), 27-33.
Kocataş, A. (2012). Ekoloji çevre biyolojisi. Bursa: Dora Yayıncılık.
Korkmaz, A. Ş., Zencir, Ö. & Coşkun, T. (2008). Türkiye’de uygulanan alabalık yetiştirme teknikleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 58-64.
Kuru, M. (2004). Türkiye iç su balıklarının son sistematik durumu. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3),1-21.
Öz, M. & Üstüner, E. (2021). Sazan (Cyprinus carpio linnaeus, 1758) yetiştiriciliği. (Ed: S. Dikel), Ilıman iklim balıkları yetiştiriciliği. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
Polat, N. (2017). Terme’nin biyoçeşitlilik ve doğal ortam özellikleri, Biyoçeşitlilik ve önemi. (3-14) Trabzon: Serander Yayınları.
Sarıhan, E. & Cengizler, İ. (2006). Temel balık anatomisi ve fizyolojisi. Adana: Nobel Kitabevi.
Selek, Z. & Karaaslan, Y. (2019). Ekosistem esaslı su kalitesi yönetimi. Ankara: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.
Sinha, S., et al. (2022). Sustainable fisheries management in inland waters: Challenges and solutions. Reviews in Fisheries Science & Aquaculture, 30(1), 85-98.
Smith, J. (2018). The role of freshwater fish in aquatic ecosystems. Freshwater Biology, 63(2), 201-215.
Şen, Z. (2009). İklim değişikliği tatlı su kaynakları ve Türkiye. İstanbul: Su Vakfı.
Tekeli, H. (2019). Gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss) büyüme genlerinin (GH, IGF-1, IGF-2) ekspresyonu ile serum kortizol düzeyleri üzerine yaş ve mevsimsel değişimlerin etkisi. Doktora tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
Tekelioğlu, N. (2005). İç su balıkları yetiştiriciliği. Ankara: Nobel Yayıncılık
Tekelioğlu, N., Kumlu, M., Yanar, M. & Erçen, Z. (2007). Türkiye’de su ürünleri üretimi sektörünün durumu ve sorunları. Türk Sucul Yaşam Dergisi, 5 (8), 682-693.
Timur, G. (2008). Balık anatomisi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Ulugergerli, F. G. (2021). İçme suyu havzalarının ekosistem yaklaşımlı planlama paradigmalarının kapsamı. Resilience, 5(2), 119-141.
Uyanık, S. & Cebe, A. (2017). AB su çerçeve direktifi kapsamında biyolojik kalite unsurları ile su kalitesinin izlenmesi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 2(3), 64-72.
Yavuzcan, H., Pulatsü, S., Demir, N., Kırkağaç, M., Bekcan, S., Topçu, A., ... & Başçınar, N. (2010). Türkiye’de sürdürülebilir su ürünleri yetiştiriciliği. TMMOB Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi, Bildiriler Kitabı-2, 767-789.
