Gastronomide Duyusal Değerlendirme ve Lezzet Algısı

Özet

Referanslar

Aksoy, A. (2021). Gıdalarda pH ölçümünün önemi. Haliç Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2), 193-216.

Altuğ Onoğur, T., ve Elmacı, Y. (2019). 4. Baskı. Gıdalarda Duyusal Değerlendirme. Sidas Medya, İzmir.

Artık, N., Şanlıer, N., & Ceyhun-Sezgin, A. (2019). Gıda güvenliği ve gıda mevzuatı. 2. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık

Baral, S. (2015). Neurogastronomy 101: The science of taste perception. https://www.eater.com/2015/10/19/9553471/ what-is-neurogastronomy

Berčík, J., Paluchová, J., & Neomániová, K. (2021). Neurogastronomy as a tool for evaluating emotions and visual preferences of selected food served in different ways. Foods, 10(2), 354.

Boyacı, D. (2019). Duyuların lezzet algısı ve satın alma niyetine etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.

Brillat-Savarin, J. A. (2015). Lezzetin Fizyolojisi ya da Yüce Mutfak Üzerine Düşünceler (Çev. H. Bucak). İstanbul: Oğlak Yayıncılık (Eserin orijinali 1825’de yayımlandı).

Cardello, A. V. (1995). Food quality: relativity, context and consumer expectations. Food quality and preference, 6(3), 163-170.

Charisis, N. 2004. Hazard Analysis & Critical Control Point Systems Concepts and Applications. World Health Organization Mediterranean Zoonoses Control Center (WHO/MZCC), Athens, Greece.

Çakıcı, A., C. ve Yıldız, E. (2019). Yiyecekle İlgili Kişilik Özelliklerinin Lezzet Davranışına Etkisi. Journal of Tourism And Gastronomy Studies, 7(2), 898‐917.

Çopanoğlu, E., ve Boyacıoğlu, D. (2006). Tanımlayıcı analiz ve soslarda uygulanması. Türkiye, 9, 24-26.

Dantec, M., Mantel, M., Lafraire, J., Rouby, C. & Bensafi, M. (2021). On the Contribution of the Senses to Food Emotional Experience. Food Quality and Preference, 92, 104120.

de Wijk, R. A. ve Prinz, J. F., (2006). Mechanisms underlying the role of friction in oral texture. Journal of Texture Studies, 37, 4, 413-427.

Durmaz, Y., Bahar, R., ve Kurtlar, M. (2011). Kişisel faktörlerin tüketici satin alma davranişlarina etkisi üzerine bir araştirma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 114-133.

Ekşi, A., ve Artık, N. (1985). Domates Pulpu ve Salçasında Viskozite (Konsistens) ve Renk Üzerine Proses Koşullarının Etkisi. Gıda, 10(3)

Eminoğlu, G., & Şenel, E. (2019). Süt ve Ürünlerinin Duyusal Değerlendirmesinde Kemometrik Yaklaşımlar. Akademik Gıda, 17(1), 102-110.

Ergutay, Z. (2010). Ekmek Aromasının Oluşumu, Kaynakları ve Aroma Oluşumunu Etkileyen Faktörler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14 (1‐2), 129‐137.

Faydalı, A. (2010). "Ürün Tasarımında Koku Ara Yüzünün Kullanımı ve Etkileşimleri". Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

González-Mohino, A., Ventanas, S., Estévez, M., & Olegario, L. S. (2021). Sensory characterization of Iberian dry-cured loins by using check-all-that-apply (CATA) analysis and multiple-intake temporal dominance of sensations (TDS). Foods, 10(9), 1983.

ISO 8586:2023: Sensory analysis — Selection and training of sensory assessors (2025). https://www.iso.org/standard/76667.html (Erişim Tarihi: 05.02.2025)

Karaman, E. E., & Çetinkaya, N. (2020). Gıda tercihinde duyuların rolü: tat duyusunun tat testi ile demografik özelliklere göre farklılığının tespiti. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 883-898.

Karambilgi.net (2024).https://www.karmabilgi.net/koklama-organimiz-burun/ (Erişim Tarihi: 23.12.2024).

