Çağdaş Seramik Sanatında Postmodern İfade Olarak Parodi Yöntemi: Robert Arneson Örneği
Özet
Bu çalışma, postmodern sanat anlayışında önemli bir ifade biçimi olan parodi yönteminin çağdaş seramik sanatındaki yansımalarını ele almıştır. Parodi, metinlerarasılık bağlamında geçmiş eserleri eleştirel ve alaycı bir yaklaşımla yeniden yorumlayarak yeni anlamlar üretmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Postmodernizmin disiplinlerarası yapısı ve geleneksel sınırları sorgulayıcı tavrı, parodinin çağdaş sanatta önemli bir araç olarak kullanılmasına zemin hazırlamaktadır. Çağdaş seramik sanatında, özellikle Robert Arneson’un yapıtları üzerinden, parodi yönteminin hem sanatsal ifadenin çeşitliliğini artırdığı hem de eleştirel derinlik sağladığı gösterilmiştir. Aynı zamanda zamanın lineer çizgisini bozan, zamansız anlatıları sağlayan imkanlarıyla, çağdaş seramik sanatında görsel bir anlatıya dönüşerek postmodern sanatsal üretim anlayışının temel bileşenlerinden biri haline gelmiştir. Parodik anlatım geçmişten günümüze sanatsal ifadelerde yöntem olarak kullanılagelmiştir. Robert Arneson'un yapıtlarının, parodi yönteminin seramik sanatındaki önemli örneklerinden olduğu değerlendirilmiştir. Sanatçının yapıtları hem tarihsel hem de kültürel bağlamda eleştirel bir perspektif sunarken, keskin sınırların olmadığı, postmodern çok katmanlı bir yapı sunmaktadır.
Referanslar
Aktulum, K. (2011). Metinlerarasılık /Göstergelerarasılık. Ankara: Kanguru Yayınları.
Cebeci, O. (2008), Tarihsel Bir Perspektiften İroni Tür ve Tekniklerinin Gelişimi ve Bazı Uygulama Örnekleri, Cogito: İroni, 57, s.87-184.
Demir Parlak, S. (2022). Postmodern giyim modasında parodi kavramı. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 15(29), 488-506.
Dinçer Kırca, A. (2016). Pastiş ve Seramik Yapıtlara Yansıması. YEDİ: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 15(Kış), 67-76.
Erçiş, M. A. D. (2023). “Modern Sanattan Postmodern Sanata”, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, (Issn:2630-631X) 9(74): 4321-4334. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/sm ryj.71604
Fırat, T. E. (2019). Postmodern Bağlamda Parodi, İroni ve Absürd’ün Zaytung Örneğinde Yeniden Üretimine İlişkin Bir İçerik Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(2), 426-438.
Gürses, İ. (2013). Transgreson ve Anarşi: Fotoğrafta Aşırılığın Estetiği, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir.
Hutcheon, L. (1985). A theory of parody: The teachings of twentieth-century art forms. University of Illinois Press. Erişim Tarihi: 30.01.2025 https://www.cla.purdue.edu/english/theory/postmodernism/modules/hutcheonparody.html
Koç, O. (2015). Komik olanın peşinde: Parodi. Türk Dili Dergisi, Aralık 2015(745), 233-234. Erişim Tarihi:28.01.2025 https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/12/20151227Okan%20Ko%C3%A7%20-%20Komik%20Olan%C4%B1n%20Pe%C5%9Finde%20Parodi.pdf
Körük, T. (2023). Bir Edward Hopper Parodisi Olarak Roy Andersson. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(1), 46-59.s.52 doi:10.5281/zenodo.7785227
Onur Erman, D. (2012). Ceramics and Humour. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 51, 411-415. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.181
Özdemir, S. (2015). Alaycı Taklit İle Yeniden Yazma Arasında Bir Teknik: Parodi. Türk Dili Dergisi, Nisan 2015(220), 78-80. Erişim Tarihi:30.01.2025 https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/05/20150522.pdf
Rose, Margaret A. (2016). Parodi: Antik, Modern, Postmodern. (C. Dikme, Çev.). Ankara: Hece Yayınları.
