Kalıtsal Materyal ve Özellikleri
Özet
Canlıların temel biyolojik yapısını oluşturan ve türler arası kalıtımı sağlayan genetik materyali kapsamlı biçimde incelendiği bölümde; ilk olarak, kalıtsal materyal kavramına ilişkin terimler ve DNA’nın kalıtımın taşıyıcısı olarak tanımlanmasına giden süreç aktarılmıştır. Friedrich Miescher’in 1869’da keşfettiği “nüklein”, genetik materyalin varlığını ortaya koyarken; Frederick Griffith’in 1928’deki transformasyon deneyi, kalıtsal özelliklerin bakteriler arasında aktarılabileceğini göstermiştir. Avery, MacLeod ve McCarty’nin 1944’teki çalışmaları ise “transforme edici ilke” nin DNA olduğunu kesinleştirmiştir. Aynı dönemde, Gierer ve Schramm ile Fraenkel-Conrat ve Singer’ın Tütün Mozaik Virüsü üzerinde yürüttüğü deneyler de bazı virüslerde ise RNA’nın da kalıtsal materyal olabileceğini gözler göstermiştir.
Kalıtsal materyalin tanımlanmasının ardından bölümün devamında, DNA’nın histon proteinleriyle oluşturduğu kromatin yapısı ve kromozom haline dönüşümüne ayrıntılı biçimde değinilmiştir. Bölümde kromozom morfolojisi ve kromozom tipleri (metasentrik, submetasentrik, akrosentrik ve telosentrik) tanımlanırken; bazı türlerdeki kromozom sayıları karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.
Bu bölüm, moleküler biyolojinin temel taşlarını oluşturan tarihi deneylerin, günümüzdeki genetik biliminin gelişimindeki kritik rollerini ve kalıtsal materyalin biyolojik yapısı ve önemini bütüncül bir bakış açısıyla sunmaktadır.
Referanslar
Frey B, Borgmann K, Jost T, et al. DNA as the main target in radiotherapy—a historical overview from first isolation to anti-tumour immune response. Strahlentherapie und Onkologi; 2023; 199(12): 1080–1090. doi:10.1007/s00066-023-02122-5.
Türk Hematoloji Derneği. Genetik terimler sözlüğü. (26.06.2024 tarihinde https://sozluk.gov.tr/?ara=kalıtım adresinden ulaşılmıştır.)
Dahm R. Friedrich Miescher and the discovery of DNA. Developmental Biology; 2005; 278(2): 274–288. doi:10.1016/j.ydbio.2004.11.028.
Oxford Reference. (2024). Nuclein. (04.07.2024 tarihinde https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100241473 adresinden ulaşılmıştır.)
Griffith F. (1928). The significance of pneumococcal types. Journal of Hygiene, 27, 113–159.
Hartlin, R. Transformasyon deneyi. (11.11..2024 tarihinde https://quizlet.com/302393859/module-4-flash-cards/ adresinden ulaşılmıştır.)
Cobb M. Oswald Avery, DNA, and the transformation of biology. Current Biolog; 2014; 24(2):R55–R60. doi:10.1016/j.cub.2013.11.060.
Avery OT, MacLeod CM, McCarty M. Studies on the chemical nature of the substance inducing transformation of pneumococcal types. Journal of Experimental Medicine; 1944; 79:137–157.
Steinman RM, Moberg CL. A triple tribute to the experiment that transformed biology. Journal of Experimental Medicine; 1994; 179: 379–384.
Hershey AD, Chase M. Independent functions of viral protein and nucleic acid in growth of bacteriophage. Journal of General Physiology; 1952; 36: 39–56.
Bakteriyofaj deneyi. (08.01.2025 tarihinde https://bio.libretexts.org/Courses/Portland_Community_College/Cascade_Microbiology/22%3A_Appendix_B_-_Molecular_Genetics_Review/22.1%3A_Using_Microbiology_to_Discover_the_Secrets_of_Life adresinden ulaşılmıştır.)
Santrifüj görseli. (04.07.2024 tarihinde https://www.labicons.net/equipments/centrifuges/centrifuges/doc/centrifuges-tubes-open.html adresinden ulaşılmıştır.)
Simmonds P, Aiewsakun P. Virus classification—where do you draw the line? Archives of Virology; 2018; 163(8): 2037–2046.
Tütün Mozaik Virüs deneyi. The structure of nucleic acids (DNA, RNA, viral nucleic acids), histones 1.1 characteristics of genetic material. (Corpus ID: 53391147 ‘den uyarlanmıştır.)
Copper GM, Hausman RE. Hücre: Moleküler yaklaşım (7. baskı) (N. Atabey, E. Kalay & M. Sakızlı, Çev. Edt.). İzmir, İzmir Tıp Kitabevi; 2011. p.111-214.
Clarke TL, Mostoslavsky R. DNA repair as a shared hallmark in cancer and ageing. Molecular Oncolog; 2022; 16(18): 3352–3379. doi:10.1002/1878-0261.13285.
Ersayın C. Genetik. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım; 2000. P.1-15.
Scherthan H. (2012). Chromosome numbers in mammals. In eLS. doi: 0.1002/9780470015902.a0005799.pub3
Degrandi TM, Barcellos SA, Costa AL, et al. Introducing the Bird Chromosome Database: An overview of cytogenetic studies in birds. Cytogenetic and Genome Research; 2020; 160(4): 199–205. doi:10.1159/000507768.
Cummings, M. R., Spencer, C. A., Palladino, M. A., & Klug, W. S. (2011). Genetik kavramlar (C. Öner, Çev. Edt.). Ankara: Palme Yayıncılık; 2011. p. 231-245.
Odabaşı F. (2012). Veteriner genetik: Kromozomlar. Ankara; Lazerofset; 2012. p:42-47.