Keser, B., Tunalıoğlu, R., ve Avunduk, C. D. (2018). Gastronomide zeytinyağının duyusal yolculuğu. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek1), 469-481.

Keser, G., Kıyma, B., & Özcan, T. (2022). Gıdaların Oral İşlenmesi ve Tribolojik Perspektif. Uluslararası Bilim Teknoloji ve Tasarım Dergisi, 3(2), 130-149.

Kiriş, N. (2021). Görsel olmayan duyu sistemleri. içinde: Yazıhan NT, Fizyolojik Psikoloji, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, 223-271.

Kramer, A., & Szczesniak, A. S. (Eds.). (1973). Texture measurement of foods: psychophysical fundamentals; sensory, mechanical, and chemical procedures, and their interrelationships. Springer Science & Business Media.

Lahne, J. (2013). Neurogastronomy: How the Brain Creates Flavors and Why it Matters: By Gordon M. Shepherd. Food, Culture & Society, 16(2), 327‐330.

Lawless, H. T., & Heymann, H. (2010). Sensory evaluation of food: principles and practices. Springer Science & Business Media.

MEB (2012). Duyusal test teknikleri. Gıda Teknolojisi içinden, Ankara

Meilgaard, M. C., Carr, B. T., & Civille, G. V. (2006). Sensory Evaluation Techniques, Fourth Edition-CRC Press

Meilgaard, M. C., Civille, G. V., & Carr, B. T. (2016). Sensory evaluation techniques (5th ed.). Boca Raton, FL: CRC Press

Mihafu, F. D., Issa, J. Y., & Kamiyango, M. W. (2020). Implication of sensory evaluation and quality assessment in food product development: A review. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 8(3), 690-702.

Muslu, M. ve Gökçay, G., F. (2021). Lezzet Algısının Oluşmasında Çevresel ve Genetik Faktörlerin Etkileri. Med J West Black Sea, 5(1), 19‐26.

OAC, Online Archive Of California (2025). https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8j109fc/ (Erişim Tarihi: 05.01.2025)

Ozilgen, Z. S. (2019). Cooking as a chemical reaction: culinary science with experiments. CRC Press.

Özata Şahin, E. (2020). Gastronomide Güncel Bir Yaklaşım‐Nörogastronomi: Science Direct Veri Tabanında Yayınlanan Makaleler Üzerine Bir İnceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Special Issue (4), 168‐178.

Peri, C. (2006). The universe of food quality. Food quality and preference, 17(1-2), 3-8.

Prinyawiwatkul, W., Delaney, R., Foley, M.M., Hilinski, D. & . Moskowitz,H.R., (2016). Sensory Evaluation. Culinology: The intersection of culinary art and food science, Cousminer, J. J. (Ed.). (p: 352-364) John Wiley & Sons.

Ruiz-Capillas, C., & Herrero, A. M. (2021). Sensory analysis and consumer research in new product development. Foods, 10(3), 582.

Sağlam, D. ve Şeker, E. (2016). Gıda Kaynaklı Bakteriyel Patojenler. Kocatepe Vet J.; 9(2): 105-113.

Sharif, M. K., Butt, M. S., Sharif, H. R., & Nasir, M. (2017). Sensory evaluation and consumer acceptability. Handbook of food science and technology, 10, 362-386.

Shepherd, G. M. (2006). Smell images and the flavour system in the human brain. Nature, 444(7117), 316-321.

Shepherd, G. M. (2013). Neurogastronomy: How the Brain Creates Flavor and why it Matters. Columbıa Unıversıty Press.

Shu, N., Chen, X., Sun, X., Cao, X., Liu, Y., & Xu, Y. J. (2023). Metabolomics identify landscape of food sensory properties. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 63(27), 8478-8488.

Simavoğlu F. ve Kuştepe, İ. (2018). "Reklamlarda koku duyusunun kullanımına ilişkin gösterge bilimsel analiz: temizlik ürünleri üzerine bir çalışma". Ratıngacdemy-ISSN: 2149-6544.

Small, D. M. (2012). Flavor is in the Brain. Physiology & Behavior, 107(4), 540‐552.

Smutzer, G., Patel, J. Y., Stull, C. J., Abarintos, A. R., Khan, K. N. and Park, C. K. (2013). “A Preference Test For Sweet Taste That Uses Edible Strips”, Appetite, 73, 132- 139.

