Gebelik ve Addison Hastalığı

Özet

Addison hastalığı, adrenal korteksin yıkımı sonucu adrenal bezler tarafından glukokortikoid ve mineralokortikoidlerin yetersiz üretimiyle karakterize nadir bir hastalıktır. Adrenal yetmezlik; kronik olarak yaygın semptomlara neden olmakla birlikte, özellikle fizyolojik glukokortikoid ihtiyacının arttığı dönemlerde adrenal kriz olarak bilinen yaşamı tehdit edici kliniğe neden olabilir. Bu nedenle sürekli değişen fizyolojik ihtiyaç gözetilerek glukokortikoid ve mineralokortikoid replasman tedavisi doz planlamasının yönetilmesi gerekir. Gebelikte Addison hastalığı; artmış adrenal kriz riski, preterm doğum, düşük doğum ağırlığı ve artan sezaryen doğum oranı gibi komplikasyonlarla ilişkili bulunmuştur. Addison hastalığına özgü kronik semptomların  gebeliğe özgü atfedilen yorgunluk, bulantı-kusma, halsizlik ve kilo kaybı gibi semptomlar ile örtüşmesi nedeni ile tanı gebelikte zorlaşır. Ayrıca adrenal krizler gebelik süresince artan fizyolojik stres ve fizyolojik değişiklikler nedeniyle özellikle; ilk trimester, doğum ve puerperium gibi dönemlerde görülme eğilimindedir. Bu nedenle gebelikte Addison hastalarının semptomlarının düzenli aralıklarla takibi yapılarak ve gebeliğin trimesterine göre ihtiyaç  göz önünde bulundurularak replasman dozu düzenlenmelidir. Ayrıca doğum, puerperium, cerrahi, enfeksiyon gibi dönemlerde artan fizyolojik stres nedeni ile stres düzeyi dozlar ile tedavi yönetilmelidir. Doğum sonrası ilaç düzeyleri hasta takip edilerek ayarlanır. Uygun yönetimle takip edilen gebelerde adrenal kriz riski azalır. Maternal ve fetal komplikasyonlar en aza indirilir.

Addison's disease is a rare disorder characterized by inadequate production of glucocorticoids and mineralocorticoids by the adrenal glands as a result of destruction of the adrenal cortex. Adrenal insufficiency causes chronic widespread symptoms and can also lead to a life-threatening clinical picture known as adrenal crisis, especially during periods when physiological glucocorticoid requirements increase. Therefore, glucocorticoid and mineralocorticoid replacement therapy dose planning should be managed by considering the ever-changing physiological needs. Addison's disease in pregnancy has been associated with complications such as increased risk of adrenal crisis, preterm birth, low birth weight, and increased cesarean delivery rate Diagnosis becomes difficult during pregnancy because of the overlap of chronic symptoms specific to Addison's disease with symptoms attributed to pregnancy. Additionally, adrenal crises tend to occur during periods such as the first trimester, birth, and puerperium, due to increased physiological stress during pregnancy. For this reason, the symptoms of Addison's disease should be monitored at regular intervals during pregnancy and the replacement dose should be adjusted according to the need according to the trimester of pregnancy. In addition, treatment should be managed with stress level doses due to increased physiological stress during periods such as birth, puerperium, surgery, and infection.

Referanslar

Autoimmune Addison’s Disease. N Engl J Med [Internet]. 12 Aralık 1963 ;269(24):1324-5. Erişim adresi: http://www.nejm.org/doi/abs/10.1056/NEJM196312122692422

Bensing S, Giordano R, Falorni A. Fertility and pregnancy in women with primary adrenal insufficiency. Endocrine . Kasım 2020;70(2):211-7. Erişim adresi: https://link.springer.com/10.1007/s12020-020-02343-z

Björnsdottir S, Cnattingius S, Brandt L, Nordenström A, Ekbom A, Kämpe O, vd. Addison’s Disease in Women Is a Risk Factor for an Adverse Pregnancy Outcome. J Clin Endocrinol Metab . Aralık 2010;95(12):5249-57. Erişim adresi: https://academic.oup.com/jcem/article-lookup/doi/10.1210/jc.2010-0108

Ambrosi B, Barbetta L, Morricone L. Diagnosis and management of Addison’s disease during pregnancy. J Endocrinol Invest [Internet]. Temmuz 2003 ;26(7):698-702. Erişim adresi: http://link.springer.com/10.1007/BF03347034

