Halk Arasında Zayıflamada Kullanılan Bitkiler ve Tıbbi Çay Reçeteleri

Yazarlar

Beyda Karahan

Özet

Obezite, vücutta yağ birikmesi olarak tanımlanan ve karbonhidrat ve yağ metabolizmasının kronik bir bozukluğu olan bir durumdur. Vücut kitle indeksi (BMI), obezitenin ölçümü için kullanılan bir kriterdir. Aşırı kilo veya obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser gibi birçok kronik hastalık için önemli bir risk faktörüdür. Obezitenin nedenleri arasında genetik, metabolik, davranışsal ve çevresel faktörler bulunmaktadır.
Obezite tedavisi, farmakoterapi, diyet planı ve egzersizleri içerebilmektedir. Ayrıca, bazı bitkisel ürünlerin yan etkileri daha az olduğu için obezite tedavisinde kullanımı artmaktadır. Tıbbi çaylar, bitkisel içeceklerin bir türüdür ve birçok faydalı bileşen içerir. Örneğin, bazı bitkisel ürünlerin pankreatik lipaz aktivitesini engellediği, termojenezi artırdığı ve lipolizi artırdığı bilinmektedir. Bu bitkisel ürünlerin kullanımı obezite tedavisine yardımcı olmaktadır.
Bu çalışmada, bitkisel ürünlerin obezite tedavisine yardımcı olabileceği ve tıbbi çayların zayıflamada ne şekillerde kullanılabildiği derlenmiştir.

Obesity is a condition defined as the accumulation of fat in the body and is a chronic disorder of carbohydrate and fat metabolism. Body mass index (BMI) is a criterion used to measure obesity. Overweight or obesity is a major risk factor for many chronic diseases, such as diabetes, cardiovascular disease and cancer. Causes of obesity include genetic, metabolic, behavioral and environmental factors.
Treatment of obesity may include pharmacotherapy, diet plan and exercises. In addition, the use of some herbal products in the treatment of obesity is increasing as they have fewer side effects. Medicinal teas are a type of herbal drink and contain many beneficial ingredients. For example, some herbal products are known to inhibit pancreatic lipase activity, increase thermogenesis and increase lipolysis. The use of these herbal products helps in the treatment of obesity.
In this study, it is reviewed how plant and herbal products can help in the treatment of obesity and how medicinal teas can be used for weight loss.

Referanslar

Akçakaya Mutlu, S. (2023). Lipozomal Achıllea Mıllefolıum L. Ekstresinin Antioksidan Ve Sitotoksik Aktivitesinin İncelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Arıkan, S. (2022). Salisilik asit ve strigolakton uygulamalarının su stresi altındaki nane (Mentha piperita L.) fidelerinde morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Aslantaş Tetik, K. N. (2019). Malatya İlindeki Doğal Alanlarda Yayılışı Olan Urtica Dioica L. Taksonlarının Uçucu Yağ İçeriklerinin Genetik Ve Çevresel Faktörlere Bağlı Değişimi. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Chandrasekara, A., & Shahidi, F. (2018). Herbal beverages: Bioactive compounds and their role in disease risk reduction - A review. In Journal of Traditional and Complementary Medicine (Vol. 8, Issue 4, pp. 451–458). National Taiwan University. https://doi.org/10.1016/j.jtcme.2017.08.006

Chantre, P., & Lairon, and D. (2022). Pharmacological and clinical properties of green tea extract AR25.

Chauhan, B., Parikh, N., Brahmbhatt, R., & Shah, K. (2018). Herbal Approach for Treatment of Obesity-A Review, Indo Am. J. P. Sci, 03, 1694–1703. https://doi.org/10.5281/zenodo.1209955

Çil, P. (2006). Thymus Pseudopulegıoıdes Klokov & Des.-Shost. Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Coşkunlu, B. (2019). Yüksek Yağlı Diyetle İndüklenmiş Obez Sıçanlarda Myrthus Communıs L. Ekstraktının Testis Üzerine Etkilerinin Morfolojik Ve Biyokimyasal Olarak Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Çubukçu, B., Meriçli, A. H., Mat, A., Sarıyar, G., Sütlüpınar, N., & Meriçli, F. (2002). FitoterapiYardımcı Ders Kitabı.

Deschauer, T. (2021). Şifalı Bitkiler İle Yaygın Rahatsızlıkları İyileştirme Rehberiniz (S. Yavuz (ed.)). platform yayınevi.

Emre, U. (2022). KirazYetiştiriciliği. 2.

Göktepe, H., Benli̇, H., & İltaş, V. (2012). Civan Perçemi (Achillie millefolium L.) bitkisinden elde edilen boyarmadde ile yünlü kumaşların boyanması ve spektrofotometrik analizi Dyeing of wool fabrics with dyes obtained from plant yarrow and spectrophotometric analysis (Vol. 28, Issue 5).

Gülsoy, G. (2011). Vıtex Agnus-Castus (Hayıt) Meyvelerinin Fitoterapi Açısından Değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Güney Özdemir, E. (2010). Pimpinella anisum L. Bitkisinin Fitoterapideki Önemi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Güven İşman, Ö. (2010). Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Ve Fitoterapi Anabilim Dalı. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi.

Güzeldir, K. (2015). Yeşil Çayın (Camellia Sinensis (L.) Kuntze) Fitoterapideki Yeri Ve Önemi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Hoşbaş, S. (2008). Urtica dioica L. bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar. Gazi Üniversitesi Sağlık Bİimleri Enstitüsü.

Kao, Y. (2000). Modulation of obesity by a green tea catechin.