Spence, C. (2016). Sound: The forgotten flavor sense. In Multisensory Flavor Perception (pp. 81-105). Woodhead Publishing.

Spence, C., & Piqueras-Fiszman, B. (2014). The perfect meal: the multisensory science of food and dining. John Wiley & Sons.

Stone, H., Bleibaum, R. N., & Thomas, H. A. (2020). Sensory evaluation practices. Fifth Edition- Academic press.

Tarhan, N., ve Korkmaz, M. (2023). Duyusal Unsurların Tat Algısına Etkisinin Gastrofizik Bağlamında Değerlendirilmesi. Akademik Gıda, 21(3), 284-300.

Tsikriktsis, N. (2002). Does Culture Influence Web Site Quality Expectations?, Journal of Service Research. 5: 101–112.

Türk Dil Kurumu Güncel Sözlük (2024). Web: https://sozluk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 26.12.2024).

Uçuk, C. (2022). Holistik tabak: Nörogastronomi, gastrofizik ve sinestezi ekseninde, yemek sunumunun insanın beğeni algısına olan etkilerinin belirlenmesi (Doktora Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.

Wan, X., Woods, A.T., van den Bosch, J.J., McKenzie, K.J., Velasco, C., Spence, C. (2014). Cross-cultural differences in crossmodal correspondences between basic tastes and visual features. Frontiers in Psychology, 5, 1-13.

Yaparel, C., ve Elmacı, Y. (2016). Tat-koku interaksiyonları. Akademik Gıda, 14(2), 218-224.

Yılmaz, E. ve İşleten, M. (2004). Gıda Matrislerinden Aroma Maddeleri Salınımının Fiziksel Esasları. Gıda Mühendisliği Dergisi, 25‐29.

Yılmaz, H., ve Erden, G. (2017). Renklerin çorbaların tat algısı üzerindeki etkilerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 265-275.

Yılmaz, İ., Akay, E. ve Er, A. (2021). Nörogastronomi. Aydın Gastronomy, 5(2), 143‐156.

Referanslar

Aksoy, A. (2021). Gıdalarda pH ölçümünün önemi. Haliç Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2), 193-216.

Altuğ Onoğur, T., ve Elmacı, Y. (2019). 4. Baskı. Gıdalarda Duyusal Değerlendirme. Sidas Medya, İzmir.

Artık, N., Şanlıer, N., & Ceyhun-Sezgin, A. (2019). Gıda güvenliği ve gıda mevzuatı. 2. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık

Baral, S. (2015). Neurogastronomy 101: The science of taste perception. https://www.eater.com/2015/10/19/9553471/ what-is-neurogastronomy

Berčík, J., Paluchová, J., & Neomániová, K. (2021). Neurogastronomy as a tool for evaluating emotions and visual preferences of selected food served in different ways. Foods, 10(2), 354.

Boyacı, D. (2019). Duyuların lezzet algısı ve satın alma niyetine etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.

Brillat-Savarin, J. A. (2015). Lezzetin Fizyolojisi ya da Yüce Mutfak Üzerine Düşünceler (Çev. H. Bucak). İstanbul: Oğlak Yayıncılık (Eserin orijinali 1825’de yayımlandı).

Cardello, A. V. (1995). Food quality: relativity, context and consumer expectations. Food quality and preference, 6(3), 163-170.

Charisis, N. 2004. Hazard Analysis & Critical Control Point Systems Concepts and Applications. World Health Organization Mediterranean Zoonoses Control Center (WHO/MZCC), Athens, Greece.

Çakıcı, A., C. ve Yıldız, E. (2019). Yiyecekle İlgili Kişilik Özelliklerinin Lezzet Davranışına Etkisi. Journal of Tourism And Gastronomy Studies, 7(2), 898‐917.

Çopanoğlu, E., ve Boyacıoğlu, D. (2006). Tanımlayıcı analiz ve soslarda uygulanması. Türkiye, 9, 24-26.

Dantec, M., Mantel, M., Lafraire, J., Rouby, C. & Bensafi, M. (2021). On the Contribution of the Senses to Food Emotional Experience. Food Quality and Preference, 92, 104120.

de Wijk, R. A. ve Prinz, J. F., (2006). Mechanisms underlying the role of friction in oral texture. Journal of Texture Studies, 37, 4, 413-427.