Tatar, M. (2017). Resim sanatında parodi, pastiş ve intihal. Sanat-Tasarım Dergisi, 8(2017), 7-12. https://doi.org/10.17490/Sanat.2018.15
Teker, Ö. E. (2012). 1980’den Günümüze Sanatta Postmodern Yönelimler Ve Çağdaş Türk Sanatına Etkileri (Yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
Türk Dil Kurumu. (2025). Türk Dil Kurumu resmi web sitesi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2025. http://www.tdk.gov.tr
Vardar T. Kınık M. (2021). Sanat Tarihine Geçmiş Eserlerin, Günümüz Sanatsal Tasarımlarına Etkilerinin Pastiş ve Parodi Kavramları Çerçevesinde Değerlendirilmesi, Konya Sanat Dergisi, 4, 17-28.
Referanslar
Aktulum, K. (2011). Metinlerarasılık /Göstergelerarasılık. Ankara: Kanguru Yayınları.
Cebeci, O. (2008), Tarihsel Bir Perspektiften İroni Tür ve Tekniklerinin Gelişimi ve Bazı Uygulama Örnekleri, Cogito: İroni, 57, s.87-184.
Demir Parlak, S. (2022). Postmodern giyim modasında parodi kavramı. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 15(29), 488-506.
Dinçer Kırca, A. (2016). Pastiş ve Seramik Yapıtlara Yansıması. YEDİ: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 15(Kış), 67-76.
Erçiş, M. A. D. (2023). “Modern Sanattan Postmodern Sanata”, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, (Issn:2630-631X) 9(74): 4321-4334. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/sm ryj.71604
Fırat, T. E. (2019). Postmodern Bağlamda Parodi, İroni ve Absürd’ün Zaytung Örneğinde Yeniden Üretimine İlişkin Bir İçerik Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(2), 426-438.
Gürses, İ. (2013). Transgreson ve Anarşi: Fotoğrafta Aşırılığın Estetiği, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir.
Hutcheon, L. (1985). A theory of parody: The teachings of twentieth-century art forms. University of Illinois Press. Erişim Tarihi: 30.01.2025 https://www.cla.purdue.edu/english/theory/postmodernism/modules/hutcheonparody.html
Koç, O. (2015). Komik olanın peşinde: Parodi. Türk Dili Dergisi, Aralık 2015(745), 233-234. Erişim Tarihi:28.01.2025 https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/12/20151227Okan%20Ko%C3%A7%20-%20Komik%20Olan%C4%B1n%20Pe%C5%9Finde%20Parodi.pdf
Körük, T. (2023). Bir Edward Hopper Parodisi Olarak Roy Andersson. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(1), 46-59.s.52 doi:10.5281/zenodo.7785227
Onur Erman, D. (2012). Ceramics and Humour. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 51, 411-415. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.181
Özdemir, S. (2015). Alaycı Taklit İle Yeniden Yazma Arasında Bir Teknik: Parodi. Türk Dili Dergisi, Nisan 2015(220), 78-80. Erişim Tarihi:30.01.2025 https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/05/20150522.pdf
Rose, Margaret A. (2016). Parodi: Antik, Modern, Postmodern. (C. Dikme, Çev.). Ankara: Hece Yayınları.
Tatar, M. (2017). Resim sanatında parodi, pastiş ve intihal. Sanat-Tasarım Dergisi, 8(2017), 7-12. https://doi.org/10.17490/Sanat.2018.15
Teker, Ö. E. (2012). 1980’den Günümüze Sanatta Postmodern Yönelimler Ve Çağdaş Türk Sanatına Etkileri (Yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
Türk Dil Kurumu. (2025). Türk Dil Kurumu resmi web sitesi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2025. http://www.tdk.gov.tr
Vardar T. Kınık M. (2021). Sanat Tarihine Geçmiş Eserlerin, Günümüz Sanatsal Tasarımlarına Etkilerinin Pastiş ve Parodi Kavramları Çerçevesinde Değerlendirilmesi, Konya Sanat Dergisi, 4, 17-28.