Karademir, M. (2006). Zayıflama Ürünlerinin Bileşiminde Bulunan Tıbbi Bitkiler Üzerine Araştırmalar. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Kaşkar, Ç. (2009). İzmir Ve Çevresindeki Semizotu (Portulaca Oleracea L.) Genotiplerinin Bazı Morfolojik Özellikleri Ve Moleküler Karakterizasyonu. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Klılç, K. (2019). Achıllea Mıllefolıum L. Bitkisinin Avrupa Farmakopesi 7.0’a Uygunluk Açısından İncelenmesi. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Kökdil, G. (2002). tıbbi çaylar. 3.

Korkmaz, M., & Karakurt, E. (2014). Medicinal Plants Sold in the Herbal Markets in Kelkit (Gümüşhane). Suleyman Demirel University Journal of Natural and Applied Science, 18(3), 60–80. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sdufenbed/issue/20805/222167

Koru, T. (2019). Foenıculum Vulgare Mıller (Rezene) Bitkisinin Fitoterapide Kullanımı. Ege Üniversite Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Kültür Şükran, E. Ö. (2017). Rubus L. (Bö ğ ürtlenler). January 2014.

Önman, Ö. (2018). Gaziantep’teki Tüylü Huş (Betula alba), Anadolu Palamut Meşesi (Quercus ithaburensis) ve Ihlamur (Tilia cordata) Polenlerinin Morfolojisi ve Potansiyel Alerjik Proteinlerinin Tespiti. Gaziantep Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

Ortancıl, M. (2006). Fitoterapide Karminatif Olarak Kullanılan Apıaceae Meyvaları (Foenıculum Vulgare, Pımpınella Anısum). Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Ötnü, H., & Akan, H. (2020). Şanlıurfa’daki Eczanelerde ve Aktarlarda Fitoterapi Amaçlı Satılan Bitkiler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(4), 947–965. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.688167

Öz, M., Baltacı, C., & Deniz, İ. (2018). Gümüşhane Yöresi Kuşburnu (Rosa canina L.) ve Siyah Kuşburnu (Rosa pimpinellifolia L.) Meyvelerinin C Vitamini ve Şeker Analizleri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.327635

Saad, B., Kmail, A., & Haq, S. Z. H. (2022). Anti-Diabesity Middle Eastern Medicinal Plants and Their Action Mechanisms. In Evidence-based Complementary and Alternative Medicine (Vol. 2022). Hindawi Limited. https://doi.org/10.1155/2022/2276094

Šamec, D., Kruk, V., & Ivanišević, P. (2019). Influence of Seed Origin on Morphological Characteristics and Phytochemicals Levels in Brassica oleracea var. Acephala. Agronomy, 9(9). https://doi.org/10.3390/agronomy9090502

Sazil, S. B. (2021a). Zayıflama Amaçlı Kullanılan Tibbi Çaylar Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar.

Sazil, S. B. (2021b). Zayıflama Amaçlı Kullanılan Tıbbi Çaylar Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar. bezmialem vakıf üniversitesi sağlık bilimleri enstitüsü.

Sazlı, A. (2010). Foeniculum vulgare Mill. Bitkisi Üzerinde Fitoterapötik Çalışmalar. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Sedighi, R., Zhao, Y., Yerke, A., & Sang, S. (2015). Preventive and protective properties of rosemary (Rosmarinus officinalis L.) in obesity and diabetes mellitus of metabolic disorders: A brief review. In Current Opinion in Food Science (Vol. 2, pp. 58–70). Elsevier Ltd. https://doi.org/10.1016/j.cofs.2015.02.002

Sharangi, A. B. (2009). Medicinal and therapeutic potentialities of tea (Camellia sinensis L.) - A review. In Food Research International (Vol. 42, Issues 5–6, pp. 529–535). https://doi.org/10.1016/j.foodres.2009.01.007

Tulukcu, E., Sağdiç, O., Kelimeler, A., Bitki, T., & Konya, A. (2011). Konya’da Aktarlarda satılan tıbbi bitkiler ve kullanılan kısımları. In Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Vol. 27, Issue 4).

Tuzlacı, E. (2016). Geleneksel İlaç Rehberi.

Verma, R. K., & Paraidathathu, T. (2014). Herbal medicines used in the traditional Indian medicinal system as a therapeutic treatment option for overweight and obesity management: A review. In International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences (Vol. 6, Issue SUPPL. 2, pp. 40–47). https://www.researchgate.net/publication/260677281

Yalçın, S., Akan, H., & Çakılcıoğlu, U. (2021a). Suruç’ta (Şanlıurfa-Türkiye) Bazı Şifalı Bitkilerin Geleneksel Kullanımları. Türk Doğa ve Fen Dergisi, 10(1), 236–244. https://doi.org/10.46810/tdfd.880363

Yalçın, S., Akan, H., & Çakılcıoğlu, U. (2021b). Suruç İlçesindeki (Şanlıurfa-Türkiye) Aktarlarda Satılan Şifalı Bitkiler. 12.

Yazıcı, S. (2011). Phıllyrea Latıfolıa L. Etken Maddeleri Ve Zayıflamada Kullanılışı Üzerine Farmakognozik Araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Yılmaz, A., Çakmak, T., & Gözel, U. (2023). First Report of Root-Knot Nematode Meloidogyne hapla (Chitwood, 1949) (Nematoda: Meloidogynidae) on Petroselinum crispum (Mill.) Nym. ex A.W. Hill) in Türkiye. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 26(6), 1312–1316. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1237551

Gelecek

16 Nisan 2025

Lisans

Lisans