Durmaz, Y., Bahar, R., ve Kurtlar, M. (2011). Kişisel faktörlerin tüketici satin alma davranişlarina etkisi üzerine bir araştirma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 114-133.

Ekşi, A., ve Artık, N. (1985). Domates Pulpu ve Salçasında Viskozite (Konsistens) ve Renk Üzerine Proses Koşullarının Etkisi. Gıda, 10(3)

Eminoğlu, G., & Şenel, E. (2019). Süt ve Ürünlerinin Duyusal Değerlendirmesinde Kemometrik Yaklaşımlar. Akademik Gıda, 17(1), 102-110.

Ergutay, Z. (2010). Ekmek Aromasının Oluşumu, Kaynakları ve Aroma Oluşumunu Etkileyen Faktörler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14 (1‐2), 129‐137.

Faydalı, A. (2010). "Ürün Tasarımında Koku Ara Yüzünün Kullanımı ve Etkileşimleri". Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

González-Mohino, A., Ventanas, S., Estévez, M., & Olegario, L. S. (2021). Sensory characterization of Iberian dry-cured loins by using check-all-that-apply (CATA) analysis and multiple-intake temporal dominance of sensations (TDS). Foods, 10(9), 1983.

ISO 8586:2023: Sensory analysis — Selection and training of sensory assessors (2025). https://www.iso.org/standard/76667.html (Erişim Tarihi: 05.02.2025)

Karaman, E. E., & Çetinkaya, N. (2020). Gıda tercihinde duyuların rolü: tat duyusunun tat testi ile demografik özelliklere göre farklılığının tespiti. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 883-898.

Karambilgi.net (2024).https://www.karmabilgi.net/koklama-organimiz-burun/ (Erişim Tarihi: 23.12.2024).

Keser, B., Tunalıoğlu, R., ve Avunduk, C. D. (2018). Gastronomide zeytinyağının duyusal yolculuğu. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek1), 469-481.

Keser, G., Kıyma, B., & Özcan, T. (2022). Gıdaların Oral İşlenmesi ve Tribolojik Perspektif. Uluslararası Bilim Teknoloji ve Tasarım Dergisi, 3(2), 130-149.

Kiriş, N. (2021). Görsel olmayan duyu sistemleri. içinde: Yazıhan NT, Fizyolojik Psikoloji, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, 223-271.

Kramer, A., & Szczesniak, A. S. (Eds.). (1973). Texture measurement of foods: psychophysical fundamentals; sensory, mechanical, and chemical procedures, and their interrelationships. Springer Science & Business Media.

Lahne, J. (2013). Neurogastronomy: How the Brain Creates Flavors and Why it Matters: By Gordon M. Shepherd. Food, Culture & Society, 16(2), 327‐330.

Lawless, H. T., & Heymann, H. (2010). Sensory evaluation of food: principles and practices. Springer Science & Business Media.

MEB (2012). Duyusal test teknikleri. Gıda Teknolojisi içinden, Ankara

Meilgaard, M. C., Carr, B. T., & Civille, G. V. (2006). Sensory Evaluation Techniques, Fourth Edition-CRC Press

Meilgaard, M. C., Civille, G. V., & Carr, B. T. (2016). Sensory evaluation techniques (5th ed.). Boca Raton, FL: CRC Press

Mihafu, F. D., Issa, J. Y., & Kamiyango, M. W. (2020). Implication of sensory evaluation and quality assessment in food product development: A review. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 8(3), 690-702.

Muslu, M. ve Gökçay, G., F. (2021). Lezzet Algısının Oluşmasında Çevresel ve Genetik Faktörlerin Etkileri. Med J West Black Sea, 5(1), 19‐26.

OAC, Online Archive Of California (2025). https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8j109fc/ (Erişim Tarihi: 05.01.2025)

Ozilgen, Z. S. (2019). Cooking as a chemical reaction: culinary science with experiments. CRC Press.

