Francisella Enfeksiyonları
Özet
Francisella tularensis, tularemi hastalığına sebep olmakta, hastalık, “tavşan ateşi, geyik si sineği ateşi, Ohara ateşi” isimleri ile anılmaktadır. F. tularensis etkeni zoonoz karakterli olup memeliler, kuşlar, balıklar dahil olmak üzere çeşitli hayvan türlerinde ve insanlarda görülmektedir. Bulaşma genellikle kirlenmiş su, kontamine yiyecekler, rezervuar ve vahşi hayvanlar, evcil hayvanlar, vektörler ve bit, pire, tahta kurusu, sokucu sinekler aracılığıyla olabilmektedir. Hastalığın insanlara bulaşması ise solunum yoluyla, enfekte hayvana temas yoluyla, kontamine suların tüketilmesi ve enfekte hayvanların etlerinin yenilmesi ile gercekleşmektedir. Avlanma mevsimlerinde avcılar arasında enfeksiyon görülebilir. Kenelerle bulaşmada bir hayvandan diğerine nakil görülebilmektedir. Tularemi etkeni çevre koşullarına oldukça dayanıklıdır. F. tularensis, kategori A biyoterör ajanları arasında yer almaktadır. Hastalık oluşturma gücü oldukça yüksektir. Laboratuvar kaynaklı enfeksiyon riski F. tularensis için ele alınması gereken en önemli konudur. Yüksek risk grubunda bir patojen olduğundan laboratuvar kazalarına karşı çok dikkatli olmak gerekir. F. tularensis’in hücre içi bir mikroorganizma olması sebebiyle tedavi süreci uzun süreli olabilmektedir. Özellikle hastalığın yoğun olarak görüldüğü bölgelerde vahşi hayvanların avlanmasında oldukça dikkatli olunmalıdır. Yaz aylarında kene enfestasyonlarına çok dikkat etmek gerekir. Aynı zamanda rodent sayısındaki artışlara karşı önlemler alınmalıdır. Ülkemizde sıklıkla karşılaşılan su kaynaklı bulaşmanın önlenmesi için klorlanmış su tüketimi önem arz eder. Doğal kaynak sularının tüketimi hastalığın bulaşma riskini arttırmaktadır.
Referanslar
Winn WC, Allen SD, Janda WM, Koneman EW, Procop GW, Schreckenberger PC, Woods GL. Koneman’s Color Atlas and Textbook of Diagnostic Microbiology. (6th ed). Philadelphia: Lippincott Williams&Wilkins; 2006
Karabay O. Tularemi. Kurt, H, Gündeş, S, Geyik, MF. (eds.) Enfeksiyon Hastalıkları içinde. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2016. p. 522
Johansson A, Petersen J, Sjöstedt A. Laboratory Diagnostics and Discrimination of Subsp.ecies and Strains In: Tärnvik A (ed.) WHO Guidlines on Tularemia. France: WHO; 2007. pp, 27-34.
Otkun, M. Mikrobiyolojik Özellikler Gürcan Ş (ed) Francisella tularensis ve Tularemi içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2009. p.75-80.
Friend, M. Tularemia. US Geological Survey 2006; Circular 1297:68. doi: 10.3133/cir1297
Yeni, DK & İzgür, M. Determination of the cross reaction of Tularemia titer and Brucella on sheep at specific disease focus in Turkey. Journal of Etlik Veterinary Microbiology. 2015;26(1): 7-10.
Quinn, PJ, Markey, BK, Leonard, FC, Hartigan, P, Fanning, S & Fitzpatrick, E. Veterinary Microbiology and Microbial Disease. (2nd ed). UK: Wiley-Blackwell; 2011.
Quan, SF, McManus, AG & Von Fintel, H. Infectivity of tularemia applied to intact skin and ingested in drinking water. Science 1956;123(3204): 942-943. doi: 10.1126/science.123.3204.942.b
Gürcan S. Epidemiology of tularemia. Balkan Med J. 2014;31(1): 3-10. doi: 10.5152/balkanmedj.2014.13117
Otlu, S. Hayvanlarda Tularemi Araştırmaları ve Dünyadaki Durum. Gürcan Ş (ed) Francisella tularensis ve Tularemi içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2009. p.161-8.
Yeni, DK. Molecular diagnosis of neglected infectious agents of sheep and cattle abortions: the prevalences of Coxiella burnetii, Francisella tularensis and Chlamydophila abortus at a glance. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2022;69(4): 425-430. doi: 10.33988/auvfd.918589
Jellison WL, Kohls GM. Persistence of agglutinins against Pasteurella tularensis in serums of naturally infected sheep. J Am Vet Med Assoc. 1950;117(884): 405-8.
Sjostedt A, Eriksson U, Berglund L, et al. Detection of Francisella tularensis in ulcers of patients with tularemia by PCR. Journal of Clinical Microbiology. 1997;35(5): 1045-1048. doi: 10.1128/jcm.35.5.1045-1048.1997
Yeni, DK, Büyük, F, Malal M et al. Tracking the footsteps of Francisella tularensis: Bacteriological and serological monitoring in epidemic areas in Ankara. Comparative Immunology, Microbiology and Infectious Diseases. 2023;92: 101921. doi: 10.1016/j.cimid.2022.101921
Büyük F, Şahin M, Çelebi Ö et al. Kars ve Ankara yöresine ait köpeklerde Francisella tularensis antikorlarının araştırılması. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2012;69(2): 83-88.
Department of Natural Resources. Rabbit fever [Online] https://www.michigan.gov/dnr/managing resources/wildlife/wildlifedisease/wdm/tularemia http://tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16198 [Accessed: 5th September 2024].
CDC, Megan Mathias and J. Todd Parker [Online] http://phil.cdc.gov/phil/details.asp [Accessed: 5th September 2024].
Brown SL, Mckinney FT, Klein GC, et al. Evaluation of safranin-O stained antigen microagglutination test for Francisella tularensis antibodies. J Clin Microbiol. 1980;11(2): 146-8. doi: 10.1128/jcm.11.2.146-148.1980
Sandström, G, Sjöstedt, A, Forsman, M, et al. Characterization and classification of strains of Francisella tularensis isolated in the Central Asian focus of the Soviet Union and in Japan: Journal of Clinical Microbiology. 1992;30(1): 172-175. doi: 10.1128/jcm.30.1.172-175.1992
Broekhuijsen M, Larsson P, Johansson A. Genome-wide DNA microarray analysis of Francisella tularensis strains demonstrates extensive genetic conservation within the species but identifies regions that are unique to the highly virulent F. tularensis subsp.. tularensis. J Clin Microbiol. 2003;41(7): 2924-2931. doi: 10.1128/jcm.41.7.2924-2931.2003
Ünver A. Hayvanlarda tularemi. Gürcan Ş (ed) Francisella tularensis ve Tularemi içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2009. p.181-4.
