Artropotlarla Mücadele Yöntemleri
Özet
Etkili bir kontrol için artropodların yaşam döngüleri, üreme sistemleri ve üreme alanları iyi anlaşılmalıdır. Önleyici tedbirler maliyet etkin ve verimli olmalı, vektörler ve konakları arasındaki ilişkiyi sekteye uğratarak vektör kaynaklı hastalıkları önlerken popülasyon kontrolünü de sağlamalıdır. Bu önlemlerde kültürel, mekanik-fiziksel, biyolojik, genetik ve kimyasal yöntemler kullanılmaktadır. Kültürel kontrol, insan faaliyetlerinin ektoparazitik artropodlara uygun habitatların oluşmasını engelleyen çevresel düzenlemeleri ifade eder. Mekanik ve fiziksel kontrol, hayvanlar için uygun bakımın sağlanması, ev ve işyerlerinde uygun yapı malzemelerinin kullanılması, ve fiziksel bariyerlerin uygulanması gibi yöntemleri içerir. Biyolojik kontrol örümcekler, balıklar ve kuşlar gibi doğal predatörleri kullanarak veya artropodların gelişimini engelleyerek popülasyonları azaltmayı amaçlar. İnsektisitler ve akarisitler kanserojendir; bu nedenle kimyasal kontrol, çevresel zararı ve direnç gelişimini önlemek için dikkatli ve bilinçli bir şekilde uygulanmalıdır. Genetik kontrol, artropodların üremelerini ve hastalık bulaştırma kapasitelerini baskılayabilir ve vektör popülasyonlarını önleyebilir.
The life cycles, reproduction systems, and breeding areas of arthropods must be well understood for effective control. Preventive measures should be cost-effective and efficient, ensuring population control while preventing vector-borne diseases by disrupting the relationship between vectors and hosts. These measures include cultural, mechanical-physical, biological, genetic, and chemical methods. Cultural control refers to environmental regulations that prevent human activities from creating suitable habitats for ectoparasitic arthropods. Mechanical and physical control includes methods such as ensuring proper animal care, using appropriate building materials in homes and workplaces, and applying physical barriers. Biological control aims to reduce populations by using natural predators like spiders, fish, and birds or by inhibiting the development of arthropods. Insecticides and acaricides are carcinogenic; therefore, chemical control must be applied carefully and consciously to prevent environmental harm and resistance development. Genetic control can suppress the reproduction and disease transmission capacities of arthropods, preventing vector populations.
Referanslar
Capinera JL. (2008). Encyclopedia of Entomology, Second Edition, ISBN 978-1-4020-6359-6, Springer Science+Business Media B.V.
Eldridge BF, Edman JD. (2004). Medical Entomology, P.659, ISBN 1-4020-1413-9, Kuliwer Academic Publishers Dordrecht-The Netherlands.
Gillott C.(2005). Entomology, Third Edition, ISBN-10 1-4020-3182-3, Published by Springer, P.O. Box 17, 3300 AA Dordrecht, The Netherlands. www.springeronline.com.
Karaer KZ., Dumanlı N. (2015). Arthropodoloji. ISBN 978-975-7774-80-8, Medisan Yayınevi Ltd. Şti., Ankara.
Marquardt WC. (2005). Biology of Disease Vectors. Second Edition. P.605, ISBN: 0-12-473276-3, Elsevier Academic Press. 30 Corporate Drive, Suite 400, Burlington, MA 01803, USA.
Mehlhorn H. (2008). Encyclopedia of Parasitology, Third Edition, Vol.2, ISBN 978-3-540-48996-2, Springer-Verlag Berlin Heidelberg New York.
Mullen GR., Durden L A (2009). Medical and Veterinary Entomology, Second Edition. ISBN 978-0-12-372500-4, Elsevier, Inc.
Sing R. (2007). Elements of Entomology. ISBN 81-7133-677-9, Published by Rakesh Kumar Rastog, for Rastogi Publications, 'Gangotri' Shivaji Road, Meerut-250 002. Website : www.rastogipublications.com Printed at National Offset Printers, Meerut India.