Özata Şahin, E. (2020). Gastronomide Güncel Bir Yaklaşım‐Nörogastronomi: Science Direct Veri Tabanında Yayınlanan Makaleler Üzerine Bir İnceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, Special Issue (4), 168‐178.

Peri, C. (2006). The universe of food quality. Food quality and preference, 17(1-2), 3-8.

Prinyawiwatkul, W., Delaney, R., Foley, M.M., Hilinski, D. & . Moskowitz,H.R., (2016). Sensory Evaluation. Culinology: The intersection of culinary art and food science, Cousminer, J. J. (Ed.). (p: 352-364) John Wiley & Sons.

Ruiz-Capillas, C., & Herrero, A. M. (2021). Sensory analysis and consumer research in new product development. Foods, 10(3), 582.

Sağlam, D. ve Şeker, E. (2016). Gıda Kaynaklı Bakteriyel Patojenler. Kocatepe Vet J.; 9(2): 105-113.

Sharif, M. K., Butt, M. S., Sharif, H. R., & Nasir, M. (2017). Sensory evaluation and consumer acceptability. Handbook of food science and technology, 10, 362-386.

Shepherd, G. M. (2006). Smell images and the flavour system in the human brain. Nature, 444(7117), 316-321.

Shepherd, G. M. (2013). Neurogastronomy: How the Brain Creates Flavor and why it Matters. Columbıa Unıversıty Press.

Shu, N., Chen, X., Sun, X., Cao, X., Liu, Y., & Xu, Y. J. (2023). Metabolomics identify landscape of food sensory properties. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 63(27), 8478-8488.

Simavoğlu F. ve Kuştepe, İ. (2018). "Reklamlarda koku duyusunun kullanımına ilişkin gösterge bilimsel analiz: temizlik ürünleri üzerine bir çalışma". Ratıngacdemy-ISSN: 2149-6544.

Small, D. M. (2012). Flavor is in the Brain. Physiology & Behavior, 107(4), 540‐552.

Smutzer, G., Patel, J. Y., Stull, C. J., Abarintos, A. R., Khan, K. N. and Park, C. K. (2013). “A Preference Test For Sweet Taste That Uses Edible Strips”, Appetite, 73, 132- 139.

Spence, C. (2016). Sound: The forgotten flavor sense. In Multisensory Flavor Perception (pp. 81-105). Woodhead Publishing.

Spence, C., & Piqueras-Fiszman, B. (2014). The perfect meal: the multisensory science of food and dining. John Wiley & Sons.

Stone, H., Bleibaum, R. N., & Thomas, H. A. (2020). Sensory evaluation practices. Fifth Edition- Academic press.

Tarhan, N., ve Korkmaz, M. (2023). Duyusal Unsurların Tat Algısına Etkisinin Gastrofizik Bağlamında Değerlendirilmesi. Akademik Gıda, 21(3), 284-300.

Tsikriktsis, N. (2002). Does Culture Influence Web Site Quality Expectations?, Journal of Service Research. 5: 101–112.

Türk Dil Kurumu Güncel Sözlük (2024). Web: https://sozluk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 26.12.2024).

Uçuk, C. (2022). Holistik tabak: Nörogastronomi, gastrofizik ve sinestezi ekseninde, yemek sunumunun insanın beğeni algısına olan etkilerinin belirlenmesi (Doktora Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.

Wan, X., Woods, A.T., van den Bosch, J.J., McKenzie, K.J., Velasco, C., Spence, C. (2014). Cross-cultural differences in crossmodal correspondences between basic tastes and visual features. Frontiers in Psychology, 5, 1-13.

Yaparel, C., ve Elmacı, Y. (2016). Tat-koku interaksiyonları. Akademik Gıda, 14(2), 218-224.

Yılmaz, E. ve İşleten, M. (2004). Gıda Matrislerinden Aroma Maddeleri Salınımının Fiziksel Esasları. Gıda Mühendisliği Dergisi, 25‐29.

Yılmaz, H., ve Erden, G. (2017). Renklerin çorbaların tat algısı üzerindeki etkilerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 265-275.

Yılmaz, İ., Akay, E. ve Er, A. (2021). Nörogastronomi. Aydın Gastronomy, 5(2), 143‐156.

Sayfalar

329-352

Gelecek

21 Nisan 2025

Lisans

Lisans