Özel Eğitimde Erken Çocukluk Döneminin Önemi ve Gereği
Özet
Özel eğitim, gelişimsel farklılıkları olan bireylerin ihtiyaçlarına yönelik özel olarak düzenlenen eğitim programlarını kapsar. Erken Çocuklukta Özel Eğitim (EÇÖZE), özellikle gelişimsel güçlükleri olan çocuklar için kritik bir dönemde önemli bir müdahale olarak kabul edilir. Bu programlar bilişsel, sosyal-duygusal, bedensel ve dil gelişimini desteklemeyi amaçlar. Erken çocukluk dönemi, bireyin öğrenme ve gelişim açısından en hızlı ilerleme gösterdiği dönemdir. Bu nedenle, özel gereksinimli çocuklar için erken müdahale büyük bir öneme sahiptir. EÇÖZE programları, akademik başarıyı artırmanın yanı sıra sosyal becerilerin gelişimini, öz düzenleme becerilerini ve fiziksel yeteneklerin ilerlemesini destekler. Aynı zamanda, ebeveynlerin sürece katılımı, eğitimciler ve terapistlerle iş birliği içinde çalışmaları, çocukların gelişimi üzerinde olumlu etkiler üretir. Erken çocukluk döneminde nitelikli bir eğitim sağlamak, bireyin gelecekteki başarısını belirlemede kritik bir rol ve öneme sahiptir. Bu süreçte çocukların bağımsızlık kazanmalarına, bilişsel ve motor becerilerini geliştirmelerine ve sosyal çevreye uyum sağlamalarına yardımcı olacak destek mekanizmalarının sağlanması büyük önem taşır. Bu bölümde, EÇÖZE’nin tarihine, temellerine ve EÇÖZE’de aile eğitimine değinilmiştir. Ayrıca bölümde erken çocukluk dönemindeki yetersizlikler ve görülme sıklıklarıyla Türkiye’de EÇÖZE konuları incelenmiştir.
Referanslar
Angelaccio, A., (tarih yok). ECE Principles and Practices Prek-4 https://pressbooks.pub/eceprinciplesandpractices/
Aytekin, Ç. & Bayhan, P. (2015). Application steps in early intervention. H.U. Journal of the Faculty of Health Sciences, 2(2), 1-14.
Başbakanlık Özürlüler İdaresi. (2005). II. Özürlüler Şurası: Yerel yönetimler ve özürlüler [II. Council of individuals with disabilities: Local governments and disability]. Ankara, Turkey: Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı.
Bate, A. (2017). Early intervention, House of Commons Library (Commons Library Briefing, 26 June 2017). https://dera.ioe.ac.uk/id/eprint/30984.
Bruder, M.B., Dunst, C.J. & Mogro-Wilson, C. (2011). Confidence and competence appraisals of early intervention and preschool special education practitioners. International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 13-37.
Çağlayan, N. (2014). Zihinsel engelli bireylerin eğitiminde görsel sanatlar dersinin yeri ve önemi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 91-101.
Diken, İ. H., Bayhan, P., Turan, F., Sipal, R.F., Sucuoğlu, B., Ceber-Bakkaloğlu, H., Günel, M.K. & Kara, O.K. (2012). Early childhood ıntervention and early childhood specialeducation in Turkey within the scope of the developmental system approach. Infants & Young Children, 25(4), 346-353. https://doi.org/10.1097/IYC.0b013e318268541d
Dunst, C. J. (2007). Early intervention for infants and toddlers with developmental disabilities. In S. L. Odom, R. H. Horner, M. E. Snell, & J. Blacher (Eds.), Handbook of developmental disabilities (pp. 161–180). The Guilford Press.
