Kasaplık Hayvanlarda Kesim Prosedürü
Özet
Kesim prosesi, hayvanların mezbahaya alınması ile başlayan, genel olarak kesim, kan akıtma, yüzme ya da tüy yolma, baş ve ekstremitelerin uzaklaştırılması, eviserasyon ile devam eden ve karkasların soğuk depoya alınması ile sona eren işlemlerdir. Kesim prosesindeki işlemlerin mevzuatlara ve bilimsel prosedüre uygun şekilde sürdürülmesi güvenli ve kaliteli et üretiminde ve hayvan refahının korunmasında etkilidir. Tüm ülkelerde kesim prosesini oluşturan işlemleri denetleyen kurumlar, belirledikleri yönetmeliklerle, bu işlemleri gıda güvenliği açısından gerekli hijyen kurallarına ve tüketicilerin inançlarına uygun şekilde düzenlemek ve sağlıklı ve güvenli et üretimini sağlamakla yükümlüdür. Gıda güvencesi kapsamında tüketicilerin güvenli, sağlıklı ve inançlarına uygun şekilde et tüketebilmesi için kesim prosesinin dikkatli bir şekilde sürdürülmesi önemlidir.
Referanslar
Pualenne E, Ertbjerg P. The Slaughter Process. In: Ninios T, Lundén J, Korkeala H, Fredriksson-Ahomaa M (Eds.) Meat Inspection and Control in the Slaughterhouse. 1th ed. UK: John Wiley & Sons; 2014. P. 29-45.
Tayar M, Yıbar A, Et muayenesi (1). Bursa: Dora; 2013.
Tarım ve Orman Bakanlığı. Hayvansal gıdalar için özel hijyen kurallarıyönetmeliği,2011.(13/12/2024tarihindehttps://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308110 adresinden ulaşılmıştır).
Council Regulation (EC) No. 1099/2009 of 24 September 2009 on the protection of animals at the time of killing. Official Journal of the European Union. 2009.
Din işleri yüksek kurul kararı, 2017. (15.11.2024 tarihinde https://kurul.diyanet.gov.tr/Cevap-Ara/666/kurbanlik-hayvani-elektrik-veya-narkozla-bayiltarak-kesmek-caiz-midir adresinden ulaşılmıştır).
Wilson WG. Wilson’s practical meat inspection. 7th ed. UK: Blackwell Publishing Ltd; 2005.
İnal T, Nazlı B. Mezbaha bilgisi (1). İzmir: Saray Medikal Yayıncılık; 1997.
Gürbüz Ü. Mezbaha bilgisi ve pratik et muayenesi (1). Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınevi; 2009.
Bucher M, Scheib P. Animal Welfare – Stunning and Bleeding. In: Ninios T, Lundén J, Korkeala H, Fredriksson-Ahomaa M (Ed.) Meat Inspection and Control in the Slaughterhouse. 1th ed.UK: John Wiley & Sons; 2014. P. 47-71.
Heinz H, Untersuchungen zur Stromdichteverteilung im Schweinekopf bei der Elektrobetäubung. Tierärztliche Hochschule Hannover, Veterinärmedizinische Dissertation, 2003. (13/12/2024 tarihinde https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:gbv:95-87524 adresinden ulaşılmıştır).
Schütt-Abraham I, Levetzow R, Wormuth H-J, et al. Aspekte der hochvoltbetäubung von schlachtschweinen. Fleischwirtschaft. 1983;63: 387–397.
Normann-Ehrenfels NG. Die Schuss-Schlagbetäubung beim rind unter berücksichtigung der embolisierung von zentralnervösem gewebe in lunge und herz. Universität Leipzig: Veterinärmedizinische Dissertation, 2005 (13/12/2024 tarihinde http://d-nb.info/97815875X/34 adresinden ulaşılmıştır).
Shimshony A, Chaudry MM. Slaughter of animals for human consumption. Revue scientifique et technique. 2005;24(2):693-710. PMID: 16358520.
European Food Safety Authority (EFSA). Opinion of the Scientific Panel on Animal Health and Welfare on a request from the Commission related to welfare aspects of the main systems of stunning and killing the main commercial species of animals, 15. Juni 2004. The EFSA Journal. 2004;45: 1-29.
Tarım ve Orman Bakanlığı. Gıda İşletmelerinin kayıt ve onay işlemlerine dair yönetmelik 2011. (13/12/2024 tarihinde https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308110 adresinden ulaşılmıştır).
Tayar M, Doğan M. Helal Kesim. Journal of Halal Life Style. 2019;1(2): 62-76.
Baş M. Dinlerde, kültürlerde hayvan kesim usulleri ve Avustralya’da SICHMA örneği. Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;6(1):26-40.
Schmidhofer TH. Die Geflügelschlachtung. In: Prändl O, Fischer A, Schmidhofer T, Sinel H-J (Hrsg.): Handbuch der Lebensmitteltechnologie, Fleisch, Technologie und Hygiene der Gewinnung und Verarbeitung. Verlag Ulmer, Stuttgart;1988.
Kettlewell PJ. Recent developments in slaughter of poultry. In: Humane slaughter of animals for food. Universities Federation for animal welfare and human slaughter association. Potters Bar, UK, S. 26-31;1987.
Mohan Raj, AB, Grey TC, Audsely AR et al. Effect of electrical and gaseous stunning on the carcase and meat quality of broilers. British Poultry Science Journal. 1990;31: 725-733.
Büyükünal SK, Öztürk M. Kırmızı et ve ticareti (1). İstanbul: İstanbul ticaret borsası yayınları; 216, 2018. P. 100-108.
Tarım ve Orman Bakanlığı. Hayvan sağlığı ve zabıtası yönetmeliği 1989.(13/12/2024tarihindehttps://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308110 adresinden ulaşılmıştır).
Tarım ve Orman Bakanlığı. Tazminatlı hayvan hastalıkları ve tazminat oranlarına dair yönetmelik 2012. (13/12/2024 tarihinde https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308110 adresinden ulaşılmıştır).
Tarım ve Orman Bakanlığı. İhbarı mecburi hayvan hastalıkları ve bildirimine ilişkin yönetmelik 2011. (13/12/2024 tarihinde https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308110 adresinden ulaşılmıştır).