Lindsay JR, Nieman LK. The Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis in Pregnancy: Challenges in Disease Detection and Treatment. Endocr Rev . 01 Ekim 2005 ;26(6):775-99. Erişim adresi: https://academic.oup.com/edrv/article/26/6/775/2355164

Levin G, Elchalal U, Rottenstreich A. The adrenal cortex: Physiology and diseases in human pregnancy. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol . Eylül 2019 ;240:139-43. Erişim adresi: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0301211519303227

Shoemaker R, Poglitsch M, Huang H, Vignes K, Srinivasan A, Cockerham C, vd. Activation of the Renin–Angiotensin–Aldosterone System Is Attenuated in Hypertensive Compared with Normotensive Pregnancy. Int J Mol Sci [Internet]. 12 Ağustos 2023 ;24(16):12728. Erişim adresi: https://www.mdpi.com/1422-0067/24/16/12728

O’Shaughnessy, R., & Hackett, K. (1984). Maternal Addison’s disease and fetal growth retardation. A case report.. The Journal of reproductive medicine, 29 10, 752-6 .

Oliveira D, Lages A, Paiva S, Carrilho F. Treatment of Addison’s disease during pregnancy. Endocrinol Diabetes Metab Case Rep . 12 Nisan 2018 ;2018. Erişim adresi: https://edm.bioscientifica.com/view/journals/edm/2018/1/EDM17-0179.xml

Wålinder, O. (2005). [Addison disease during pregnancy--a diagnostic dilemma. Symptoms are similar to normal pregnancy problems].. Lakartidningen, 102 26-27, 1988-90 .

A Rare Case of Addison’s Disease Diagnosed During Early Pregnancy. Int J Endocrinol Res Rev [İnternet]. 05 Mart 2024 ;4(1):01-3. Erişim adresi: https://www.opastpublishers.com/open-access-articles/a-rare-case-of-addisons-disease-diagnosed-during-early-pregnancy.pdf

Richards TA. Addison’s Disease and Pregnancy. BMJ [Internet]. 23 Şubat 1952 ;1(4755):421-421. Erişim adresi: https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.1.4755.421

Bothou C, Anand G, Li D, Kienitz T, Seejore K, Simeoli C, vd. Current Management and Outcome of Pregnancies in Women With Adrenal Insufficiency: Experience from a Multicenter Survey. J Clin Endocrinol Metab [Internet]. 01 Ağustos 2020 ;105(8):e2853-63. Erişim adresi: https://academic.oup.com/jcem/article/105/8/e2853/5840404

Department of Obstetrics & Gynaecology, Mildura Base Public Hospital, Mildura 3500 VIC, Australia, A A, M C, Department of Obstetrics & Gynaecology, Mildura Base Public Hospital, Mildura 3500 VIC, Australia, A P, Department of Obstetrics & Gynaecology, Mildura Base Public Hospital, Mildura 3500 VIC, Australia, vd. Adding on Addison’s: A Case Report of Rare Co-Existent Pathology Complicating Acute Pre-Eclampsia (PET) in Pregnancy. Austin J Clin Case Rep [İnternet]. 06 Mayıs 2022 ;9(3). Erişim adresi: https://austinpublishinggroup.com/clinical-case-reports/fulltext/ajccr-v9-id1249.php

Ng WG, Donnell GN, Koch R, Bergren WR. Urinary alpha-L-fucosidase. Birth Defects Orig Artic Ser. 1975;11(6):335-9.

Department of Emergency Medicine, Military Medical Academy Memorial Teaching Hospital – Central Veterans’ Hospital, ORCID: 0000-0003-3469-6766, Łódź, Poland, Ciastkowska-Berlikowska A, Zawadzki D, Department of Paediatric Emergency Medicine, II Department of Paediatrics, Medical University of Lodz, ORCID: 0000-0003-4560-0440, Łódź, Poland. Adrenal crisis as a life-threatening condition. Pediatr Med Rodz [İnternet]. 30 Eylül 2021 ;17(3):211-4. Erişim adresi: http://pimr.pl/index.php/issues/2021-vol-17-no-3/adrenal-crisis-as-a-life-threatening-condition-1

Girard J, Baumann JB, Zuppinger K. Assessment of ACTH-Adrenal Activity and Diagnostic Value of Plasma ACTH. Pediatr Res [İnternet]. Ekim 1979 ;13(10):1196-1196. Erişim adresi: https://www.nature.com/doifinder/10.1203/00006450-197910000-00093

Arlt, W. & Allolio, B. (2003) Adrenal insufficiency. Lancet, 361, 1881–1893. İçinde.