Frey, J. R. (2019). Assessment for Special Education: Diagnosis and Placement. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 683(1), 149–161. https://doi.org/10.1177/0002716219841352
Forness, S. R., Freeman, S. F. N., Paparella, T., Kauffman, J. M., & Walker, H. M. (2011). Special Education Implications of Point and Cumulative Prevalence for Children With Emotional or Behavioral Disorders. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 20(1), 4–18. https://doi.org/10.1177/1063426611401624
Gargiulo, R. M., & Kilgo, J. L. (2020). An introduction to young children with special needs: Birth through age eight. SAGE Publications. FOUNDATIONS OF ECSE 2-23
Individuals with Disabilities Education Improvement Act. (2014). https://www.congress.gov/bill/108th-congress/house-bill/1350/text
Kartal, H. (2008). Çocuk ve aileyi desteklemeye yönelik ev ziyaretlerine dayalı erken müdahale programları ve programların etkileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 1-28.
Öncül, N. (2014). Türkiye'de Erken Çocuklukta Özel Eğitim ile İlgili Yapılmış Makalelerin Gözden Geçirilmesi. International Journal of Early Childhood Special Education, 6(2).
Kenney, M. K., & Kogan, M. D. (2011). Special needs children with speech and hearing difficulties: prevalence and unmet needs. Academic pediatrics, 11(2), 152-160.
Knoblauch, B., & Sorenson, B. (1998). IDEA's Definition of Disabilities. Reston, VA: ERIC Clearinghouse on Disabilities and Gifted Education.
Kode, K. (2002). Elizabeth Farrell and the History of Special Education. Council for Exceptional Children, Arlington
Konuk Er, R. (2022). Early ıntervention in early childhood special education according to parents: A qualitative study . OPUS– Journal of Society Research, 19(45), 103-115.
Kuru-Aktürk, N. B., & Ekim, A. (2023). Toplumda engelli çocuk. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 178-185.
Maggin, D. M., & Hughes, M. T. (Eds.). (2021). Developing teacher leaders in special education: An administrator’s guide to building inclusive schools içinde Dorsey & Zarate UK: Taylor & Francis.
Milli Eğitim Bakanlığı. (1997). Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/4.5.573.pdf
Milli Eğitim Bakanlığı. (2005). Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378-20120704.pdf
Milli Eğitim Bakanlığı. (2007). Özel Öğretim Kurumları Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5580&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Milli Eğitim Bakanlığı. (2011). Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1442.pdf
Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (1997, 6 Haziran). Resmî Gazete (Sayı: 23011). Erişim adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23011_1.pdf
VII. Millî Eğitim Şurası (1962, 5-15 Şubat). Erişim Adresi: https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_12/08162906_7_sura.pdf
XII. Millî Eğitim Şurası (1988, 18-22 Haziran). Erişim Adresi: https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165252_12_sura.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (2014, 26 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 29072). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19942&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Milli Eğitim Temel Kanunu (1973, 24 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 14574). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (2006, 5 Mayıs). Resmî Gazete (Sayı: 26184). Erişim adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/05/20060531.htm
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (2012, 21 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 28360). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/07/20120721-10.htm
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (2018, 7 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 30471). Erişim adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm
Reichow, B., Boyd, B. A., Barton, E. E., & Odom, S. L. (Eds.). (2016). Handbook of early childhood special education. Cham, Switzerland: Springer.
Rucklidge J. J. (2010). Gender differences in attention-deficit/hyperactivity disorder. The Psychiatric clinics of North America, 33(2), 357–373. https://doi.org/10.1016/j.psc.2010.01.006
Rudra, A., Belmonte, M. K., Soni, P. K., Banerjee, S., Mukerji, S., & Chakrabarti, B. (2017). Prevalence of autism spectrum disorder and autistic symptoms in a school‐based cohort of children in Kolkata, India. Autism Research, 10(10), 1597-1605.
Sarkhel S. (2009). Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry, 10th edition. Indian Journal of Psychiatry, 51(4), 331.
Sazak, P. E. (2006). Dünyada ve Türkiye’de erken çocukluk özel eğitiminin gelişimi ve erken çocukluk özel eğitim uygulamaları. Özel Eğitim Dergisi, 7(2), 71-83.
Snow, C. E., & Van Hemel, S. B. (2008). Early childhood assessment: Why, what, and how. The National Academies Press. Introduction ss 15-26
https://nces.ed.gov/programs/coe/pdf/2021/cgg_508c.pdf
https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss
