Okul Kütüphaneleri Alanındaki Kaynakların Bibliyometrik Analizi
Özet
Bu çalışma ile okul kütüphaneleri alanındaki uluslararası literatürü bibliyometrik analiz yöntemleriyle inceleyerek, araştırma alanının sınırlarını, mevcut durumu ve öne çıkan eğilimleri amaçlanmaktadır. Web of Science veri tabanında yapılan taramalar sonucu elde edilen 7674 çalışma, VOSviewer yazılımı ile anahtar kelime, yazar, atıf, ülke ve kurum temelli analizlere tabi tutulmuştur. Sonuçlar, okul kütüphanelerinin özellikle eğitim, bilgi okuryazarlığı ve kütüphaneler ile ilişkili olarak ele alındığını göstermektedir. Atıf analizleri, en etkili yazarlar ve çalışmalar arasında Kuhlthau’nun bilgi arama süreci modeline yönelik araştırmaların öne çıktığını ortaya koymuştur. Ülke ve kurum bazlı analizler, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Avustralya gibi ülkelerin akademik üretimde lider konumda olduğunu ve Illinois Üniversitesi gibi kurumların bu alanda önemli araştırma merkezleri arasında yer aldığını göstermektedir. Bu çalışmanın, okul kütüphaneleri alanındaki bilimsel literatürün mevcut durumunu görselleştirmeye ve gelecekte yapılacak araştırmalara yön vermeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Referanslar
IFLA/UNESCO IFLA Okul Kütüphaneleri Rehberi (2018). Çev: S. Arıoğlu ve A. Y. Durukan 28.01.2025 tarihinde https://www.ifla.org/wp-content/uploads/2019/05/assets/school-libraries-resource-centers/publications/school-library guidelines/ifla_unesco_okul_kutuphanesi_rehberi.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
Yılmaz, E. Eğitimde Okul Kütüphaneleri: Türkiye’de Durum. Milli Eğitim Dergisi. 2015; 208: 259-286.
Gurpur, S., Kamthan, Manika Dr & Tiwari, V. Ms. A Bibliometric Analysis of Research Trends of Inter linkages between Disaster Management and Law. Library Philosophy and Practice (e-journal). 2021; 5708.
Dereli, A. B. VOSvıewer İle Bibliyometrik Analiz. Communicata. 2024; 28, 1-7.
Arslan, E. Sosyal Bilim Araştırmalarında VOSviewer ile Bibliyometrik Haritalama ve Örnek bir Uygulama, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;22(2): 33-56
Burkut, E. B. & Dal, M. Systematic Literature Review and Scientific Maps on Ecological Architecture and Eco-Architecture. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2023;9(2): 369-380.
Tekin S., Dal M., Ay İ. Museums As A Confluence of Culture and Art: A Bibliometric Analysis of The Scopus Database. In: II International Perge Scientific Studies Congress. Antalya: Arceng Publications; 2025. p. 174–182.
Chen, C. Science Mapping: A Systematic Review of the Literature. Journal of Data and Information Science. 2017; 2(2):1-37.
Passas, I. Bibliometric Analysis: the Main Steps. Encyclopedia. 2024; 4: 1014-1025.
Merigo, J. M. & Yang, J. B. A bibliometric analysis of operations research and management science, Omega. 2022: 37-48.
AlRyalat, S. A. S., Malkawi, L. W., & Momani, S. M. Comparing Bibliometric Analysis Using PubMed, Scopus, and Web of Science Databases. Journal of Visualized Experiments. 2019;152, 1-12.
Savue, J. S., Mongeon, P. & Lariviere V. From art to science: A bibliometric analysis of architectural scholarly production from 1980 to 2015. PLoS One. 2022; 17(11): 1-12.
Mutlu Avinç G. & Yıldız, A. A bibliometric and systematic review of scientifc publications on metaverse research in architecture: web of science (WoS), Springer. 2024.
Ay İ., Dal M. Mimarideki Karbon Ayak İzi Çalışmalarının Eğilimi Üzerine Araştırma (2010-2024). In: International Science and Art Congress. Kahramanmaraş: Ases Publications; 2024. p. 199–206.
Yanılmaz, Z. &Tavşan, F. Afet Atık Yönetimine İlişkin Uluslararası Yazının Bibliyometrik Analizi. Journal of Architectural Sciences and Applications. 2023; 8(Özel Sayı): 585-603.
Ay, İ., Bekler, B., Bekler, S. & Dal, M. Bibliometric Analysis of Academic Studies on BREEAM with VOSviewer Software Program. Engineering Applications. 2024;3(3): 185-202.
Demir, Y. E. & Gedik, M. Engelli Kavramı ile İlgili Akademik Yayınların VOSviewer ile Bibliyometrik Analizi. Turkish Journal of Social Policy. 2022; 3(1): 12-25.
Ding, X., Cui, Y., Chen, Z. & Zhang, H. Energy Efficiency in Biophilic Architecture: A Systematic Literature Review and Visual Analysis Using CiteSpace and VOSviewer. Buildings. 2024: 14: 3800.