Li BV, Lee AK, Hawkins RC. A-080 Morning Cortisol for Rule-in and Rule-out of Adrenal Insufficiency in an Asian Population. Clin Chem [Internet]. 02 Ekim 2024 ;70(Supplement_1):hvae106.079. Erişim adresi: https://academic.oup.com/clinchem/article/doi/10.1093/clinchem/hvae106.079/7760767

Petersenn S. Secondary adrenal insufficiency in pregnancy: any differences? Minerva Endocrinol [İnternet]. Kasım 2018 ;43(4). Erişim adresi: https://www.minervamedica.it/index2.php?show=R07Y2018N04A0446

Bornstein SR, Allolio B, Arlt W, et al. Diagnosis and treatment of primary adrenal insufficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 2016; 101:364–389.

Fleseriu M, Hashim IA, Karavitaki N, et al. Hormonal replacement in hypopituitarism in adults: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 2016; 101:3888–3921.

Suri D, Moran J, Hibbard JU, Kasza K, Weiss RE. Assessment of Adrenal Reserve in Pregnancy: Defining the Normal Response to the Adrenocorticotropin Stimulation Test. J Clin Endocrinol Metab [Internet]. 01 Ekim 2006 ;91(10):3866-72. Erişim adresi: https://academic.oup.com/jcem/article/91/10/3866/2656450

Nolten WE, Lindheimer MD, Oparil S, Ehrlich EN. Desoxycorticosterone in normal pregnancy: I. Sequential studies of the secretory patterns of desoxycorticosterone, aldosterone, and cortisol. Am J Obstet Gynecol [Internet]. 15 Ekim 1978132(4):414-20. Erişim adresi: https://www.ajog.org/article/0002-9378(78)90777-9/abstract

Albert E, Dalaker K, Jorde R, Berge LN. Addison’S Disease And Pregnancy. Acta Obstet Gynecol Scand [Internet]. 1989 ;68(2):185-7. Erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.3109/00016348909009909

Green D, Dineen R, O’Reilly MW, Sherlock M. Fertility and pregnancy in adrenal insufficiency. Endocr Connect [İnternet]. 12 Ocak 2024 ;13(2):e230088. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10831551/

Lebbe M, Arlt W. What is the best diagnostic and therapeutic management strategy for an Addison patient during pregnancy? Clin Endocrinol (Oxf) [Internet]. Nisan 2013 ;78(4):497-502. Erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cen.12097

Feldt-Rasmussen U. Extensive expertise in endocrinology: adrenal crisis in assisted reproduction and pregnancy. Eur J Endocrinol [İnternet]. 01 Ocak 2024 ;190(1):R10-20. Erişim adresi: https://doi.org/10.1093/ejendo/lvae005

Brent F. Addison’s disease and pregnancy. Am J Surg [Internet]. 01 Mayıs 1950;79(5):645-52. Erişim adresi: https://www.americanjournalofsurgery.com/article/0002-9610(50)90329-1/abstract

Hahner S, Spinnler C, Fassnacht M, Burger-Stritt S, Lang K, Milovanovic D, vd. High Incidence of Adrenal Crisis in Educated Patients With Chronic Adrenal Insufficiency: A Prospective Study. J Clin Endocrinol Metab [Internet]. Şubat 2015 ;100(2):407-16. Erişim adresi: https://academic.oup.com/jcem/article-lookup/doi/10.1210/jc.2014-3191

Anand G, Beuschlein F. MANAGEMENT OF ENDOCRINE DISEASE: Fertility, pregnancy and lactation in women with adrenal insufficiency. Eur J Endocrinol [İnternet]. Şubat 2018;178(2):R45-53. Erişim adresi: https://academic.oup.com/ejendo/article/178/2/R45/6655256

Allolio B. EXTENSIVE EXPERTISE IN ENDOCRINOLOGY: Adrenal crisis. Eur J Endocrinol [İnternet]. Mart 2015 ;172(3):R115-24. Erişim adresi: https://academic.oup.com/ejendo/article/172/3/R115/6660905

Gelecek

18 Nisan 2025

Lisans

Lisans