Burkut, E. B. & Köseoğlu, E. Mimarlık Alanında Çocuklarla İlgili Yayınların Bibliyometrik Analizi ve Bibliyografik Haritaları. Journal of Architectural Sciences and Applications. 2022;7(2): 511-527.
Ay İ., Bekler S., Bekler B., Dal M. Taş Alterasyonları Konusunda Yapılmış Akademik Çalışmaların VOSviewer Yazılım Programı ile Bibliyometrik Analizi. Kültürel Miras Araştırmaları. 2024;5(1):15–31. doi: 10.59127/kulmira.1495257
Referanslar
IFLA/UNESCO IFLA Okul Kütüphaneleri Rehberi (2018). Çev: S. Arıoğlu ve A. Y. Durukan 28.01.2025 tarihinde https://www.ifla.org/wp-content/uploads/2019/05/assets/school-libraries-resource-centers/publications/school-library guidelines/ifla_unesco_okul_kutuphanesi_rehberi.pdf adresinden erişim sağlanmıştır.
Yılmaz, E. Eğitimde Okul Kütüphaneleri: Türkiye’de Durum. Milli Eğitim Dergisi. 2015; 208: 259-286.
Gurpur, S., Kamthan, Manika Dr & Tiwari, V. Ms. A Bibliometric Analysis of Research Trends of Inter linkages between Disaster Management and Law. Library Philosophy and Practice (e-journal). 2021; 5708.
Dereli, A. B. VOSvıewer İle Bibliyometrik Analiz. Communicata. 2024; 28, 1-7.
Arslan, E. Sosyal Bilim Araştırmalarında VOSviewer ile Bibliyometrik Haritalama ve Örnek bir Uygulama, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;22(2): 33-56
Burkut, E. B. & Dal, M. Systematic Literature Review and Scientific Maps on Ecological Architecture and Eco-Architecture. International Journal of Pure and Applied Sciences. 2023;9(2): 369-380.
Tekin S., Dal M., Ay İ. Museums As A Confluence of Culture and Art: A Bibliometric Analysis of The Scopus Database. In: II International Perge Scientific Studies Congress. Antalya: Arceng Publications; 2025. p. 174–182.
Chen, C. Science Mapping: A Systematic Review of the Literature. Journal of Data and Information Science. 2017; 2(2):1-37.
Passas, I. Bibliometric Analysis: the Main Steps. Encyclopedia. 2024; 4: 1014-1025.
Merigo, J. M. & Yang, J. B. A bibliometric analysis of operations research and management science, Omega. 2022: 37-48.
AlRyalat, S. A. S., Malkawi, L. W., & Momani, S. M. Comparing Bibliometric Analysis Using PubMed, Scopus, and Web of Science Databases. Journal of Visualized Experiments. 2019;152, 1-12.
Savue, J. S., Mongeon, P. & Lariviere V. From art to science: A bibliometric analysis of architectural scholarly production from 1980 to 2015. PLoS One. 2022; 17(11): 1-12.
Mutlu Avinç G. & Yıldız, A. A bibliometric and systematic review of scientifc publications on metaverse research in architecture: web of science (WoS), Springer. 2024.
Ay İ., Dal M. Mimarideki Karbon Ayak İzi Çalışmalarının Eğilimi Üzerine Araştırma (2010-2024). In: International Science and Art Congress. Kahramanmaraş: Ases Publications; 2024. p. 199–206.
Yanılmaz, Z. &Tavşan, F. Afet Atık Yönetimine İlişkin Uluslararası Yazının Bibliyometrik Analizi. Journal of Architectural Sciences and Applications. 2023; 8(Özel Sayı): 585-603.
Ay, İ., Bekler, B., Bekler, S. & Dal, M. Bibliometric Analysis of Academic Studies on BREEAM with VOSviewer Software Program. Engineering Applications. 2024;3(3): 185-202.
Demir, Y. E. & Gedik, M. Engelli Kavramı ile İlgili Akademik Yayınların VOSviewer ile Bibliyometrik Analizi. Turkish Journal of Social Policy. 2022; 3(1): 12-25.
Ding, X., Cui, Y., Chen, Z. & Zhang, H. Energy Efficiency in Biophilic Architecture: A Systematic Literature Review and Visual Analysis Using CiteSpace and VOSviewer. Buildings. 2024: 14: 3800.
Burkut, E. B. & Köseoğlu, E. Mimarlık Alanında Çocuklarla İlgili Yayınların Bibliyometrik Analizi ve Bibliyografik Haritaları. Journal of Architectural Sciences and Applications. 2022;7(2): 511-527.
Ay İ., Bekler S., Bekler B., Dal M. Taş Alterasyonları Konusunda Yapılmış Akademik Çalışmaların VOSviewer Yazılım Programı ile Bibliyometrik Analizi. Kültürel Miras Araştırmaları. 2024;5(1):15–31. doi: 10.59127/kulmira.1495257
